Coachartikel

Er komt weer gratis loopbaancoaching: nuttig voor jou?

Vanaf 1 december een ontwikkelsubsidie van €700,- dit zijn de vragen waarmee mensen komen.

De overheid stelt vanaf 1 december 2020 via het programma NL Leert Door €700,- ontwikkelsubsidie beschikbaar aan werknemers, Zzp’ers en werkzoekenden met een loopbaanvraag. Voor dit bedrag kun je bij een groot aantal (gecertificeerde) loopbaancoaches terecht. Een eerder subsidiebudget voor loopbaanbegeleiding bleek binnen korte tijd opgebruikt, waardoor veel mensen teleurgesteld moesten worden. Dus: als je aan de slag wilt, wacht dan niet te lang je aan te melden bij een coach. En als je twijfelt of het jou iets kan opleveren, kan dit artikel je wellicht helpen aan antwoorden.

Niet alleen als je nú een andere baan zoekt
Door het coronavirus verschuift en verdwijnt er werk, en komen er ook weer nieuwe kansen. Maar het is niet alleen nuttig als je nú een baan zoekt. Ook als je in de toekomst wat anders zoekt. Of als je het liefst binnen de organisatie wilt blijven, maar je wel wilt ontwikkelen om zo niet te afhankelijk te worden. Soms zijn er meer subtiele signalen, dat het goed is om eens te onderzoeken aan welke knoppen je kunt draaien: bijvoorbeeld als je het gevoel hebt dat je inboet aan zelfvertrouwen, of een beetje cynisch wordt. Of aan weinig anders toekomt buiten je werk. Af en toe eens stilstaan en onderhoud plegen op jezelf in je werk is nuttig. En daar komt het vaak niet van, zolang er geen directe aanleiding is. Neem eens een kwartier om stil te staan bij een aantal vragen over jou en je werk om te temperaturen hoe jouw situatie is:

  • Vind ik de inhoud van mijn werk nog interessant? Ben ik nog leergierig in mijn werk?
  • Heb ik me het afgelopen jaar kunnen ontwikkelen?
  • Ben ik succesvol? Zien (relevante) anderen mijn toegevoegde waarde?
  • Vind ik dit een fijne werkomgeving? Voel ik mij verbonden met de organisatie en/of mijn collega’s en klanten?
  • Voelt mijn werk nuttig?
  • Zijn er bepaalde zaken waar ik regelmatig helemaal op leegloop (qua energie)?
  • Ontwikkelt mijn werk zich de goede kant op? Wordt het in de toekomst beter of minder goed?
  • Past mijn werk nog bij mijn huidige persoonlijke omstandigheden en behoeften?
  • Welke alternatieven heb ik? Heb ik een idee voor welke werkgevers ik interessant ben?
  • Word ik meer of minder aantrekkelijk voor deze alternatieven? Hoe kan ik mijn kansen vergroten?
  • Slaap ik goed of ben ik aan het piekeren over mijn werk? Heb ik na mijn werk nog energie voor zaken?

De meest gestelde vragen bij loopbaancoaching
Vaak vragen mensen als ze hun verhaal hebben gedaan aan mij: kun je hier iets mee, is het geen gekke vraag? Maar eigenlijk is het dat nooit. Met het onderstaande overzicht van vragen wil ik je helpen wat meer zicht te krijgen op wat er nu zo aan de orde komt, om het wellicht normaler te laten voelen, maar ook om je zo misschien te helpen je eigen vragen beter te formuleren. Ik heb het hier voor de helderheid wat strak verdeeld, maar regelmatig lopen er ook zaken door elkaar.

De vragen zijn op te delen in een aantal categorieën:

  1. Als je omgeving verandert. Heel actueel natuurlijk: veel mensen vragen zich af of er nog toekomst is in hun functie, branche. Voor mensen die in de hotellerie, de retail, de reisbranche of in de podiumkunst werken, bijvoorbeeld. Maar ook als je werkgever is overgenomen, als bepaalde doelen waar jij zo achter stond langzaam van de agenda zijn verdwenen. Of als je een nieuwe manager hebt gekregen met wie het veel minder klikt.
  2. Als jouw behoeften zijn veranderd. Als je het gevoel hebt dat het saai wordt, dat je je niet verder kunt ontwikkelen. Of als dat ontzettend harde werken, wat je jarenlang hebt gedaan, je steeds meer moeite gaat kosten, de balans doorslaat naar het negatieve. Als je erachter bent gekomen dat de hele dag binnen zitten eigenlijk niets voor je is en je er niet aan moet denken, zo je pensioen te halen. Als je nog graag zou willen onderzoeken of die oude droom van voor de klas staan, nog haalbaar is.
  3. Als het nét niet helemaal past. Vaak kun je er de vinger niet echt opleggen, maar je hebt soms het gevoel dat je niet helemaal tot je recht komt in deze baan/organisatie. Misschien is het alleen jouw eigen gevoel, maar misschien krijg je ook bovengemiddeld veel kritiek. Een lastige situatie omdat het als een soort sluipmoordenaar werkt, zeker als je nog weinig ervaring hebt. Je kunt aan zelfvertrouwen inboeten en daarmee de durf verliezen om in actie te komen en in- of extern een andere baan te zoeken.
  4. Als je nú een (andere) baan zoekt. Logisch. Maar ik denk ook dat veel mensen onderschatten hoe lastig het is om dat helemaal zelf te doen. De meeste mensen oefenen er in een leven vrij weinig in. Hoe zoek je in die wirwar van vacaturesites de banen die bij je passen, hoe weet je wat je eigenlijk precies kunt en wat bij je past, hoe schrijf je een goede brief, hoe deal je met tegenvallers? Hoe komt het dat je telkens wel uitgenodigd wordt, maar afvalt in het gesprek?
  5. Als je behoefte hebt aan een toekomstplan. Voor nu zit je goed, maar je zou wel scherper willen hebben in welke richting je je zou kunnen ontwikkelen. Hoe hebben jouw kwaliteiten en verlangens zich in de loop der jaren ontwikkeld? Wat past er bij je in de toekomst, waar liggen je kansen, wat kun je nu doen om daar later meer kans te maken? Misschien kun je nu, de komende jaren wellicht, een opleiding volgen of opdrachten doen waardoor je aantrekkelijker wordt als kandidaat.

Wat kan een traject je opleveren?
Elke coach pakt het een beetje anders aan. Via de site van een coach zie je vaak al verschillen in stijl. Op de site van de verenigingen voor (loopbaan)coaches Noloc en de Nobco kun je zien welke coaches aangesloten zijn. In veel gevallen krijg je drie tot vier gesprekken en een arbeidsmarktscan (dat is standaard afgesproken met de subsidiegever). Hier kun je meer zicht krijgen op de opzet die ik hanteer. Maar wat het je in het algemeen kan opleveren? Wat ik vaak terugkrijg uit de evaluaties is bijvoorbeeld:

  • Mijn onrust beter omzetten in actie.
  • Prettig om met concrete opdrachten aan de slag te kunnen gaan (en zo nieuwe ideeën krijgen).
  • Het gevoel dat we door de vragen tot de kern kwamen, waardoor niet meer alles van alles afhing.
  • Fijn om praktisch aan de slag te gaan met hoe nu te solliciteren.
  • Minder last hebben van de situatie op mijn werk en zo rustiger mijn koers te kunnen bepalen.

Ben jij een ‘Bedreven loopbaanmobilist’?
In 2010 schreef ik samen met Yolanda Buchel het boekje: Loopbaanonderhoud, waarin we het idee van de ‘Bedreven loopbaanmobilist’ beschreven. Een beetje blijven sleutelen aan je materieel, af en toe een afslag nemen, kijken of je wel in de file moet blijven staan. Het boekje werd verschillende malen herdrukt en leverde ons veel kans om workshops te geven over het onderwerp. Het idee om onderhoud op jezelf te plegen in je werk is ondertussen normaler geworden. Maar toch: echt zicht hebben op je eigen kwaliteiten en mogelijkheden, is best lastig. Je naasten kunnen je helpen aan inzichten, maar staan soms ook juist te dichtbij. Ze hebben hun eigen ideeën en zorgen over de situatie en kunnen soms maar moeilijk loskomen van het beeld van wat ze je hebben zien doen. Daar kan die coach als buitenstaander je mee helpen: stilstaan, verder kijken dan wat je al weet, je aansporen en helpen zaken uit te zoeken.

Dus: is het nuttig voor jou om op zoek te gaan naar loopbaancoaching? Als je baan nu op de tocht staat of je hebt het niet naar je zin, is het vaak een prettige ondersteuning in lastige tijden. Maar ook als er geen directe aanleiding is: zorg duurzaam voor jezelf in je werk en voorkom achterstallig loopbaanonderhoud.

Over Ester de Bruine (@esterdebruine)
Onderwijskundige en psycholoog Ester de Bruine (1961) werkte als HR professional, docent aan de Hogeschool, consultant en manager. In 2012 startte zij de Loopbaanonderhoudsgroep. Vanuit haar kantoor tegenover Rotterdam CS coacht zij managers en professionals bij het werken aan hun eigen onderhoud. Doel is hen te helpen nú op hun best te zijn en ook in de toekomst met plezier en succes te werken. Zij is gespecialiseerd in stress-en burn-outklacten. Daarnaast werkt zij als vrijwillig arbeidscoach voor Vluchtelingenwerk. Zij schreef meerdere loopbaanboeken in een down-to-earth stijl.

XTR Branded Content is de commerciële content op nrc.nl. De inhoud valt buiten de redactionele verantwoordelijkheid van NRC Media.