Branded Content
Branded Content XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.
Coachartikel

Overtuigen tijdens het solliciteren: show, don’t tell

Op 1 januari dien ik de definitieve versie van het manuscript van mijn debuutroman bij mijn uitgever in. Ze hameren er daar, terecht, nogal op: ‘Freekie jongen, show, don’t tell’. Dan knik ik enigszins onderdanig en schuldbewust mijn hoofd en stap ik weer op mijn fietsje om richting huis weder te keren.

Ik hoor het de laatste maanden veel. ‘Het voorschrift Show, don’t tell (Toon, in plaats van te vertellen) is een uitdrukking uit de narratologie, en met name het scenarioschrijven, die benadrukt dat de schrijver er goed aan doet om waar mogelijk vertelde informatie te vervangen door actie en dialoog.’ aldus Wikipedia.

Schijnbaar heb ik er nogal een handje van om te zeggen dat een personage in een geestdodende kantoortuin aan het werk is, in plaats van laten zien dat hij daarin zit. Met een dode kantoorplant, onder een systeemplafond in een kamer zonder ramen, met een stoffige collega. ‘Freekie jongen, show, don’t tell’ hamerde mijn redacteur dan weer met zijn vuist en pen op tafel.

Wikipedia duidde het verder voor me. ‘De bedoeling van deze techniek is om de lezer in staat te stellen het verhaal door middel van acties, woorden, gedachten en gevoelens te ervaren in plaats van via een kant en klare expositie door de auteur. Door ‘te tonen’ in plaats van te beschrijven zou de lezer zich nauwer bij het verhaal betrokken voelen. Deze techniek, waarbij ook non-verbale communicatie hoort (mimiek, gebaren), zou er ook voor zorgen dat de scène visueler en dynamischer overkomt.’

Tijdens mijn coachingsgesprekken kopieer ik graag de wijze lessen van een ander, zo ben ik dan ook wel weer. De volgende dag hoorde ik mijzelf op een flexwerkplek wijs tegen een coachingskandidaat zeggen: ‘Show, don’t tell kandidaatje; show, don’t tell’. Want naast het weten wat je wilt vertellen, ligt er voor sollicitanten vaak ook heel veel te winnen in hoe ze dat vertellen.

Veel sollicitanten zijn de koning(in) van de gesloten antwoorden. ‘Ik ben tekenaar’, ‘Ik werk in HR’, ‘Ik houd mij bezig met marketing’. Naast het feit dat ik altijd op zoek ben naar diepgang in voorbeelden, zowel qua specificaties als kwantificaties, zoek ik ook altijd naar sprekende voorbeelden. Hoe kun je iets nu sprekend vertellen, zodat je de andere kant van de tafel als het ware fysiek rondleidt in je voorbeelden?

Om dat te doen kom ik weer terug op de geestdodende kantoortuin uit mijn roman. De lezer, en de werkgever in een sollicitatie moet jouw voorbeeld kunnen voelen, ruiken, bijna proeven. Polaroid praten noem ik dat tijdens mijn coachingsgesprekken. Na een paar keer handje schudden en wat argumenten, schets je het voorbeeld zo levend dat de werkgever het niet alleen hoort, maar ook voelt.

Probeer altijd een gevoel over te brengen, in plaats van alleen een feit te vertellen.

Over Freek van Kraaikamp (@Fvankraaikamp)
Freek (1985) is actief als loopbaancoach, auteur en columnist. Startte na een tienjarige carrière in de arbeidsbemiddeling zijn eigen bedrijf FREEK. Vanuit deze coachingspraktijk geeft hij individuele loopbaancoaching en sollicitatie-workshops. Hij schreef het sollicitatiehandboek Zou jij jezelf aannemen? Daarnaast schrijft hij columns voor verschillende magazines en websites.