Coachartikel

Nee zeggen tegen je collega, waarom het moet

“Ik spring gewoon even bij. Ik ben gevraagd om te helpen, en dat doe ik graag.” Hij zei het met een glimlach. “Die dame op de acquisitie afdeling gaat met pensioen, ze werkte twee dagen. Er is nog geen opvolger voor haar gevonden, ze vroegen mij. Het behoort niet tot mijn functie, maar ik kan er wel van leren, dus ik heb ja gezegd.”

Mijn klant was net begonnen in een nieuwe rol: Global Sales en Business Development Manager. Een gave rol die hij met veel enthousiasme had geaccepteerd. Het was een nieuwe functie, die in feite van de grond af aan opgebouwd moet worden. Dat is altijd lastig, want je bent dan bezig met het vinden van je plek, bekijken hoe de hazen lopen en inhoudelijke kennis op doen.

Iemand verder helpen, is niet persé een win-win
Hij was dan ook oprecht blij, toen hem gevraagd werd om bij te springen en een collega uit de brand te helpen. Twee vliegen in één klap: hij stond in een goed daglicht bij die collega en deed direct inhoudelijke kennis op die hij kon gebruiken in zijn nieuwe functie. Een win-win, toch?

We denken het vaak: ik help mijn collega wel even uit de brand. Ik krijg zo meer waardering, aanzien en dat helpt mij ook verder. Niet dus. Gewoon niet doen. Er zitten een aantal nadelen aan het “uit de brand helpen van je collega”. Ik som ze voor je op.

  • Doordat je extra werkzaamheden oppakt, heb je minder tijd, energie en focus voor de taken die wel tot jouw werkomschrijving horen.
  • Om dit te compenseren ga je mogelijk harder werken, langere dagen maken en neemt je werkenergie en werkgeluk al snel af.
  • Jouw leidinggevende weet hier niet van, en deze extra inzet en jouw harde werken wordt dus niet mee genomen in jouw beoordeling. Je helpt je collega maar die gaat niet over jouw waardering, salarisverhoging of promotie.
  • Er is een probleem in de organisatie, dat jij in stand houdt, toont onderzoek aan. (Rob Cross: Harvard Business Review “Collaboratieve Overload”)

Ja zeggen tegen een ander is nee zeggen tegen jezelf
Misschien klinkt dat hard maar daar komt het op neer. In dit geval van mijn klant is het wellicht overduidelijk. Hij is aangenomen voor een fulltime rol en wordt gevraagd om twee dagen werk over te nemen, van een compleet andere functie. Niet doen dus. Tenzij je leidinggevende dat vraagt.

Een collega die een vraagje heeft, die help je toch wel?
Maar hoe zit het met al die andere gevallen? Die collega’s die af en toe aan je bureau staan en jou om hulp vragen. Of die collega die op weg geholpen wil worden met een (korte) vraag. Help je die wel of ook niet?

Iemand helpen kan je een goed gevoel geven. Binnen grenzen. En daar draait het om.

Jij geeft jouw grenzen aan. Nee zeggen moet
Je hebt werk te doen. Teveel helpen van je collega’s en daardoor niet (tijdig) aan je eigen werk toekomen, zorgt voor stress. En kan het uiteindelijk leiden tot een burn-out of stress-gerelateerde ziekten.

Hoe je makkelijker nee zegt
Je grenzen aangeven en nee zeggen tegen een collega is dus belangrijk. Maar hoe doe je dat nou? Zonder dat het je een rot gevoel geeft, of een schuldgevoel. Een paar tips:

  • Als je heel graag ja wilt zeggen, zeg dan ik: ik help je graag maar niet nu. Ik ben nu bezig met een taak met een deadline die ik moet halen, en morgen ook. Donderdag heb ik waarschijnlijk meer tijd.
  • Verwijs iemand door naar een andere hulp bron. In de meeste bedrijven is er tegenwoordig een hulp desk, een online vraag & antwoord pagina, bibliotheek of archief. Je kunt iets zeggen in de trant van: “Ik kan je er op dit moment helaas niet bij helpen, maar heb je al online gekeken? Daar staat het duidelijker omschreven, dan ik je kan vertellen”.
  • Geef een tijd aan waarop je iemand verder kunt en wilt helpen. Zeg: “Kom aan het einde van de dag even bij me terug dan kijken we er samen naar”. Grote kans dat tegen die tijd het probleem al is opgelost.
  • Zeg simpelweg: “Ik zou je graag helpen, maar nee ik heb daar op dit moment helaas geen tijd voor.” En houdt vol. Als iemand aandringt, kun je reageren met: “Ik vind het een compliment dat je aan me denkt, maar het lukt me nu even niet.”

Wat als nee zeggen niet helpt, of jou niet lukt?
Blijft het gebeuren, en voel jij je niet prettig bij het nee moeten zeggen, ook al weet je dat het nodig is? Ga dan in gesprek met je leidinggevende. Als het nu nog geen onderdeel is van je takenpakket, kan het dat wel worden.

Wil jij je liever concentreren op jouw eigen werk en blijft nee zeggen lastig? Dan zitten daar waarschijnlijk beweegredenen onder die je verder mag onderzoeken. Werk aan jezelf. Is dat lastig alleen? Schakel dan een goede coach in. Voordat je het weet doe jij weer vooral wat jij leuk vindt, zonder te pas en te onpas collega’s te helpen.

Over Yvonne Dam
De afgelopen jaren heeft Yvonne (1972) over de hele wereld in 4 landen gewoond en in senior posities gewerkt. Op dit moment is ze woonachtig in Londen. Na 22 jaar in meerdere internationale consultancy functies te hebben gewerkt is Yvonne haar eigen (loopbaan)coaching bedrijf Amaze Yourself gestart. Yvonne coacht drukke ambitieuze mensen om volop van het leven én hun carrière te genieten. Focussen op wat echt belangrijk is en werken in een plek waar je wordt gewaardeerd, zijn daarbij key.