Coachartikel

De beste sollicitatiegesprekken leiden vaak niet tot een baan

En dat is maar goed ook

Iemand vroeg mij begin dit jaar wat dat nu eigenlijk zijn, die ’sollicitatievaardigheden’. Hoe lang en hoe vaak ik hier ook mee bezig ben, ik stotterde even. Een ouderwetse kras op de plaat. Want wat zijn dat nu eigenlijk? Wanneer beheers je ze? En wanneer solliciteer je eigenlijk goed? Vooral die laatste vraag vind ik interessant. Want volgt na een succesvolle sollicitatie altijd een baan? En eindig je na een slechte sollicitatie altijd met lege handen?

Als je het heel praktisch bekijkt solliciteer je om kans te maken op een baan. Dus je start met de baan als doel in het sollicitatietraject. Sta je aan het einde van het sollicitatietraject met lege handen, dan heb je dus kei-hard gefaald. Toch ligt het anders.

Over de vraag ‘wat zijn sollicitatievaardigheden?’ moest ik even nadenken. Toch lag het antwoord heel erg voor de hand. ‘Je moet kunnen vertellen wie bent, wat je wilt en wat je kunt. Daarnaast ben je in staat om de juiste vragen te stellen om in te kunnen schatten of jij die baan zelf ook wilt hebben.’ En vooral in het laatste zit de crux van het verhaal.

Want wij beoordelen het falen of slagen van een sollicitatietraject enkel en alleen aan de hand van het oordeel van de werkgever. Baan binnen gehengeld, betekent geslaagd. Afgewezen door de werkgever betekent roemloos gefaald. En daar gaat het compleet mis. Want solliciteren is net als daten: je bekijkt van beide kanten of er muziek, een relatie of seks in zit. En dat zit er alleen in, als je het beiden ziet zitten.

Zo kan het dus voorkomen dat jij zowel het vertellen over jezelf, als het vragen stellen aan de werkgever glansrijk hebt volbracht. Maar eigenlijk, om heel eerlijk te zijn, was die baan rampzalig. Een of ander suf hok, met saaie taakjes en een inspiratieloze manager. Dan sta je dus aan het einde van het sollicitatietraject feitelijk met lege handen. Maar je hebt wel goed gesolliciteerd.

Hiermee wil ik het volgende zeggen. Het kan voor jezelf, en voor de spanning en het evenwicht in een gesprek, verfrissend werken als je je realiseert dat het slagen of falen van een sollicitatiegesprek niet afhangt van het eindresultaat alleen. Natuurlijk wil je die baan, maar als het niet past, dan past het gewoon niet. Het gaat erom dat jullie beiden, dus jij en de werkgever, een goed onderbouwde beslissing kunnen maken aan het einde van het sollicitatiegesprek.

Heel vaak mis ik de wederkerigheid in het gesprek. De liefde moet van twee kanten komen. Anders krijg je een soort #metoo-sollicitatie-variant waarbij de ene partij zich gaat opdringen aan de ander. Nee, voor een geslaagd sollicitatiegesprek laat je die afhankelijkheid van de andere kant van de tafel vallen. Dan ga je op zoek naar de match. Goed solliciteren is goed luisteren en nog beter doorvragen.

Goed solliciteren is het doel, pas daarna komt de baan.

Over Freek van Kraaikamp (@Fvankraaikamp)
Freek (1985) is actief als loopbaancoach, auteur en columnist. Startte na een tienjarige carrière in de arbeidsbemiddeling zijn eigen bedrijf FREEK. Vanuit deze coachingspraktijk geeft hij individuele loopbaancoaching en sollicitatie-workshops. Hij schreef het sollicitatiehandboek Zou jij jezelf aannemen? Daarnaast schrijft hij columns voor verschillende magazines en websites