Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Tijdgenoot van ‘Lucy’ klauterde van tak naar tak

voetbeentje

Antropoloog Stephanie Mellilo laat een middenvoetsbeentje zien dat is opgegraven in Ethiopië. Foto The Cleveland Museum of Natural History / Yohannes Haile-Selassie

Tegenwoordig staat onze grote teen keurig in het gelid, maar dat was niet altijd zo. In Ethiopië zijn 8 fossiele voetbeentjes gevonden van een voet waar de grote teen van naar buiten stak. Een aanwijzing dat de eigenaar van deze voet goed kon klimmen. Een eindje verderop trok ‘Lucy’ al op twee benen door de savanne.

De uitstekende teen was voor een gedeelte opponeerbaar zoals een duim. Dat is handig bij het klimmen en klauteren – chimpansees en gorilla’s hebben zulke klimtenen, net als onze vroegste voorouders. Pas toen zij rechtop gingen lopen verschoof de grote teen naar zijn huidige plek, evenwijdig met de andere tenen.

De gevonden voetbeentjes zijn ongeveer 3,4 miljoen jaar oud, toen dit gedeelte van Ethiopië nog nat en groen was. Rond diezelfde tijd liep Australopithecus afarensis (‘Lucy’) dus al rechtop op de savanne. De twee mensapen hebben dus een poos naast elkaar geleefd.

Bruce Latimer, één van de onderzoekers die de fossielen beschreef, legt in een YouTube-fimpje uit waarom de voetbeentjes zo belangrijk zijn:

De voetbeentjes hebben nog het meeste weg van de botten in een gorillavoet, vindt Latimer. Nu kunnen gorilla’s wel een kort eindje lopen zonder hun knokkels te gebruiken, maar het ziet er toch een beetje onbeholpen uit:

Misschien banjerde de tijdgenoot van Lucy op dezelfde onhanidge wijze door de prehistorie.

Lees vanmiddag een uitgebreid artikel over de Ethiopische vondst in NRC Handelsblad. Of lees het artikel in de digitale editie (alleen voor abonnees).

Geplaatst in:
Evolutie
Paleontologie
Lees meer over:
australopithecus
Bruce Latimer
Ethiopië
gorilla
grote teen
Lucy

9 reacties op 'Tijdgenoot van ‘Lucy’ klauterde van tak naar tak'

Marja de Rode

Grappig om dit nu te lezen. Afgelopen weekend zat ik met mijn kleindochter van 7 mnd op schoot en speelde wat met haar voetjes die nog een beetje ongevormd zijn en nog nooit gebruikt om op te lopen. Daarbij viel het me op dat ze haar grote tenen zijwaarts, dus van de andere tenen af, kon bewegen. Zou dat nog een restje van ‘vroeger’ zijn dat verdwijnt zodra ze gaat lopen?

H.M. de Lijk

Ik denk dat de spieren nog wel aanwezig zijn, en met training bruikbaar zijn. Echter zijn ze tegenwoordig niet meer zo nuttig. Je kunt het vergelijken met de Japanse samurai, die bekend zijn omdat zij door intensieve training hun ballen geheel naar binnen trekken, door middel van hun bodembekkenspier.

Albert van der Heijden

Dit is niet echt nieuws. In ‘de grote Grzimek’ de versie van nota bene 1974, staan deze gegevens al in encyclopedische wijze te lezen. Onze grote teen duidt op onze herkomst uit de boom. En het verklaart waarom we onze kinderen zo vaak uit een boom moeten plukken tijdens de vakantie. En waarom we zo graag noten eten.
Onze grote teen is een overblijfsel van een ooit zo paradijselijk bestaan …

Marius W. de Pijper

Die gorilla loopt niet onbeholpener dan sommige mensen die ik zo af en toe in nachtelijk Amsterdam waarneem, integendeel.

gertjan

je gaat je toch niet beet laten nemen door zo’n broodje aap verhaal? Het is gewoon een verzinsel om de theorie kloppend te maken.

Joey_Kockx

@ gertjan Om welke theorie kloppend te maken?

Frank

Apen, gorilla’s en chimpansees zijn toch onze tijdgenoten en wij lopen toch ook rechtop ! En converseren met al die mede aardbewoners is tot op heden nog steeds niet mogelijk. Blijf dus vooral geloven in Darwin, of is er toch een andere waarheid….?

Peter

@Frank, we stammen niet af van chimpansees, gorilla’s of apen, we delen een voorouder. En deze chimpansees, gorilla’s en apen hebben een ander evolutionair pad bewandeld dan wij.

R.L.

@Peter: Er is meer dan honderd jaar evolutietheorie, die in miljoenen uren door wetenschappers met IQ’s van 130 of (veel) meer zijn opgebouwd, en natuurlijk gepoogd af te breken, kortom diepgravend onderzocht. En er zijn mensen als Frank die er tien seconden over nadenken en dan in één keer die miljoenen uren onderzoek naar de vuilnisbak schuiven, onze genen als onzin bestempelen (waarmee het grootste deel van onze medische wetenschap), en dat allemaal gebaseerd op zijn geniale LOGICA. Dat komt omdat Frank een IQ van 130.000.000 heeft. Daar kunnen we niet tegenop. Reageren op Frank heeft dus geen zin.

Reageer op 'Tijdgenoot van ‘Lucy’ klauterde van tak naar tak'

Op deze site gelden onze huisregels. U kunt een gravatar gebruiken.