Sponsored content
Sponsored content

De zelflerende computer is aan het afstuderen

Een applicatie die op basis van een paar geneuriede woorden vertelt hoe het liedje heet dat al dagen in je hoofd zit. Toekomstmuziek? Niet meer: cognitive computing heeft zich in de laatste jaren razendsnel ontwikkeld.



‘Cognitive computing is een verzameling relatief jonge technologieën waar nog kinderziektes in zitten, maar sterk in ontwikkeling is’, weet Naser Bakhshi, senior manager Business Intelligence & Analytics bij Deloitte. ‘In verschillende verschijningsvormen is het aanwezig in ons dagelijks leven; denk aan een muziekdienst als Shazam, zelfrijdende auto’s of gezichtsherkenning. Iedereen kent Siri, de “assistent” op de iPhone, die spraakcommando’s begrijpt en steeds beter in staat is om op een intelligente en contextgevoelige manier te achterhalen welke informatie relevant is.’

De werking van cognitive computing is vergelijkbaar met het menselijke brein: ‘Een applicatie als Shazam, bijvoorbeeld, herkent patronen in een liedje en vergelijkt die met z’n geheugen, net zoals het menselijk patroon-herkenningsproces: hoor je het liedje op de radio, dan doen je hersenen min of meer hetzelfde.’

In Japan heb je hotelbalies die volledig bevolkt worden door robots met een menselijk gedaante.

Als we die capaciteit zelf bezitten, waarom hebben we dan ondersteuning nodig? Bakhshi: ‘De exponentiële groei van verschillende soorten data zorgt ervoor dat de mens overspoeld wordt door blogs, video en sociale media-updates. We kunnen het gewoon niet bijbenen. We hebben geen tekort aan intelligentie, maar wel een tekort aan verwerkingscapaciteit. Daarom is het fijn om actief ondersteund te worden bij het selecteren van informatie.’

De verwachting is dat de gefragmenteerde cognitieve functies als tekst, beeld en geluid in de nabije toekomst steeds meer worden samengebracht tot integrale systemen. ‘Wat het spannendste is aan deze ontwikkeling? Tot nu toe zijn computersystemen vooral regel-gedreven: de mens programmeert bepaalde taken en de machine voert ze vervolgens uit. Cognitive computing heeft een zelflerend vermogen; het systeem leert zichzelf iets op basis van ingevoerde data enerzijds en ervaringen anderzijds en is zo in staat om nieuwe kennis op te doen én die zelfstandig toe te passen op nieuwe gebieden. Het systeem herprogrammeert zichzelf als het ware. Vergelijk het met een professional. Een deel van diens kennis bestaat uit het onderwijsprogramma van de universiteit, maar een belangrijk deel, zo niet het belangrijkste deel, komt uit de werkervaring die hij heeft opgedaan in de praktijk.’

Er zijn dan ook volop professionele toepassingen te bedenken. Bakhshi: ‘Dit principe kan zeer behulpzaam zijn voor artsen die een diagnose moeten stellen, juristen die de juiste feiten boven water moeten halen of eigenlijk iedereen die orde moet scheppen in een berg informatie.’

Meer en meer bedrijven onderzoeken daarom de mogelijkheden van cognitive computing. Callcentra zijn bijvoorbeeld geïnteresseerd in digitale “assistenten” die meeluisteren bij klantgesprekken en razendsnel relevante informatie opzoeken en voorstellen doen voor mogelijke oplossingsrichtingen. Een computer kan zelfs het hele gesprek voeren, door middel van Natural Language Processing en Reasoning.

Maar accepteren mensen een computer zonder meer als gesprekspartner? ‘Dit is geen toekomstmuziek, maar de dagelijkse praktijk’, zegt Bakhshi. ‘In de VS, waar ze een stuk verder zijn met dit soort dingen, waren mensen in eerste instantie sceptisch. Daar bleek het gewoon een kwestie van vertrouwen winnen en wennen, zeker als het technisch goed werkt.’

‘We hebben geen tekort aan intelligentie, maar wel een tekort aan verwerkingscapaciteit.’

En het einde van de mogelijkheden is nog niet in zicht. Bakhshi: ‘In Japan heb je experimentele hotelbalies die volledig bevolkt worden door robots met een menselijk gedaante, die jou verstaan, antwoord geven en je inchecken.’ Dit heeft natuurlijk effect op de werkgelegenheid en bedrijfsvoering. Maar ondanks dat de ontwikkelingen spannend zijn en elkaar in rap tempo opvolgen, benadrukt Bakhshi dat het niet wijs is om je halsoverkop in de cognitive computing te storten: ‘Ons advies is om eerst een stap terug te doen en te bekijken wat nu eigenlijk de businesscase is en in hoeverre cognitive computing daarop wel het antwoord is. “We moeten iets met cognitive computing, want dat is nu hot and happening”, is in ieder geval geen goede reden om ermee aan de slag te gaan.’

Door de opkomst en exponentiële groei van nieuwe technologieën verandert de wereld de aankomende jaren radicaal. Geen bedrijf of organisatie kan om de gevolgen van de verregaande digitalisering en de permanente stroom van digitale informatie heen. Het zorgt ervoor dat er voortdurend naar nieuwe business- en verdienmodellen moet worden gezocht. Wil je met Naser Bakhshi van gedachten wisselen, neem dan contact met hem op.