Coachartikel

Kan je wat doen tegen de zenuwen van het sollicitatiegesprek?

Het is één van de meest gestelde vragen tijdens mijn coachsessies: ’Hoe kan ik me het beste voorbereiden op de zenuwen van een sollicitatiegesprek?’ ‘Hoe zorg ik ervoor dat ik door de spanning niet ‘dichtsla’?’ Geloof me, ik zou willen dat ik het antwoord had. Die ene tip. Maar die is er niet. Wat ik wel kan doen is je een paar kleinere tips meegeven,. wWant ik geloof wel dat je veel kunt doen om de zenuwen te bestrijden.

Waar het in mijn ogen vaak misgaat is dat men zich voorbereidt in uitersten. Mensen hebben absoluut geen controle over het gesprek, of ze proberen juist zoveel controle te krijgen dat het haast wel mis moéet gaan. Het is volle controle, of zonder handjes. Terwijl het toch vaak fijner is om het stuur wat losser in de hand te houden.

Mensen die het gesprek zonder enige behoefte tot controle ingaan, komen vaak in een stortvloed van afgevuurde vragen terecht. Een soort kruisverhoor. ‘Nou vraag me maar wat je wilt’. Dan is het geen gesprek meer, maar een verhoor. Ik weet niet of je ooit in een politieverhoor hebt gezeten? Maar dat is nou niet bepaald een stressvrije omgeving. En een goed gesprek al helemaal niet.

Aan de andere kant heb je de ‘rijtjes stampers’. Degenen die antwoord willen geven op alle vragen die ze van tevoren hebben voorbereid. De sterke punten, de zwakke punten, de ambities, het tienjarenplan. En het zijn juist die voorbereidingen waar het vaak faliekant mis gaat. Want als je een vraag krijgt die je niet hebt voorbereid, of als er een vraag met een andere insteek komt, slaan de zenuwen vaak in alle hevigheid toe en kan je het gesprek als verloren beschouwen.

Daarom geef ik sollicitanten vaak de tip om de gulden middenweg te kiezen. Kies in plaats van het verhoor, voor het gesprek. En ga voor de ‘vrije voorbereiding’ in plaats van het stampen van rijtjes. Om een verhoor in een gesprek om te zetten: realiseer je dat jij ook vragen mag stellen en begin eens met jezelf af te vragen wat jij uit het gesprek wilt halen. In plaats van rijtjes te stampen, vraag je je af wat voor beeld je van jezelf wilt achterlaten. Als je dat beeld gaat laden met uit de praktijk gegrepen voorbeelden, dan ga je veel vrijer een gesprek in. Die combinatie scheelt al flink in de zenuwen.

De gouden tip heb ik niet, maar ik hoop dat ik je wel iets stressvrijer op weg kan helpen.

Over Freek van Kraaikamp (@Fvankraaikamp)
Freek (1985) is actief als loopbaancoach, auteur en columnist. Hij startte na een tienjarige carrière in de arbeidsbemiddeling zijn eigen bedrijf FREEK. Vanuit deze coaching praktijk geeft hij individuele loopbaan coaching en sollicitatie-workshops. Hij schreef het sollicitatiehandboek ‘Zou jij jezelf aannemen?’ en daarnaast schrijft hij columns voor verschillende magazines en websites.