Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Antwoord op de vierde #vrijdagmiddagvraag: een heldere supermaan

supermaan

De supermaan in Sunnyvale, Californië. Foto door DileepEduri

door

Helaas, het weer zat niet mee. De supermaan verschool zich gisterochtend vroeg achter een dik wolkenpak, waardoor hij vanuit Nederland slecht te zien was. Elders hadden supermaanspotters meer geluk. Ook in de ruimte had niemand last van wolken. André Kuipers twitterde vanuit het ISS een foto van een prachtige, verwrongen supermaan.

Wolken of niet: hoe veel helderder was de supermaan nu, vergeleken met een maan op gemiddelde afstand? J.loerakker verklapte het al: om dit uit te rekenen is de omgekeerde kwadratenwet nodig. Het principe is simpel. Staat een lichtbron twee keer zo dichtbij, dan ontvangt een waarneemer vier keer zo veel licht.

De supermaan stond zondag ongeveer 1,076 keer zo dicht bij de aarde als normaal (384.000/ 356.953). Hij scheen dus 1,0762= 1,157 keer zo helder als een gemiddelde volle maan, oftewel bijna 16 procent.

Veel vrijdagmiddag-astronomen dachten dat de supermaan 12% helderder was. Verkeerd uitgerekend? Of verkeerd overgenomen? Sjaak van Berkel kwam als enige reageerder tot de goede oplossing, en ook via twitter kwamen een paar juiste antwoorden binnen.

Tot zover de theorie. Hebt u de supermaan zondagochtend wél kunnen zien? En? Was ‘ie inderdaad helderder?

Bronnen:
Foto van de supermaan boven Californië door Dileep Eduri

Geplaatst in:
Sterrenkunde
Vrijdagmiddagvraag
Lees meer over:
andré kuipers
iss
supermaan

4 reacties op 'Antwoord op de vierde #vrijdagmiddagvraag: een heldere supermaan'

Menno de Guisepe

Die perigeum/gemiddelde afstanden tussen aarde-maan zijn gegeven voor beide massamiddelpunten. De afstand aarde-maan is overigens veel nauwkeuriger bekend (ordegrootte: millimeters) dankzij laser-ranging retroreflector opstelling op de maan.

Dus zonder de gemiddelde straal van zowel aarde als maan te geven was deze opgave niet op te lossen, althans niet 3 cijfers achter de komma.

Van perigeum en gemiddelde afstand gaat er dus nog (6371 + 1737,1) km af om te corrigeren voor straal van de aarde, resp maan.

Dan komen we op (384 000 – 8108,1)^2 / (356953 – 8108,1)^2 = 1,161 keer zo helder. Ofwel *ruim* 16%. Dat geldt overigens slechts voor het “midden” van de maan.

Maar wacht! Als we ervan uit gaan dat de aarde in beide gevallen op gelijke afstand van de zon staat (bijv. 1 AU, 149597870,7 km) dan staat de volle maan bij perigeum dus ook 384000 – 356 953 = 27047 km dichter bij de zon. Dan *lijkt* het niet alleen of de zon meer licht geeft, hij doet het ook!

En wel (1 AU + 384000)^2 / (1 AU + 356953)^2 = 1,00036 keer meer licht (straal van zon en maan buiten beschouwing gelaten).

Menno de Guisepe

(in de voorlaatste zin bedoel ik dus de maan, niet de zon)

R Heerland

Ooit heb ik de supermaan mogen zien, zonder te weten dat het een supermaan was. Ik dacht achteraf dat het een soort fata morgana was. Nu weet ik dat mijn ogen me niet bedrogen. Erg mooi en bijzonder om te zien (hoewel het waarschijnlijk vaker dan zeldzaam voorkomt).

Antje Hage

Over 4 weken maar weer kijken. Het verschil met deze maan is miniem. De hype doet net alsof het één keer een grote maan is en dan weer normaal.

Reageer op 'Antwoord op de vierde #vrijdagmiddagvraag: een heldere supermaan'

Op deze site gelden onze huisregels. U kunt een gravatar gebruiken.