Sponsored content
Sponsored content

Baas die alles denkt te snappen staat voor paal



Goed leiderschap in het digitale tijdperk, is dat wezenlijk anders dan hoe het allemaal was? Ronald Meijers van Deloitte, expert op het gebied van leiderschap en besturen, poneert en bespreekt vier gewaagde stellingen. ‘Wees kwetsbaar en lerend, in plaats van sterk en wetend.’

De digitale wereld vraagt om nieuw, horizontaal leiderschap. Wie hierin niet meegaat, is gezien.

Een van de allerbelangrijkste consequenties van digitalisering is dat het horizontalisering vergemakkelijkt. Dit betekent dat leiderschap weer moet worden benaderd als een relationeel concept, waarbij macht en hiërarchie een zo ondergeschikt mogelijke rol spelen. Veel organisaties zien leiderschap per definitie als iets van bazen: de formeel benoemde leidinggevenden. Dat is een ernstig misverstand. Digitalisering ontsluit specialistische kennis voor een brede doelgroep. Dus informatie asymmetrie, waar een deel van de ‘bazen’ hun macht aan ontleenden, vervalt grotendeels. Dat geldt overigens ook voor traditionele autoriteiten als artsen en advocaten, die hun informatievoorsprong voortdurend zien afkalven.

De digitale wereld maakt menselijke interactie onafhankelijk van tijd en plaats.

Interactie, zonder fysieke aanwezigheid, wordt op vele manieren gefaciliteerd. Leiders moeten dus in staat zijn om contact te maken met mensen zonder ze te zien, laat staan in dezelfde ruimte te zijn. Hoe zorg je bij telefoon- of videoconferenties dat relaties ontstaan en het liefst groeien? Vandaag de dag komen interactieve- en communicatieve vaardigheden steeds meer onder een vergrootglas te liggen. Juist omdat er steeds meer mogelijkheden zijn om contact te maken, raken mensen eraan gewend dat communicatie op hun aangepast wordt. Bijvoorbeeld een conference call moet zeer goed geleid worden. Iedereen moet, nog explicieter dan in een gewone vergadering, aan bod komen. Is dat in een fysieke meeting al belangrijk, in een conference call is het cruciaal. Simpelweg omdat non-verbale signalen ontbreken: iemand maakt aanstalten om iets te zeggen of zit op z’n telefoon te spelen en is dus highly disengaged.

Als organisaties niet tegelijkertijd aligned en agile zijn: in control, maar ook lenig en behendig, missen ze de digitale boot.

Er wordt druk geëxperimenteerd met new ways of working. Intensiever teams bouwen. Als team niet vóór een in- of externe klant werken maar mét de klant. De klant, de eindgebruiker, is integraal onderdeel van het ontwerpteam. Denk aan de zogeheten scrum-methodiek. In het kader van agile, wordt vaak de terechte vraag gesteld: welk leiderschap hebben wij eigenlijk nodig? Agile is in feite een antwoord op te veel focussen op controle en te weinig ruimte voor vernieuwing, ontwikkeling en beweging.

Een leider in het digitale tijdperk is dus kwetsbaar.

‘In control’ statements zijn leugens: zeker als de zelfcontrole van leidinggevenden te wensen overlaat. Denk aan ongeduld, gebrek aan reflectie, gebrek aan vertrouwen in ‘anderen’. Leiders moeten hun kwetsbaarheid leren benoemen. En emoties als verbazing omarmen in plaats van weg drukken als ongewenst. Nieuwe leiders zijn eerder vragend dan oplossingen aandragend. Eerder kwetsbaar en lerend dan sterk en (bet-)wetend. De top hoeft niet alle vernieuwing te dragen, maar moet vooral niet in de weg lopen. Ook al snap je het niet helemaal, zorg voor een organisatie die zichzelf permissie geeft en stop met overal je stempel op proberen te drukken. Digitalisering versnelt en intensiveert verandering en maakt zo het tekort in de boardroom expliciet. Het onvermogen van bestuurders om leerling te zijn, om het zo te vertalen, wordt heel zichtbaar als de omgeving zo snel en zo heftig transformeert. Ik zie dat als de grote winst van digitalisering: zelfs machthebbers kunnen zich niet meer verstoppen. Je staat gewoon voor paal als je net doet alsof je het allemaal wel snapt.

Door de exponentiele groei van nieuwe technologieën verandert de wereld radicaal. Geen organisatie kan om de verregaande digitalisering en de permanente stroom van digitale informatie heen. Hoe leid je je bedrijf door deze digitale revolutie? Leiderschap is essentieel, maar hoe stel je je als leider op? Wil je naar aanleiding van dit artikel verder praten met Ronald, neem dan contact met hem op.