'Totale monogamie nooit regel bij de mens'

Oerman bleef vaak kinderloos

Gepubliceerd: 7 oktober 2008 14:27 | Gewijzigd: 13 oktober 2008 14:08

Door onze redactie wetenschap

Rotterdam, 7 okt. Sommige mannen hadden geluk, andere pech – bezien vanuit de voortplanting. In de menselijke evolutie zijn er veel meer mannen kinderloos gebleven dan vrouwen. Een relatief klein aantal mannen kreeg dus veel kinderen bij meerdere vrouwen en veel andere mannen geen enkel. Totale monogamie is nooit de regel geweest bij de mens.
Bill Clinton, ook ooit overspelig.   Foto AP
Bill Clinton, ook ooit overspelig.
Foto AP

Dit blijkt uit een vergelijking van de genetische variatie op het vrouwelijke X-chromosoom met de variatie op de andere chromosomen. Een grotere variatie op het chromosoom betekent dat er onder de voorouders van de huidige mensheid zeer waarschijnlijk veel meer vrouwen zijn geweest dan mannen.

Een team van genetici onder leiding van Michael Hammer van de Universiteit van Arizona heeft die grotere variatie op het X-chromosoom nu inderdaad vastgesteld. In het online tijdschrift Plos genetics rekenen ze voor dat alternatieve verklaringen niet afdoende zijn.

De ‘polygamie’ in de menselijke evolutie heeft waarschijnlijk niet de vorm gehad van één man met een harem vol vrouwen, zoals bij de walrus en de gorilla. Want een dominant kenmerk van de menselijke evolutie is juist dat mannen en vrouwen in gewicht en lengte steeds dichter bij elkaar zijn gekomen. Harembazen zijn vaak juist twee keer zo groot als hun vrouwtjes.

Er zijn ook andere aanwijzingen voor het verschil in nakomelingenkans. De stamboom van het mannelijk Y-chromosoom gaat veel minder ver terug (ca. 60.000 jaar) dan de stamboom van het via de vrouwelijke lijn overervende mitochondriaal DNA (ca. 150.000 jaar). De neiging van mannen om meer risico’s te nemen dan vrouwen wordt ook wel verklaard uit deze verschillende kans op nakomelingschap: een man heeft (evolutionair gezien) meestal iets te winnen. En een vrouw heeft vooral iets te verliezen.

Meer nieuws in de rubriek wetenschap
Achtergrond

Dr. Zeepaard

Over een olifant met een kunstbeen en vuurballen vangen in de woestijn.

Columns

Lees alle columns die elke zaterdag in het Wetenschap & Onderwijskatern verschijnen.

Kleine wetenschap

Welke lijn is eigenlijk het langst? Deze week houdt Dr. Zeepaard je voor de gek.

zoeken

in

Gesponsorde links

 

    Op zoek naar een serieuze relatie? Doe de psychologische PARSHIP-test en vind de partner die echt bij je past.
    Meld u nu gratis aan.