Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

#Vrijdagmiddagvraag: een klein landje

ISS

Het ruimtestation ISS, vanuit het ruimteveer Atlantis gezien. Foto NASA

door

Elke vrijdag legt de wetenschapsredactie van NRC Handelsblad een dier, molecuul, fossiel of vraagstuk voor. Weet u wat het antwoord is? Lees dinsdag of u het bij het rechte eind had. De vraag bediscussiëren in de comments mag, maar verklap het antwoord niet voor anderen. Op Twitter kunt u uw antwoord delen onder de hashtag #vrijdagmiddagvraag.

Niet alleen tijd, maar ook ruimte is relatief. Wie de snelheid van het licht nadert, ziet dat stilstaande objecten worden samengeperst. Bij aardse snelheden is daar echter weinig van te merken. Zou dat ook gelden voor André Kuipers, die met 7.700 meter per seconde rond de aarde scheert?

Dat is gelukkig uit te rekenen. Aangenomen dat Nederland van het zuidelijkste puntje in Limburg tot Ternaard in Friesland 294,33 kilometer meet, en aangenomen dat het ISS ook in deze richting over Nederland beweegt, hoe groot lijkt ons landje dan vanuit het ISS?

Geplaatst in:
Natuurkunde
Vrijdagmiddagvraag
Lees meer over:
andré kuipers
iss
Limburg tot Ternaard
ruimte
tijd

15 reacties op '#Vrijdagmiddagvraag: een klein landje'

johan van schaik

Gelet op de baan van het ISS op onze breedte (Oost-West), zal de gegeven afstand Noord-Zuid niet groter of kleiner lijken

Lucas Brouwers

Scherp ;). De vraag wordt aangepast!

johan van schaik

sorry, West-Oost natuurlijk

bert hesper

Tja zeg, ‘lichtsnelheid’ (300.000 KM/s) – ISS (7.700 METER per sec) en dan nog de draaiing van de aarde zelf (465.1013 m/s)!
Dit is typisch: de vraag stellen is haar beantwoorden!
Mag ik zeggen: doe geen moeite, want…?
Of: OK, reken maar…?

j.loerakker

preciese lichtsnelheid is 299792458 m/s. en als ik de vraag goed begrijp wordt er hier gesteld dat het iss van zuid naar noord beweegt… ondertussen draait de aarde onder die baan door tegen de klok in. enfin, het gps systeem is hiervoor aangepast anders zit je er zo tientallen meters naast.

j.loerakker

#8230 in mijn tekst hierboven slaat nergens op maar dat verschijnt hier vanzelf. geen idee waarom

j.loerakker

sorry ,vergeten, baan iss is ongeveer 350 km hoog.

johan van schaik

Met Lorentz en Gamma kom je een heel eind.

johan van schaik

3/10000 millimeter dus

Ard van Bergen

@johan: ik weet niet hoe je de gamma-factor hebt uitgerekend, maar ik kom op een Lorentz-contractie van ongeveer een tiende millimeter (9.7 10^-5 meter).
Je moet van goede huize komen (als experimentator) om zo’n verschil te meten, en dat is meteen de understatement van het jaar!

johan van schaik

@ Ard van Bergen

De gegeven afstand van Limburg naar Friesland / gamma op de simpele rekenmachine van de laptop.

johan van schaik

Ook leuk: http://virtueelpracticumlokaal.nl/ph_nl/timedilation_nl.htm

Ard van Bergen

@johan: dan zou ik het nog maar eens narekenen met potlood en papier; je kunt gebruik maken van de benadering 1-sqrt(1-x)=x/2 voor kleine x (hier is x kleiner dan 10^-9)

@lucas: bij mijn weten worden stilstaande (wat betekent dat overigens in de context van relativiteitstheorie?) objecten niet uitgerekt, maar krimpen ze juist in. Het effect wordt niet voor niets Lorentz-contractie genoemd.

Peter Reijngoud

Bij deze vraag kan wat mij betreft het antwoord best door de lezer gegeven worden. Zolang je maar niet vertelt hoe je tot dat antwoord kwam verklap je hoegenaamd niets.
Met behulp van http://www.wolframalpha.com (gewoon daar de getalletjes invoeren) kom ik tot het volgende resultaat (in meters):
294329.99990291668901755414677424593840578124810713412
Afgerond de al eerder genoemde 0.1 millimeter.
Ik ben dus net als Ard van Bergen benieuwd naar het juiste antwoord. Want ook ik kom tot een (Lorentz-)contractie. (Nederland is kleiner geworden. Met de huidige grondprijzen kunnen we daar natuurlijk niet aan beginnen)

Menno de Guisepe

Als je er vanuit gaat dat de afstand Nederland-ISS zo’n 500 km is (want die vliegt uiteraard niet recht erboven) dan kom je uit op een schijnbare diameter van ongeveer 33 graden. Oftewel, Nederland lijkt zo groot als een A4-tje dat je op een halve meter afstand houdt.

Daar kan je nog een paar relativistische micrometers aan vastplakken, maar dat verschil ga je echt niet zien.

Reageer op '#Vrijdagmiddagvraag: een klein landje'

Op deze site gelden onze huisregels. U kunt een gravatar gebruiken.