Marswagentje Curiosity daalt bijna af naar Mars
Tekening van het Marswagentje Curiosity bij een rotsblok op Mars. Credit: NASA/JPL-Caltech
“Right now, I’m closer to Mars than the moon is to Earth. 28 hours to landing!”
Dat twitterde @MarsCuriosity afgelopen nacht om half vier – nog veilig aan boord van de sonde die het karretje vanaf de aarde naar de rode planeet heeft gebracht. Vanaf maandagochtend om half acht moet Curiosity helemaal op eigen kracht verder: dan wordt het op zijn zes wielen op de Marsbodem neergezet.
Maar eerst moet het nog landen en die landing wordt door NASA als ‘seven minutes of terror’ beschreven. Van de 39 wereldwijd ondernomen Marsmissies gingen er 24 mis en slaagden er dus slechts 15. En dan is Curiosity ook nog eens het grootste (zeg een Ford Ka), zwaarste (900 kilo) en beste uitgeruste Marswagentje ooit. Het project kostte 2,4 miljard dollar (bijna 2 miljard euro).
De spannende landing wordt live (op de reistijd van de signalen van Mars naar Aarde na, natuurlijk) uitgezonden op Times Square in New York.
Wat gaat Curiosity doen?
Niet op zoek naar leven op Mars, zegt NASA-onderzoeker John Grotzinger die het wetenschappelijke deel van de missie leidt. Curiosity gaat bekijken of Mars ooit, miljarden jaren geleden, een plek was waar leven zou hebben kúnnen bestaan. Daarvoor moet er water zijn geweest, een energiebron (warmte, licht) en koolstof, zegt Grotzinger. Ofwel: Curiosity moet bekijken of Mars vroeger natter was, warmer en of bouwstenen van leven in de bodem zijn terug te vinden.
Waar op Mars doet Curiosity dat?
De onderzoekers hebben daarvoor de 154 kilometer wijde Gale-krater uitgekozen. Eén van de eerste dingen die we na het ontwaken van Curiosity op Mars zullen zien is een enorme berg op een paar kilometer afstand, zegt Ashwin Vasavada, de rechterhand van Grotzinger. Die berg, Mount Sharp, ligt in de krater en is gelaagd. Curiosity zal door de lagen gaan zoals je door een boek kunt bladeren en zo als het ware de geschiedenis van Mars lezen.
Hoe doet Curiosity dat?
Net als zijn voorgangers Spirit en Opportunity is Curiosity een robotische geoloog op wielen. Met in zijn gereedschapsset onder meer een grondboor om bodemmonsters te nemen. Maar bovendien, en dat is nieuw, is Curiosity een robotische geoscheikundige die met labs en instrumenten aan boord de samenstelling van die bodemmonsters heel precies kan analyseren. En natuurlijk heeft hij een ‘hoofd’, een uitkijkpost met een camera en een weerstation.
De landingsplek van Curiosity in de Galekrater. Credit: NASA/JPL-Caltech
Waarom zoekt Curiosity niet direct naar sporen van leven?
Zijn voorgangers deden dat wel. Maar de afgelopen jaren zijn onderzoekers er steeds minder op gaan reken en dat zij zulke sporen zullen vinden. Water is op het Marsoppervlak niet gevonden. En radarmetingen met de Mars Reconaissance Orbiter (NASA) en de Mars Express (ESA) vonden ook geen aanwijzingen voor water dicht onder het oppervlak. Het lijkt dus onwaarschijnlijk dat een karretje met een grondboor op water, en op (resten van) leven daarin, stuit.
Is dat jammer?
Een zoektocht naar de geologische geschiedenis van Mars is een doel op zich. En wie de slimme Curiosity ziet, op zijn zes wielen, met zijn uitkijkpost en zijn vernuftige apparatuur, kan niet anders dan onder de indruk zijn en hopen dat de landing goed gaat.
Bekijk hier de video met NASA-projectleiders Grotzinger en Vasavada:
Hoe verloopt de afdaling naar Mars?
Bekijk hier het NASA- overzicht van de ‘zeven minutes of terror’, ofwel de afdaling naar Mars.
Hieronder die landing puntsgewijs vertaald in het Nederlands.
- Lang voor aankomst bij Mars waren de ogen van de grote telescopen van het Deep Space Netwerk op aarde al gericht op de sonde die Curiosity naar Mars brengt.
- Zeven minuten voor de landing duikt de landingsmodule de Marsatmosfeer in met ruwweg 20.000 kilomter per uur. De acht remraketten vertragen de landingsmodule al snel tot 1.600 kilometer per uur. De Marsatmosfeer is honderd keer ijler dan op aarde maar toch warmt het hitteschild op tot 1600 graden Celsius.
- Bij 1450 kilometer per uur, op ongeveer 12 kilometer boven het Marsoppervlak, vouwt de remparachute open.
- Op 9 kilometer hoogte en bij 600 kilometer per uur wordt het hitteschild afgestoten. De remraketten vertragen de landingsmodule tot 110 kilometer per uur. Een camera maakt tijdens de laatste twee minuten voor de landing foto’s van het Marsoppervlak (5 per seconde).
- Als de landingsmodule 3 kilometer per uur gaat, laat een takel de Curiosity langzaam naar het Marsoppervlak zakken, op dezelfde manier als waarop helikopters jeeps neerlaten.
- Op 7 meter boven het oppervlak blijft de Curiosity even stil hangen en zakt dan langzaam verder tot het vaste grond onder zijn zes wielen heeft. Als na 1,5 seconde bevestigd wordt dat het karretje staat, worden de kabels losgesneden (met vuur) en vuren raketten nog één keer om het landingsvaartuig weg te leiden en verderop te laten neerstorten.
