Coachartikel

Heb jij het nu minder druk, maar lukt het je niet ervan te genieten?

Ideeën om het leven zonder to-do lijstjes vorm te geven

Voor velen van ons geldt: we kunnen niet zoveel werken als we deden. Omdat het bedrijf dicht is, projecten stilliggen, we bepaalde zaken niet vanuit huis kunnen doen. Waar we het in het verleden vast weleens helemaal gehad hadden met onze lange to-do lijstjes, blijkt het opeens toch ook best lastig het leven vorm te geven zonder die druk. Voelt het opeens een beetje doelloos. Hoe kun je je leven vorm geven zonder de gebruikelijke efficiencystand? En daar misschien ook nog iets van meenemen als het straks weer drukker wordt.

Genieten is als een zeepje
Damiaan Denys en andere psychiaters/psychologen hebben het al eerder gesignaleerd: als je te hard streeft naar genieten, glipt het uit je handen. Het genieten is een uitzondering op het gewone. Het (voor de 45-plussers onder ons) Zwitserlevengevoel bestaat niet echt: het idee dat je zonder zorgen altijd kunt genieten van al het goede dat het leven biedt. Ons brein is flexibel; het past zich aan de nieuwe mogelijkheden aan. Van die nieuwe auto kun je maar verrassend kort echt genieten, leren we uit onderzoek. Van die reizen die je maakt, kun je vaak niet meer zo genieten als van je eerste reizen, toen alles nog nieuw was voor je. Ons leven is kortom een hoop gewoon, af en toe ongelukkig en af en toe iets bijzonders. De juiste verwachtingen helpen om in ieder geval niet ontevreden te zijn of te tobben over onze oppervlakkigheid. En ons niet teveel op te laten jutten door de zwaar aangezette geluksplaatjes van anderen op social media.

Je kunt beter streven naar een goed leven
We weten uit onderzoek wel wat de meeste mensen helpt om een bevredigend leven te leiden:

  • Ergens bij horen
  • Bijdragen aan een groter belang
  • Iets doen voor anderen
  • Onszelf ontwikkelen, iets onder de knie krijgen

We kunnen ons leven natuurlijk niet helemaal sturen. Maar voor een deel kunnen we het wel vorm geven. Onszelf daarmee duurzaam tevreden maken, omdat het een vast onderdeel uitmaakt van ons leven en we er regelmatig plezier uit putten.

Volgens managementgoeroe Simon Sinek ontstaat echte voldoening vaak pas op de lange termijn. We investeren in kleine dingen die helemaal niet zo zinvol of betekenisvol lijken. Zo moeten we vaak gezond eten om onszelf fit te voelen. Elke dag tweemaal onze tanden poetsen om een fijn gezond gebit te hebben. Een liefdevolle relatie opbouwen; niet door je partner elk jaar een duur cadeau te geven, maar door elke morgen een ochtendkus te geven en regelmatig wat lekkers te koken.

Tevreden zijn met een kleiner leven kun je leren
Opvallend genoeg lijkt de efficiencystand wel houvast te bieden, maar leidt dat niet perse tot een prettig gevoel. Vaak voelen we juist vrij weinig als efficiency leidend is. Nu hebben we, althans sommigen, de kans om juist die andere kant te ontwikkelen. In interviews over waar mensen zich het prettigst voelen, komt vaak de natuur naar voren. In alle vroegte ergens fietsen, of de zon onder zien gaan op je balkon. Cursussen mindfulness zijn populair, juist omdat ze ons lijken te helpen bij het stilstaan. Maar stilstaan kan ook in beweging: mediteren op een matje werkt niet voor iedereen. Wandelend of fietsend, kun je ook stilstaan bij je adem, je zintuigen gebruiken om de natuur om je heen te ervaren, je lichaam te voelen. Kortom, je bewustzijn te vergroten.

Recyclen van herinneringen
Het tegenstrijdige is dat we niet te hard op genot moeten rekenen. Dat we ook bereid moeten zijn het gewone en de tegenvallers te incasseren. Maar door te sturen op de aspecten die het leven goed maken, kun je een bevredigend leven, en soms zelf echt genieten ervan, wel faciliteren. Een aantal simpele voorbeelden vanuit mijn omgeving ter inspiratie, rijp en groen door elkaar.

  • Het met een oude vriend of je partner hebben over gedeelde goede herinneringen. Een mooie tip van Reike Rek: waarom altijd maar nieuwe herinneringen maken? De oude zijn vaak nog zo goed bruikbaar en scheppen een band. En daar worden we weer extra gelukkig van.
  • Mooie foto’s maken op je wandeling van de natuur en die dan op Facebook zetten om er ook anderen van te laten genieten.
  • Je zintuigen gebruiken: stilstaan bij hoe lekker de kruidenfabriek Verstegen ruikt, of de aarde als het geregend heeft. Of met je blote voeten op het gras lopen.
  • Je pianospel verbeteren en dan een concertje voor de buren geven door de tuindeuren open te zetten, applaus krijgen. Omdat het fijn is ergens beter in te worden en iets voor anderen te doen en waardering te oogsten.
  • Dingen met aandacht doen: precies, rustig en traag. Iets wat je vaker doet, maar dan in een andere stand. Zo kun je jezelf trainen om uit de efficiencystand te komen.
  • Een op zich, bekende tip: in de avond opschrijven waar je die dag dankbaar voor was. Maar ik merk zelf hoe goed het werkt: dat je gedurende de dag al kunt denken: dit moet ik vanavond opschrijven.
  • Dingen bedenken die je kunt doen voor anderen. Alleen of samen met anderen.

Misschien kunnen we het allemaal wel wat kleiner maken: minder verre reizen, minder kopen. Vinden we een nieuw evenwicht tussen economie en duurzaamheid. En is dit een mooie tijd om te experimenteren met ons eigen leven.

Over Ester de Bruine (@esterdebruine)
Onderwijskundige en psycholoog Ester de Bruine (1961) werkte als HR professional, docent aan de Hogeschool, consultant en manager. In 2012 startte zij de Loopbaanonderhoudsgroep. Vanuit haar kantoor tegenover Rotterdam CS coacht zij managers en professionals bij het werken aan hun eigen onderhoud. Doel is hen te helpen nú op hun best te zijn en ook in de toekomst met plezier en succes te werken. Zij is gespecialiseerd in stress-en burn-outklacten. Daarnaast werkt zij als vrijwillig arbeidscoach voor Vluchtelingenwerk. Zij schreef meerdere loopbaanboeken in een down-to-earth stijl.

XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.