Karel van het Reve over Verenigd Rusland

door

Vorige week is het zevende en laatste deel van het Verzameld Werk van Karel van het Reve verschenen. Dat werk is de moeite van het lezen waard, ook omdat er veel ongebundelde artikelen in staan.

Vrijwel niets van wat Van het Reve schrijft, heeft aan betekenis verloren. Soms hoef je alleen maar even andere vectoren in te vullen om zijn beweringen naar het heden te kunnen transponeren. Zo staat in deel 6, waarin ik nu lees, een bespreking van de memoires van de communist Henk Gortzak uit 1986.

Van het Reve schrijft: ,,Het lijkt erop dat de kracht van iedere organisatie die op grootscheeps bedrog is gebaseerd, hierin ligt, dat de leiding, veelal bestaand uit op macht beluste, leugenachtige, gewetenloze mensen (Stalin, Mao, Tito, Castro, Lenin, Paul de Groot, Ho Tsji Minh) zichzelf en hun zaak in een zo bovenmenselijk gunstig daglicht stellen dat juist door en door fatsoenlijke en brave mensen (mijn ouders, Koejemans, Gortzak) erdoor worden meegesleept."

Hij heeft het over de communistische partijen wereldwijd, die velen met hun 'stralende toekomst van het socialisme' wisten te betoveren. Je hoeft alleen maar even aan Verenigd Rusland te denken, of zijn bewering gaat deels ook voor die partij op. VR beloofde in zijn beginjaren tenslotte stabiliteit en meer welvaart, wat in een bepaald opzicht ook is gerealiseerd (dankzij de hoge olieprijs) en velen lieten zich door die belofte betoveren. Maar al gauw ontaardde die partij in een clubje zakenmannen, dat vooral bezig was zijn eigen zakken te vullen.

Die teleurstelling was  gisteren bij dat feestje van VR goed te zien. Er waren vooral fatsoenlijke, brave mensen op komen draven, die in ruil voor wat extra geld, waarvan ze in een Moskouse supermarkt hoogstens een worst kunnen kopen, even kwamen demonstreren. Terwijl ze in de beginjaren van die partij toch echt geloofden dat die hun de 'stralende toekomst van het Poetinisme'  in het vooruitzicht stelden, terwijl achter hun rug de partijleiding er met het geld uit de staatskas vandoor ging.

 

Geplaatst in:
AgitProp

11 reacties op 'Karel van het Reve over Verenigd Rusland'

Hendrik L.

Zijn we niet allemaal soms een beetje op macht beluste, leugenachtige en gewetenloze mensen. Ik bedoel: wat in Rusland op grote schaal gebeurt, gebeurt bij ons in het klein. Ook in Nederland zijn mensen op macht belust. Kijk maar naar de bankencrisis of naar onze manier van omgaan met buitenlanders (Mauro bijvoorbeeld), of naar de verhalen van Nederlandse overheidsfunctionarissen die boven de Balkenende norm verdienen. Ook van Nederland kun je je soms afvragen in hoeverre we echt democratisch zijn; in hoeverre economische belangen soms niet boven de belangen van de burger gaan.
In Rusland gaat ook veel verkeerd. Maar in mijn optiek houdt Rusland ons een spiegel voor, ookal is dat soms een lachspiegel waarin sommige dingen groter worden weergegeven. Wie kijkt naar wat er in Rusland fout gaat, kijkt in wezen ook naar wat er bij ons in het Westen fout gaat. Russen zijn eigenlijk net mensen zoals wij en mensen die leiding geven in Rusland of in ieder ander land zijn vaak op macht belust en zetten zichzelf toch graag in een positief daglicht. Vanuit dat perspectief gezien valt het allemaal best mee wat er in Rusland gebeurt.

Jean

Wij weten ook nog een paar op macht beluste, leugenachtige, gewetenloze mensen, en ze zijn ook nog zeer dichtbij. Gelukkig hebben Onze Geliefde President Dimitri Medvedev (alleen de naam al)en Onze Geliefde Premier Vladimir Putin daar totaal geen last van, maar het is leuk om naar anderen te kijken die dat wel zijn.

headscarf

Ik vind het erg vergezocht om een volkspartij zoals Verenigd Rusland zomaar gelijk te stellen met de communisten. Wat is er eigenlijk op tegen dat brave, fatsoenlijke burgers voor een demonstratie de straat opgaan, ook als zij als “beloning” wat geld krijgen om een stuk worst te kopen (??) in plaats van een gratis popconcert zoals destijds in Kiev? Me dunkt dat het enige wat daarop tegen zou zijn is dat ze het doen voor een partij waarop jij, Michel, het niet hebt begrepen.
Patrick Armstrong, al jarenlang als diplomaat verbonden aan de Canadese ambassade in Moscow, geeft op zijn website http://www.russiaotherpointsofview.com een versie van de gebeurtenissen rond de Doemaverkiezingen die aanmerkelijk afwijkt van die van onze beste Michel. Lees hem en oordeel zelf.

Gerard

@2
…en ze zijn ook nog zeer dichtbij. Hu! Wie zijn het, Jean? Ik zit te sidderen in mijn stoel.

Gerard

@3
Wel, stel dat deze man gelijk heeft (wat ik zeer betwijfel, maar dat terzijde) dan is er helemaal geen goede reden meer voor het Kremlin om geen nieuwe verkiezingen uit te schrijven. Zoals het er nu voor staat gelooft in de grote steden nog maar een kleine minderheid in de eerlijkheid van de afgelopen verkiezingen. Van een krachtig (legitiem) mandaat voor VR is dus geen sprake. Overdoen! Maak het transparant en eerlijk, dan mag niemand achteraf nog klagen over de uitslag.

Jean

@4
Kijk maar naar de wijsneuzen die ons land nog verder de afgrond induwen, dat zal in Ons Rodina niet gebeuren, waarom. Omdat zij veel te groot is.

van den Berg

Veel wol, weinig inhoud. Dat heb ik al vaker gezegd over Karel van het Reve. Ik ben ooit eens begonnen (en niet afgelezen) aan dit verzameld werk maar door het extreem suggestieve taalgebruik lijkt het meer op propaganda dan op een serieus analytisch werk, niet om door te komen. Propaganda uit de koude oorlog, niets meer en niets minder. De door Krielaars aangehaalde quote geeft perfect weer wat ik bedoel, zonder enige vorm van analyse wordt er van alles gesuggereerd en als de absolute waarheid gepresenteerd. Een betere samenvatting van van het Reve’s werk had ik zelf niet kunnen bedenken!

Ik blijf mij erover verbazen dat mensen dit suggestieve, on-wetenschappelijk propagandamateriaal nog steeds zien als een soort bijbel waaruit heel veel in relatie tot het huidige Rusland verklaard kan worden. Je kunt het hooguit zien als een achterhaald tijdsdocument dat vooral veel verteld hoe wij “in het Westen” tijdens de koude oorlog dachten over “hen”. (en vanuit dat perspectief is het werk nog wel enigsinds te pruimen. Van het Reve heeft namelijk wel een bij vlagen interessante humor! Maar het blijft achterhaalde propaganda)

Herbert4

@ 7.
Dat lijkt hij dan gemeen te hebben met Henk Hofland, wat hij in de koude oorlogsjaren schreef is me niet bijgebleven, maar wanneer het over Irak en Afghanistan gaat is hij vooral bezig de mythe te herhalen dat we het uiteindelijk allemaal voor een betere, meer democratische wereld doen.

Gerard

@3
Dit had ik nog over het hoofd gezien. ‘Wat is er eigenlijk op tegen dat brave, fatsoenlijke burgers voor een demonstratie de straat opgaan, ook als zij als “beloning” wat geld krijgen om een stuk worst te kopen (??) in plaats van een gratis popconcert zoals destijds in Kiev?
. Een merkwaardige vraagstelling. 1. Burgers die zich laten betalen voor een demonstratie zijn op zich niet braaf, maar omgekocht. Maar ok, een blokje omlopen voor een lekkere worst als politiek je sowieso worst zal zijn, het is geen halsmisdaad. Het kwaad gaat natuurlijk vooral uit van de machthebbers die de worst voorhouden. 2. Bij een gratis popconcert ga je in principe voor de muzikanten, dat is geen omkoping. Men hoeft zich niet moreel bezwaard te voelen. Als zo’n concert wordt benut om propaganda te maken, joel en fluit zoveel je wilt.

headscarf

@5
Propaganda werkt! Mensen zijn kuddedieren die achter elkaar aanlopen. Één van de grootste coryfeeën in het bespelen van de massa’s was daar heel duidelijk over en bracht zijn ideeën met groot succes in practijk.
Het werkt als volgt: indentificeer een slogan die de mensen zal aanspreken, organiseer veel kabaal met een activist die heel hard roept en helpers die invallen in het koor. De rest van de massa gaat dan vanzelf mee. In zo’n opgezweepte massa gaat het eigen gezond verstand ten onder. Ook al zou je willen, je gaat vanzelf meeroepen met de massa. Het doet er dan niet meer toe hoe de harde feiten liggen – om nog maar te zwijgen over aspecten die meer op het morele vlak liggen.

Toen ik aan de UvA PSF-A studeerde, behoorde (massa-)communicatie tot de leerstof. Met de waarschuwing dat in extremis sprake kan worden van volksmennerij en -verlakkerij.

Anti-fascist

Meneer Krielaars dat is weer smullen van die twee broertjes Karel en Gerard van het Reve. De twee communistenvretertjes hebben hun geld dubbel en dwars opgebracht voor het “vrije westen”.

Misschien iets voor de generatie Krielaars. Gerard van het Reve heeft jarenlang voor de toenmalige BVD heeft gewerkt. Hij gaf een blad uit de Werker geheten en overwoog met de door de BVD opgerichte partij aan de verkiezing deel te nemen. Indrukwekkend met de BVD aan het roer om de partij te besturen. Hoezo democratie?
Dit blijkt uit onderzoek van de BVD “onderzoeker” Dick van Engelen.

Het gedachtegoed van de Reve’s was dus zeer besmuikt, zullen we maar zeggen.
Waar het vandaag en morgen m.i. over hoort te gaan is, kan het kapitalisme in crisis zijn eigen ondergang voorkomen zonder een nieuwe wereldoorlog te ontketenen ? Hoe is de positie van Rusland hierin? Is het het tegenstelling tussen de nationale bourgoisie van Rusland en het internationale imperialisme?

Waarom lees ik zo weinig over de partij-voorzitter van de Communistische Partij van Rusland en haar voorzitter Zjuganow.
Ondanks de stembusfraude, die zeker niet ten goede is gekomen aan de communisten, haalde zij toch ongeveer 20%.

Ik beschouw die 20% communistische kiezers toch als een signaal voor veranderingen, ware het niet dat de olieprijzen zoveel opbrengen, er zeker al weer revolutionaire veranderingen zouden kunnen voltrekken.
Lijkt me trouwens logisch met zoveel corrupte miljardairs inclusief Putin in moedertje Rusland.

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief