Branded Content
Branded Content XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.
Coachartikel

Zes onconventionele tips voor een goed sollicitatiegesprek

Regelmatig maakte ik deel uit van selectiecommissies en zag ik sollicitanten antwoorden geven waarvan ik wist; nu wordt het een “nee”. De tips voor een sollicitatiegesprek op internet vond ik vaak veel te technisch. Zelden wordt aandacht besteed aan de psychologie van de selecteurs.

Zo kan het advies om vooral jezelf te zijn, gemakkelijk verkeerd uitpakken. Natúúrlijk moet je niet ‘heel iemand anders zijn’ in een sollicitatiegesprek. Maar het is ook goed om je te realiseren dat de tijd zo kort is, dat er nauwelijks ruimte is voor nuancering. Dat dus elk vlekje aan jou opeens het hele beeld negatief kan doen kleuren. Het is dus belangrijk om goed na te denken over de boodschap die je hebt. En je vooral ook goed te verplaatsen in de selecteurs. En dan ben je jezelf, maar wel ‘sollicitatiegesprekproof’.
Hier een aantal onconventionele tips, waarmee je je kansen kunt vergroten.
  

  1. Zorg voor hard bewijsmateriaal.
    Vertrouwen creëer je door bewijsmateriaal, door de dingen die je gedaan hebt. Niet door hard te roepen dat je heel goed in het organiseren bent, maar door aan te geven dat je bijvoorbeeld een traject hebt getrokken met een budget van 1,2 miljoen. Dat je dat jaren achter elkaar hebt gedaan en er telkens weer voor werd gevraagd. Dat je altijd binnen budget bleef. Dat jij de trekker was van dat congres. Of jarenlang de tweede man/vrouw bij de cao-onderhandelingen. Wees geen blaaskaak: “Ik kreeg gewoon veel kansen” doet het altijd goed. De goede verstaander begrijpt allang dat jij blijkbaar goed bent in wat je doet.
  2. Stel je selecteurs gerust.
    Het is goed om je te realiseren dat selecteurs geen gemakkelijke rol hebben. Het gaat om belangrijke keuzes en een verkeerde keuze geeft veel gedoe in een organisatie. Het luistert nauw, maar jij hebt er invloed op. Door de opgewekte rust die jij uitstraalt. Door je inlevend te tonen (“Het lijkt me een lastige keuze c.q. zware dag”). Door de selecteurs te bevragen op wat er voor hen belangrijk is. Maar vooral door het gezamenlijke streven te benadrukken: dat jullie beide een goede keuze maken. Dat jij ook alleen maar wilt starten als je het idee hebt er een succes van te kunnen maken.
  3. Denk klantgericht en schiet niet met hagel.
    Wat vinden deze mensen, of deze organisatie belangrijk? Wat zal ze aanspreken en wat zal ze afschrikken? Misschien een open deur, maar we zijn vaak teveel met onszelf als sollicitant bezig om klantgericht (lees: selecteurgericht) te zijn. Je voorganger ontslagen wegens financiële malversaties? Benadruk jouw alom bekende integriteit. Grote reorganisatie op komst? Zoom dan in op situaties waarin jij opviel door jouw nuchterheid en stabiliteit. Te vaak hoorde ik enorm doordachte opsommingen van kwaliteiten, niet afgestemd op wat er gezocht werd. Wees niet de autoverkoper die uitgebreid vertelt hoe fijn de ski’s kunnen worden meegenomen, tegen iemand die helemaal niet van skiën houdt.
  4. Laat anderen het woord voor jou doen (ook zonder dat ze erbij zijn).
    Mooier dan zelf roepen dat je goed bent, is dat anderen te laten doen. Dit kan via stevige referentie, je LinkedIn aanbevelingen of het gesprek. Door mensen uit jouw branche als referent bij naam te noemen , help je de selecteurs aan vertrouwen in jou. Want als zo iemand zijn naam aan jou durft te verbinden, is dat een goed teken. Hetzelfde geldt voor leidinggevenden of collega’s vanuit de meest recente ervaringen. Dat gaat niet altijd, maar als je alleen referenten hebt van heel lang geleden lijkt het al snel alsof je lang geen succes hebt gehad. Wel altijd even vooraf overleggen met referenten en hen vriendelijk vragen wat ze van plan zijn te gaan vertellen.
  5. Wees zuinig met woorden en zorg voor een goede ‘soundbite’.
    In een poging de selectiecommissie te overtuigen gaan mensen vaak veel praten. Dat heeft in het algemeen een tegenovergesteld effect. De selecteurs hebben vaak meerdere gesprekken op één dag en worden al gauw moe van al die woorden. Het is van belang dat ze de juiste dingen van jou onthouden. Overschat dat niet. Help hen door niet te veel zijpaden te bewandelen en vooraf na te denken over wat jouw ‘soundbite’ zou moeten zijn. Een korte heldere boodschap die bij blijft en die jij een paar keer (met wat variatie) laat terugkomen in jouw verhaal. Bijvoorbeeld:
    “Ik heb geleerd dat ik op mijn best ben als het stormt, als iedereen zijn zekerheden kwijt is en er snel keuzes gemaakt moeten worden.  De balans die er dan gevonden moet worden tussen meeleven en doorpakken, ik vind het mooi om daar naar te zoeken.“
    En dan later in het gesprek nog eens:
    “Ik ben bij mijn huidige werkgever vaak op de lastige trajecten gezet. Als er eerder dingen waren misgelopen. Ik merk dat ik dan geen moeite heb het hoofd koel te houden.” Op dat moment blijft zoiets als ‘stabiel, nuchter, niet bot’ hangen.
  6. Jij bent een reëel mens (ook als het misloopt)
    Ook als je met ruzie weggegaan bent, is het beter daar niet teveel over los te laten en vooral opgewekt terug te kijken. Je hebt ’veel geleerd’ en ’een leuk afscheid gehad’.  Elke klacht over je vorige werkgever kan als een boemerang naar je terugkomen. Niemand heeft zin in een ruziezoeker die bij ontslag de werkgever zwart gaat maken. Vaak wordt zo’n verhaal ook gemaakt om uit te leggen waarom je weg gaat, maar dat is helemaal niet nodig. Het is helemaal niet gek om een keer weg te gaan bij je werkgever. Je was gewoon weer eens toe aan ‘een volgende stap in je ontwikkeling’,‘had het gevoel dat je er je ideeën onvoldoende kwijt kon’ of ‘werd altijd al aangetrokken door deze branche’. Dat is ook een prima antwoord op de vraag waarom je weg wilt.

Conclusie
Ondanks de spanning die je waarschijnlijk voelt, probeer je (ook) op je gesprekspartners te richten. Help hen de juiste keuze te maken. Als het even kan door jou een baan aan te bieden. Meer tips lezen? Lees dan ook eens mijn andere artikelen.

Over Ester de Bruine (@esterdebruine) 
Ester (1961) studeerde Onderwijskunde en Arbeids- & Organisatiepsychologie. Ze werkte als hr-professional, docent aan de Hogeschool, consultant en ze startte een businessunit voor vrouwen en hun loopbaan. In 2012 richtte zij de Loopbaanonderhoudsgroep op, met als doel om werknemers te helpen beter voor hun eigen onderhoud te zorgen. En om werkgevers dat te laten faciliteren: Duurzame Inzetbaarheid 2.0. Ook schreef zij diverse boeken om mensen te helpen bij het vinden van hun pad op de arbeidsmarkt.