Coachartikel

Heb jij de oplossing voor sollicitatie-stress?

Het is toch een beetje, the million dollar question, voor iedere loopbaancoach. Of nou ja, eigenlijk voor mij. Voor de rest durf ik niet te spreken, want ik ken er niet zoveel. Toch is er een vraag die iedere week wel eens, vaak meerdere malen, langs komen. Wat is de remedie tegen sollicitatie-zenuwen? Hoe houd je je zenuwen onder controle en voorkom je dat je dichtklapt?

Om je maar direct uit de dromen te helpen, dat pasklare antwoord heb ik ook niet. Sterker nog, als ik dat wel gehad had dan vertoefde ik nu met vrouw, kat, hebben en houden ergens langs een Balinees zwembad in de tropische zon. Maar dat ik dat pasklare antwoord niet heb, wil niet zeggen dat je er niets tegen de zenuwen kunt doen.

Allereerst een stukje realisatie. Zaken en gebeurtenissen die voor jou van belang zijn, zeker als er een prestatie component aan hangt, zijn nu eenmaal spannend. In het geval van solliciteren word je ook nog eens beoordeeld door iemand die je niet kent en zijn er waarschijnlijk meerdere mensen die er met de prijs vandoor kunnen gaan. Dit alles bij elkaar brengt simpelweg zenuwen met zich mee. Dat is geen oplossing, remedie of medicijn tegen de zenuwen, maar het is een vaststaand feit.
Wat wel kan helpen is de realisatie dat die zenuwen niet alleen bij jou spelen, deze zullen ook aanwezig zijn bij de concurrentie. Gedeelde smart, is halve smart.

Wat ook goed is om je te realiseren is dat er een bepaalde wederkerigheid in het solliciteren zit. Niet alleen jij moet jezelf ‘verkopen’, de werkgever moet zichzelf ook ‘verkopen’. Solliciteren is een kennismaking die twee kanten op gaat. Leer het sollicitatiegesprek als een tweerichtingsweg zien, en geen eenrichtingsweg.

Ga het gesprek daarom ook altijd aan alsof het een tweerichtingsweg is.
Ga niet zitten met de mindset van ‘vraag het maar’. Maar vraag zelf ook.
Ga het gesprek aan, vraag door en toon interesse. Ik ben zelf ooit, op een blauwe maandag, wel eens in en politieverhoor terecht gekomen, daar is weinig ruimte voor een wedervraag aan oom agent. ‘Waar was u gisteravond’, kun je op het politiebureau moeilijk beantwoorden met de vraag: ‘Ja, maar waar was u gisteravond.’ Veel sollicitanten verwarren een sollicitatiegesprek toch vaak met een sollicitatie-verhoor. Waarbij de werkgever vraagt en de sollicitant zijn of haar antwoord geeft. Maak daarom altijd een gesprek van je sollicitatiegesprek. Dat zorgt voor evenwicht en een lossere sfeer.

Nog zoiets, stop met het stampen van lijstjes. Een sollicitatiegesprek is geen rijtje Duitse naamvallen. Ik heb menig sollicitatiegesprek zien klappen, omdat iemand naar drie zwakke punten werd gevraagd, in plaats van twee. En dan gaat het vaak mis. Als je van het stampen van rijtjes bent en de werkgever volgt ‘jouw script’ niet dan gaat het vaak mis.
Dan raken mensen van het pad, in de war, en dan nemen de zenuwen de overhand.

In plaats van rijtjes stampen vraag ik sollicitanten altijd om van tevoren te bedenken wat ze over zichzelf willen vertellen. Hoe willen ze onthouden worden als ze de kamer weer verlaten hebben. Daarnaast vraag ik ze van tevoren te bedenken wat ze zelf uit het gesprek willen halen. Op die manier ga je veel losser een gesprek in en omdat je er van tevoren ook over nadenkt wat jij uit het gesprek wilt halen is er ook meer evenwicht in het gesprek.

Nou, je ziet het. De gouden tip zit er niet bij. En ik woon nog niet op Bali, maar ik hoop dat je met deze handreikingen toch een heel eind komt.

Over Freek van Kraaikamp (@Fvankraaikamp)
Freek (1985) is actief als loopbaancoach, auteur en columnist. Hij startte na een tienjarige carrière in de arbeidsbemiddeling zijn eigen bedrijf FREEK. Vanuit deze coaching praktijk geeft hij individuele loopbaan coaching en sollicitatie-workshops. Hij schreef het sollicitatiehandboek ‘Zou jij jezelf aannemen?’ en daarnaast schrijft hij columns voor verschillende magazines en websites.

XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.