Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Het flipperkastmodel van de wetenschap

door

Er is een nieuwe spinnensoort ontdekt: Trogoloraptor. Het is een lichtbruin, bijna doorschijnend beest dat de schoonmaakster de kriebels zou geven. Er is zelfs een nieuwe familie van spinnensoorten in het leven geroepen, de Trogloraptoridae. Een zeldzaamheid.
Het lijkt simpel: je vindt een beest, stuurt het naar een deskundige, die roept “Eureka,” en dan kom je in de krant. Een aardige video van zes minuten op het kanaal van de California Academy of Sciences laat zien dat het zo niet gaat.

En hier is de wetenschappelijke publicatie. [pdf]

Geplaatst in:
Bekijks
Lees meer over:
flowchart
methode
model
procedure
schema
spin
stroomdiagram
trogoloraptor
wetenschap

6 reacties op 'Het flipperkastmodel van de wetenschap'

Chlestakov

Hulde aan de ‘citizen scientists’ die de spin ontdekten en er iets bijzonders in zagen, en aan de professionele scientists die zich er niet met een makkelijk antwoord af maakten.

Wat ik overigens niet meteen had begrepen, is dat de makers van het filmpje het ‘flipperkastmodel’ beslist niet veroordelen. Sterker nog: ze maken duidelijk dat juist daardoor onze kennis echt (zij het langzaam) vooruitgaat.

Als leek vraag ik me natuurlijk af: hoe kon onze eigen Diederik Stapel zo goed buiten die flipperkast blijven? Zijn sociale wetenschappers zo veel naïever, of is het vooral dat ze geen microscopen hebben?

Herbert Blankesteijn

Hoe Stapel dat voor elkaar kreeg? Hier zijn tips voor succesvolle wetenschappelijke fraude, die Stapel lijkt te hebben gekend:
http://arstechnica.com/science/2012/07/epic-fraud-how-to-succeed-in-science-without-doing-any/

Hans Sietsma

wat dan wel weer verbazing wekt is de laatste zin uit uit het filmpje: everybody can do science. Ja, iedereen kan om zich heen kijken, zich iets afvragen en hulp bij medemensen inroepen. Maar kenmerk van wetenschap is toch wel dat je niet tevreden bent met een gemakkelijk antwoord, en zelfs niet met een met moeite verkregen antwoord. Dat doen we in het dagelijks leven (gelukkig maar) toch anders, en dat doorzetten en vragen blijven stellen onderscheid m.i. wetenschappers toch nog (een beetje) van everybody.

Gobets

Niets nieuws onder de zon (zie omslag van mijn proefschrift van 10 jaar geleden): http://www.gobets.nl/tmp/Thesis%20cover.jpg

Herbert Blankesteijn

@Gobets Ha, wat grappig! Gefeliciteerd met dit vroege inzicht. ;-)

Frits Jansen

We hebben hier met een terminologie-probleem te maken. “Wetenschappelijk” betekent in essentie “controleerbaar” (waarbij Popper ons leerde dat “juist” geen criterium is). De bewering van het bestaan van de nieuwe spinnensoort op grond van een waarneming is op zich al wetenschappelijk.
De academische praktijk verlangt echter ook duiding. Niet dat wetenschap onjuist is zonder duiding, maar wel onvolledig. En daar gaat dit verhaal vooral over. De “natuurwetenschappelijke cyclus” begint vaak met een waarneming, gevolgd door vorming van een theorie, die voorspellingen mogelijk maakt die weer aan waarnemingen kunnen worden getoetst. Overigen “bewijst” een natuurwetenschapper nooit iets, hij constateert slechts dat zijn voorspellingen al dan niet (redelijk) in overeenstemming zijn met de waarnemingen (uit experimenten of anderszins).
Het natuurwetenschappelijke model is niet verplicht. Er zijn wel wetenschapsfilosofen die beweerden dat dat wel zo is, en dat wiskunde dus geen wetenschap is, maar ik zie dat eerder als een bewijs uit het ongerijmde dat het woord “wetenschap” althans naar het spraakgebruik toch iets anders betekent.
Een vraag die nog steeds niet is beantwoord is of recht ook een wetenschap is. Maar de typische jurist geniet ervan daar tot Sint Juttemis over te debatteren, en zou schrikken als er een definitief antwoord kwam.
Resterende vraag is of Sint Juttemis echt bestaat of ook maar een verzinsel is net als Sint Nicolaas. Hier betreden wij het terrein van de meta-fysica.

Reageer op 'Het flipperkastmodel van de wetenschap'

Op deze site gelden onze huisregels. U kunt een gravatar gebruiken.