Sponsored content
Sponsored content

Het lerende brein

Ik had vroeger veel moeite met leren; ik was continu afgeleid, kon de informatie niet onthouden en las te langzaam om goed mee te komen. Twee weken na mijn eindexamen werd duidelijk dat ik behoorlijk dyslectisch ben. Dit verklaarde een hoop, maar veranderde weinig. Door zelf op ontdekkingstocht te gaan en allerlei wetenschappelijke artikelen te lezen, had ik een methode gevonden waardoor het leren een stuk makkelijker ging. Maar eigenlijk best gek dat nog niet standaard alle leerlingen leren te leren. In mijn ogen is dit het belangrijkste wat je ze kan mee geven. De nadruk van het onderwijs ligt nu volledig op het overbrengen van vakkennis, maar tegen de tijd dat je gaat werken is die alweer verouderd en is de kans groot dat je zo’n 98% vergeten bent. Ik denk ook dat een groot deel van het studie-uitval te verklaren is door het simpele feit dat studenten niet weten hoe ze moeten omgaan met een grote hoeveelheid informatie. De huidige aanpak werkt niet zo goed.

Wat zou er gebeuren als het zwaartepunt van het onderwijs wordt omgedraaid en komt te liggen op het aanleren van vaardigenheden om snel nieuwe kennis op te nemen, vaardigheden om niet meer afgeleid te raken, en om informatie langer te onthouden?

In Finland zijn ze hier al een tijd mee bezig en boeken hier uitzonderlijke resultaten mee. In 2000 kwamen de eerste wetenschappelijke resultaten binnen van hun inspanning. Een leestest die aan 2,500 vijftienjarigen werd gegeven, in meer dan 40 verschillende landen, liet zien dan de Finnen de beste jonge lezers zijn in de wereld. Drie jaar later, scoorden ze wereldwijd ook het beste in wiskunde. In 2006 was Finland de beste van 57 landen in natuurkunde.

We leren kinderen hoe ze moeten leren, niet hoe ze een test moeten halen” zegt Pasi Sahlberg, een voormalig wiskunde- en natuurkundeleraar die nu de Finse minister van Onderwijs is. Naast dat studenten leren te leren, is het hele onderwijssysteem breinvriendelijk gemaakt. Dit is hoe de Finnen dat doen:

Minder les
Ervaring leert dat het weinig nut heeft om een leerling lange schooldagen te laten maken.

Meer pauzes
Tussen elke les hebben de studenten ook nog eens 15 tot 20 minuten pauze. Dit klinkt als veel tijd, maar de Finnen weten dat dit belangrijk is om de geleerde stof goed te verwerken. Verschillende onderzoeken bevestigen dit.

Kleine klassen
Om de studenten actief te betrekken bij de lessen hebben de scheikundelessen een maximum van zestien leerlingen. Hierdoor kunnen ze in elke les fysieke experimenten doen, iets waar ze meer van leren dan uit de boeken.

Minder huiswerk
Een ander punt dat opvalt is dat de Finnen het minste huiswerk ter wereld hebben. Ze hebben zelden huiswerk totdat ze 16 jaar zijn, en áls ze huiswerk hebben, dan is dat gemiddeld minder dan een half uur per dag.

Het lijkt een hele relaxte aanpak (en dat is het natuurlijk ook), maar gek genoeg zijn dit de voorwaarden waarop onze hersenen de beste prestaties leveren. En de resultaten van het Finse schoolsysteem leveren daar mooi bewijs voor: ze zijn simpelweg de beste in de wereld.

Omzwaai
Door het onderwijs aan te laten sluiten op hoe de hersenen van nature het beste informatie verwerken, en door de studenten te leren hoe ze het beste kunnen leren, gaat de informatieoverdracht een stuk effectiever.Dan is er minder geld nodig om dit te doen. Je zwemt met de stroom mee, in plaats van er tegen in. Iets wat we in Nederland ook zouden moeten doen.

Meer weten? Op 30 september geeft Mark Tigchelaar samen met David Allen (bedenker van Getting Things Done) een unieke masterclass waarin je alles ontdekt over het verbeteren van je productiviteit, (digitaal) snellezen, het verhogen van je concentratie en het verbeteren van je geheugen.

Over Mark Tigchelaar (@Mark_Tigchelaar)

Mark (1984) is dyslectisch, studeerde neuropsychologie, is breinexpert en directeur van UseClark. Al ruim 12 jaar helpt UseClark overheden, organisaties en onderwijsinstellingen om hun productiviteit te verhogen, door effectief gebruik te maken van de mogelijkheden van de hersenen. De methode is wetenschappelijk onderbouwd en wordt in 16 landen gebruikt. Inmiddels heeft Mark meer dan 100.000 mensen mogen opleiden in de methoden om meer uit het brein te halen. Hij is daarnaast betrokken bij verschillende TV programma’s over de hersenen en is auteur van 4 boeken. Deze zijn vertaald in 6 talen.