Laatste applaus
In Moskou is gisteren de beroemde actrice Ljoedmila Goertsjenko begraven. Ik kende haar uit films als Carnavalnaja Notsj (Carnavalsnacht) en Vokzal dlja dvojieg (Station voor twee), hoogtepunten uit de voortreffelijke filmindustrie van de Sovjet-Unie, die na 1992 door chronisch geldgebrek vrijwel geheel is ingestort.
Voorafgaand aan de begrafenis bij het Novodevitsji-klooster, waar ze nu naast de even briljante acteur Oleg Jankovski ligt, was er in het Centrale Huis van de Schrijvers een herdenkingsdienst. Vanaf 's ochtends negen uur stond er al een lange stoet fans, die afscheid van haar wilden nemen. Meer dan duizend telde ik er.
Niet alleen waren er acteurs, schrijvers en kunstenaars komen opdagen, maar ook gewone Russen, die hun heldin kwamen bedanken voor alles wat zij hun al die decennia had gegeven. Want in Rusland is de eerbied voor artiesten enorm. En anders dan bij ons, waar het er bij zo'n begrafenis toch vooral om gaat om gezien te worden, is de ontroering gemeend. (voor een televisieverslag zie: moskva-proshhaetsya-s-lyudmiloj-gurchenko)
De bloemenzee was overweldigend. Op het podium stonden en lagen kransen en enorme boeketten. Maar op de kist maakten vooral de kleine bosjes van een even aantal bloemen (vaak rode anjers) indruk. Een oneven aantal geef je overigens alleen aan levenden.
Goertsjenko schitterde in tal van komedies, een genre waarin de Sovjet-Unie uitblonk. Ze was vooral goed in het vertolken van rollen van gewone vrouwen. In Station voor twee speelt ze bijvoorbeeld een serveerster, die verliefd wordt op een treinpassagier die - onschuldig - de goelag in moet. Een ontroerender komedie heb ik geloof ik nog nooit gezien.
Tot aan het einde van haar leven was ze actief. Ze schreef boeken over het theater, regisseerde en zong haar eigen liedjes, als een soort Hildegard Knef, maar dan duizendmaal beter. Dat komt ook doordat die liedjes zo ontroerend zijn en over een eenzaamheid gaan die je alleen in Rusland tegenkomt.
Goertsjenko is 75 jaar oud geworden en overleed op 30 maart aan een hartstilstand. Bij deze nogmaals hulde.
