Sponsored content
Sponsored content

Ouderen vergeten dat Alice een robot is

Over tien jaar hebben we vier keer zoveel mensen van boven de 80 als nu. En de meesten vereenzamen in hoog tempo. Wat kunnen we hier aan doen? Het antwoord van Deloitte en de VU: Alice! En u denkt nu natuurlijk: who the f… is Alice? Alice is een robot.



We stellen je graag voor aan Alice, de zorgrobot, een menselijk ogende robot die ontwikkeld is om in de toekomst zorg te bieden aan eenzame en dementerende ouderen. Misschien ken je haar van de documentaire, waarbij Alice drie oudere alleenstaande vrouwen bezocht.

Wat kan Alice?

Dr. Johan Hoorn, als onderzoeker verbonden aan de faculteit der sociale wetenschappen bij de VU: ‘Alice is een kast, die aangesloten kan worden op elk virtueel brein. Dat brein bestaat uit allerlei artificiële intelligentie, maar ook uit gewone scripts. Robots zijn slechts vertolkers. Maar Alice is vooral in ontwikkeling.’

Wat kan Alice in de toekomst?

‘Veel hangt af van wat de gebruikers willen. En wat er technologisch mogelijk is. Maar wat nog belangrijker is in dit kader: hoe reageren de bejaarden erop en wat zou de technologie kunnen doen om aan die reacties te voldoen? Dat heeft ons op ander spoor gezet dan waar we mee bezig waren. We zijn heel erg bezig geweest met wat ethisch aanvaardbaar is en hoe Alice zich emotioneel kon verhouden tot de gebruiker. Maar wat bleek, bij oma op de bank? Ze moest vooral kunnen kletsen over voetbal en het weer en gezellig koffie met haar kunnen drinken. Daarom hebben we een ommezwaai gemaakt.’

Hoe gaat het nu met Alice?

‘Even niet zo goed. Alice is al verouderd. Ze is ook te vroeg op de markt gekomen en daarom zijn we bezig met een nieuwe, verbeterde versie. We moeten haar geheel nieuw programmeren en daarom is het zo goed dat we een samenwerking konden aangaan met Deloitte. Eén van de voordelen van die samenwerking is dat we in contact komen met een organisatie die met behulp van 3D-printing betere onderdelen voor Alice kan uitdraaien.’

En de nieuwe Alice kan dan weer gezellig met oma over voetbal praten?

‘Je moet niet verwachten dat Alice zo zal praten als wij nu, dat hoeft ook niet. Als ze maar een open vraag kan stellen, waardoor oma kan gaan praten. Want die behoefte heeft oma. Alice moet dus weten wanneer ze mm-m doet of op een trefwoord zegt: En hoe zit dat dan? Dan zijn we al heel eind.’

Wat is de rol van Deloitte in de samenwerking?

Ruud Schellekens, senior manager cyber security Deloitte: ‘Die samenwerking bestaat uit meerdere elementen, maar wij hebben de robot voornamelijk op security aspecten bekeken. Als dit soort robots ingezet wordt voor conversaties met mensen,  en die mensen zeggen heel persoonlijke dingen die door de robot worden opgeslagen en geanalyseerd, dan is het heel vervelend als de buurman over die gegevens kan beschikken. In de huidige robotica-platforms, zoals deze, zie je dat beveiliging niet een hoofdrol speelt. Daar is een belangrijke rol voor ons weggelegd.

Bekijk hier de trailer van de documentaire die gemaakt is over robot Alice, Ik Ben Alice.

Ik Ben Alice | Trailer from KeyDocs on Vimeo.

Alice heeft dus twee ouders. Waarom is die samenwerking belangrijk?

Sylvie Bleker, hoogleraar compliance aan de VU en bij Deloitte director risk advisory: ‘Deloitte heeft de zogeheten Impact Foundation opgericht omdat we daadwerkelijk impact in de samenleving willen maken. En dat wil de VU uiteraard ook. Alice heeft impact op ouderen, maar we denken ook aan de mogelijkheden die een robot als Alice kan hebben voor autistische kinderen. Zij kan hen dingen leren zonder hoge verwachtingen te wekken en gedrag van een kind af te keuren als het niet meteen goed gaat.’

Hoe groot is de nut en de noodzaak?

Sylvie Bleker: ‘Onze maatschappij is ingesteld op werk, werk en werk en als we vrij zijn gaan we voor quality time met het gezin. Oma realiseert zich steeds meer hoe eenzaam ze is. Hoewel het persoonlijke contact met familie of kennissen hier de beste oplossing van is, kan ook Alice hier van grote invloed zijn. Zo zou ze met haar ogen door middel van camera’s aan visuele herkenning kunnen doen door een foto te programmeren van jaren geleden via gezichtsherkenning. Dit kan weer belangrijk zijn in de strijd tegen dementie. Als je zo de gang naar vroeger maakt, kun je het geheugen weer activeren.

Dankzij Alice komen er ook meer handen aan het bed?

Ruud Schellekens: ‘Dat klopt zeker. We hebben steeds minder handen voor steeds meer mensen, en ergens moeten we de tijd vandaan halen. Die tijd kunnen we kopen door machines in te zetten voor herhaaltaken. Als je tien robots in actie hebt en die laat besturen door een mens, houd je negen keer twee handen over voor gespecialiseerd werk. Het is nu al mogelijk om op afstand bestuurbare robots in te zetten die heel goed werken en waar mensen heel goed op reageren. Die robots kunnen veel aflezen van wat mensen zeggen en ook uitvalverschijnselen signaleren en doorgeven. Die monitorfunctie is nu al haalbaar.’

Johan Hoorn: ‘Er zou een verzorgingshuis moeten zijn dat zegt: we gaan dit doen, we gaan de eerste pilot draaien. Maar voor zorgverleners is het nog een te ingewikkelde kronkel, om ook dit soort taken uit handen te geven. Terwijl de mensen zelf er zo goed en liefdevol op reageren. Ze vergeten gewoon dat ze een robot is.’

Binnen Deloitte is dit project onderdeel van de Deloitte Impact Foundation. Via deze foundation zetten Deloitte-medewerkers hun kennis, energie en talenten in voor de samenleving. Zo zetten de privacy en security experts van Deloitte hun kennis in om de technologie van Alice te verbeteren en goed te beveiligen. Hiervoor zijn meerdere contactmomenten tussen de VU en Deloitte. Onlangs is oud-astronaut en roboticspecialist Dan Barry bijvoorbeeld aanwezig geweest bij een brainstormsessie met dit team.