Dat staat in het septembernummer van het vaktijdschrift Rapid Communications in Mass Spectrometry.

De ijsmummie van Ötzi, genoemd naar het Ötzdal in Tirol, is al meermalen doorgelicht. Zo kwam vast te staan dat hij zo’n 5300 jaar gelden heeft geleefd en dat hij rond de veertig was toen hij stierf. In de linkerborst van Ötzi werd een ‘zwevend botje’ aangetroffen, dat bij nader onderzoek een stukje vuursteen bleek te zijn. In zijn tijd werden van vuursteen pijlpunten gemaakt. De wond die de pijlpunt had veroorzaakt was vers en de onderzoekers concludeerden dat Ötzi een gewelddadige dood was gestorven. Vorig jaar ontdekte een arts met hulp van een computerprogramma dat Ötzi’s hersenen driedimensionaal in beeld bracht, dat hij waarschijnlijk niet is doodgebloed door de pijlpunt, maar door een hoofdwond.

De sociale en culturele achtergrond van Ötzi bleef omstreden. Was hij een jager, een herder of misschien een krijger? De man was gehuld in huiden van onduidelijke herkomst. De Duitse biochemicus Klaus Hollemeyer en drie collega’s van de Universiteit van Saarland hebben nu met de hulp van massaspectrometrie haren onderzocht van Ötzi’s mantel, beenbedekking en schoeisel. Zijn mantel en leggings bleken gemaakt van schapenvacht en zijn moccasins waren van runderhuid. Schapen en koeien werden gehoed door jongens en volwassen mannen tijdens de trek van zomer- naar winterweiden en omgekeerd. Ötzi was een herder, concluderen Hollemeyer en collegae.

Massaspectrometrie is een techniek waarmee de chemische samenstelling van voorwerpen kan worden vastgesteld. De vier onderzoekers vergeleken de peptidenpatronen van gegiste proteïnen in de stokoude haren met die van hedendaagse dieren. Zij zijn van mening dat hun methode, MALDITOF spectrometrie, sneller en betrouwbaarder is dan DNA-analyse en, behalve in de archeologie en evolutionaire biologie, ook kan worden toegepast in de kledingindustrie. Zo kun je er de zuiverheid mee vaststellen van producten die zijn gemaakt van dierlijk haar, zoals Kashmirwol. En je kunt snel nagaan of producenten zich houden aan de Europese wetten die de handel in katten- en hondenvachten verbieden.