Coachartikel

Jouw voornemen: ik ga vanaf nu beter voor mijzelf zorgen!

Waarom assertiever worden net zo moeilijk is als afvallen. Deze column geeft vernieuwende inzichten waardoor het je toch lukt!

In mijn coachingspraktijk tref ik veel mensen die al lang overbelast zijn, oververmoeid of gewoon een sterk verlangen hebben naar een prettiger leven. Ze nemen zich voor: “Vanaf nu ga ik het anders aanpakken. Ik ga:
• Beter luisteren naar wat ik zelf wil
• Vaker ‘nee ’zeggen
• Mijn grenzen beter bewaken
• Mij minder druk maken om wat anderen zeggen
• Meer aandacht besteden aan dingen die ik belangrijk vind, zoals mijn gezin

Dat kan, maar een sterke behoefte om het anders aan te pakken is niet genoeg. Zonder goed inzicht in waarom je nu vaak wél ‘ja’ zegt, terwijl je ‘nee’ zou willen zeggen, houd je het waarschijnlijk niet vol. En het is ook goed om te weten dat je waarschijnlijk taaie weerstand zult krijgen vanuit je omgeving. Met de onderstaande inzichten start je met een realistische verwachting. De tips helpen je de eerste periode door te komen.

5 inzichten die je helpen vanuit realisme aan de slag te gaan:

1. Je gaat vooral anders voor jezelf zorgen. Ook nu zorg je voor jezelf. Jouw meegaande handelen levert je ook iets op en het is goed om te weten wat dat nu precies is. Wat wilde je voorkomen op de momenten dat je ‘ja’ zei en ‘nee’ bedoelde? Het is goed je een aantal voorbeelden voor de geest te halen. Misschien wilde je wel voorkomen dat er een conflict zou ontstaan of dat mensen negatief over je zouden denken - je lui zouden vinden? Je behoefte aan harmonie is dan vooral bepalend geweest voor je gedrag. En nu wil je dus anders voor jezelf zorgen. Maar dat betekent dat je ook ergens op moet inleveren; de veiligheid dat mensen je meestal wel aardig vonden of loyaal. Veranderen van aanpak vergt dus dat je het risico loopt dat je wordt veroordeeld door anderen. En misschien ook wel door jezelf.
2. Assertiever worden is net zo moeilijk als afvallen. Op een gegeven moment, na een nacht doorwerken, een periode van ziekte of overspannenheid, een vakantie waarin je eindelijk weer eens echt kon ontspannen, neem je je voor het anders te gaan doen. Net zoals je bijzonder gemotiveerd bent om af te vallen als je merkt dat je niet meer meekomt met jullie bergwandelingen, je cholesterolgehalte veel te hoog blijkt te zijn of je opeens een veel grotere maat blijkt te hebben. Zowel afvallen als anders voor jezelf zorgen is een kwestie van lange adem, met veel keuzemomenten en verleidingen om in je oude gedrag te vervallen.
3. Overtuigingen zijn vaak diep in je verankerd. Je krijgt vaak allerlei overtuigingen met de paplepel ingegoten. Bijvoorbeeld dat je bescheiden moet zijn, altijd loyaal en nooit lui. Dat je ten allen tijde moet voorkomen dat je je baan verliest (de toorn opwekt van je baas). Dat conflicten heel erg zijn. Dat soort overtuigingen sturen op een onbewuste manier vaak ons gedrag. Pas als je zicht hebt op jouw onderliggende overtuigingen, kun je jezelf de vraag stellen in hoeverre je er eigenlijk nog achter staat. Je kunt jezelf de vraag stellen of die overtuigingen je wel echt verder helpen.
4. Je omgeving heeft er geen zin in. Je dierbaren willen echt wel dat je anders/beter voor jezelf gaat zorgen, ook al betekent dat dat je daardoor misschien wel niet meer elke zondag bij je ouders langsgaat of je zus helpt met verhuizen. Zelfs die zullen vaak even moet slikken. Maar je werkomgeving werkt vaak ronduit tegen. Hoezo doe jij de notulen niet meer? Hoezo wil jij de taak om de stagiaires te begeleiden opeens teruggeven? Hoezo heb je nu geen tijd? Anderen hebben er last van als jij je grenzen gaat aangeven. Je werkgever heeft er soms als organisatie ook last van; want jij deed al jaren werk voor 1,5 FTE en dat scheelt best prettig op de kosten. Kortom, reken op kritiek en gezeur.
5. Juist de beginfase is eigenlijk voor gevorderden. Je omgeving zal in het begin vaak op z’n lastigst zijn, iedereen moet nog wennen aan jouw nieuwe gedrag. Maar ook jijzelf bent waarschijnlijk nog een amateur op het vlak van ‘nee ’zeggen. Je hebt niet veel geoefend, dus je doet het niet altijd goed. Je bent niet altijd overtuigend of alert genoeg. Het oefenen kost al energie, het dealen met de taaiheid van je omgeving ook. En tegelijkertijd gaat het dan ook nog af en toe mis, waardoor je toch ook nog extra klussen doet. Het begin is direct het lastigst.

5 tips die jouw slaagkans vergroten.

1. Schrijf je voornemen uit. Beschrijf waarom het zo belangrijk voor je is. Wat je mist als je het niet voor elkaar krijgt, wat het je oplevert als het wel lukt.
2. Vertel het welwillende mensen om je heen. Leg het ze uit wat je voornemen behelst en vraag ze je te helpen. Op je werk is het vaak niet handig het breed te vertellen, maar een maatje is wel fijn.
3. Zeg vaker: “ik kom erop terug”. Zo gun je jezelf een denkpauze.
4. Zorg dat je zicht hebt op je eigen (niet helpende) overtuigingen en oefen bewust. Moeite om niet aardig gevonden te worden? Geef eens geen tip als je het restaurant niet echt goed vond of stuur eten terug dat niet lekker is. Kortom, doe iets wat je normaal vaak uit de weg gaat. Met dergelijke kleine oefeningen verlaag je de drempel voor nieuw gedrag in werksituaties.
5. Heb oog voor je successen. Helemaal veranderen is lastig. Als je niet scherp hebt wat er al beter gaat, zul je eerder geneigd zijn om op te geven. Ben je eindelijk geen notulist meer? Mopper dan niet dat het zo lang heeft geduurd maar geef jezelf een schouderklopje.

Een burn-out voorkomen door te starten vóórdat het echt nodig is
Veel mensen gaan aan de slag met het experimenteren met ander gedrag als ze dreigen om te vallen of ziek thuis zitten. Het is mooi om dan het inzicht te hebben hoe je dat een volgende keer kunt voorkomen, maar nog mooier is het om ook een eerste burn-out te voorkomen. Ga aan de slag zonder dat het water je aan de lippen staat, dan heb je er juist de energie voor. Meer lezen over burn-out voorkomen? Lees bijvoorbeeld: loopbaanonderhoudsgroep.nl/artikelen/artikel/49/voorkom-een-burn-out-en-stop-met-piekeren-over-je-werk

Over Ester de Bruine (@esterdebruine)
Ester (1961) studeerde Onderwijskunde en Arbeids- & Organisatiepsychologie. Ze werkte als hr-professional, docent aan de Hogeschool, consultant en ze startte een businessunit voor vrouwen en hun loopbaan. In 2012 richtte zij de Loopbaanonderhoudsgroep op, met als doel om werknemers te helpen beter voor hun eigen onderhoud te zorgen. En om werkgevers dat te laten faciliteren: Duurzame Inzetbaarheid 2.0. Ook schreef zij diverse boeken om mensen te helpen bij het vinden van hun pad op de arbeidsmarkt.