Coachartikel

Laten we het eens over sollicitatievragen hebben

Het zijn nog wel even gekke tijden in ‘sollicitatieland’. Dus waar praat je dan als loopbaancoach over? De arbeidsmarkt zit stevig op slot, dus misschien is dit dan ook wel de beste periode om je voor te bereiden op wat komen gaat. Daarom deel ik deze week de drie meest gestelde sollicitatievragen, met een onderbouwd antwoord. Op die manier kan je straks weer vol goede moed uit de startblokken.

Sollicitatievraag 1: Hoe moet ik mezelf verkopen?
Niet helemaal weten hoe je jezelf moet verkopen, dat begrijpen we natuurlijk helemaal. Voor het overgrote deel van de werkenden is iets, of in dit geval jezelf, verkopen geen tweede natuur. Sterker nog, dat voelt zelfs gek en totaal onnatuurlijk aan. Toch zijn er ook voor de niet-verkopers onder ons best een aantal handvatten en tips te geven om jezelf goed in de etalage te zetten zonder jezelf een gladde verkoper te voelen.

Zo wil het namelijk gevoelsmatig heel erg helpen om niet over ‘goed’, ‘de beste’ of ‘meest succesvol’ te praten, maar bij de feiten te blijven. Vertel over je jaren ervaring, de (software)programma’s waar je mee kunt werken of het aantal mensen dat je aanstuurt. Het gaat er namelijk niet om dat jij jezelf de beste vindt, maar het doel is om de werkgever te laten denken dat je dat wel bent. Vertel daarom feitelijk wat je kunt, welke vaardigheden je beheerst en vertel over succesvolle projecten en die je tot een goed einde hebt gebracht. Op die manier verkoop je jezelf namelijk, zonder dat je jezelf een verkoper voelt.

Sollicitatievraag 2: Wat moet ik vertellen als ze vragen naar mijn sterke en zwakke punten?
Dit blijft natuurlijk altijd een moeilijke vraag. Wat zeg je over je zwakke punten, zonder jezelf in de voet te schieten? En welke sterke punten benoem je, zonder jezelf en opschepper te voelen? Wat voor beide vragen belangrijk is, is dat je kunt onderbouwen wat je zegt. Als je roept dat stressbestendigheid je sterke punt is en de werkgever vraagt je om een voorbeeld, dan moet je die natuurlijk wel kunnen geven. Het grote voordeel van deze vragen is daarnaast dat je ze van tevoren kunt voorbereiden. Schrijf voor je gesprek eens drie sterke punten van jezelf op. Alleen schrijf voor jezelf niet enkel de eigenschap op, maar ook een praktijkvoorbeeld van wanneer dit tot uiting kwam. Een project of praktijkvoorbeeld dat het sterke punt onderbouwd. Vooral het benoemen van de zwakke punten kan nog wel eens een uitdaging zijn. De tip die we vaak geven is dat het een uitvergroting van een positief punt moet zijn.

Als je sterke punt bijvoorbeeld is dat je graag nieuw werk oppakt en collegiaal bent in je projectteam. Dan kan je negatieve punt hier de uitvergroting van zijn. Dat je soms teveel hooi op de vork neemt. Zo heeft je zwakke punt altijd nog een positief startpunt.

Sollicitatievraag 3: Welke vragen moet ik zelf stellen?
Om maar direct met de deur in huis te vallen: je mag alles vragen. Mits het maar een zakelijke insteek heeft. Wij geven altijd de tip dat je beter teveel vragen kunt stellen, dan te weinig. Gebruik hiervoor de vacature waarvoor je op gesprek gaat als richtlijn. Probeer tijdens het sollicitatiegesprek die vacature concreet te maken. Als er in de vacature gesproken wordt over ‘het projectteam’, vraag dan hoe dit projectteam eruit ziet en wat jouw rol in dit team wordt. Als er in de vacature gesproken wordt over ‘projecten’, vraag dan door over die projecten. Hoe zien die eruit, wat is het doel en welke rol ga jij uiteindelijk in die projecten spelen? Probeer uit te zoeken wat je concreet gaat doen. Vaak zijn vacatures zo algemeen opgeschreven dat ze voor het sollicitatiegesprek slechts een startpunt voor het gesprek vormen. Het sollicitatiegesprek is het moment om erachter te komen wat je nu precies acht uur per dag gaat doen. En als je dat doel voor ogen houdt, dan mag je alles vragen. Als het maar in dienst staat van het uitzoeken wat jij straks bij die gedroomde werkgever allemaal gaat doen.

Over Freek van Kraaikamp (@Fvankraaikamp)
Freek (1985) is actief als loopbaancoach, auteur en columnist. Hij startte na een tienjarige carrière in de arbeidsbemiddeling zijn eigen bedrijf FREEK. Vanuit deze coaching praktijk geeft hij individuele loopbaan coaching en sollicitatie-workshops. Hij schreef het sollicitatiehandboek ‘Zou jij jezelf aannemen?’ en daarnaast schrijft hij columns voor verschillende magazines en websites.

XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.