De Koning van Papoea gaat voorgoed terug

door
Nicolaas Jouwe

Nicolaas Jouwe

Vandaag heb ik eindelijk de tweede documentaire gezien over papoealeider Nicolaas Jouwe: Land zonder Koning. Jouwe zou ooit premier worden van een onafhankelijk Papoea, maar het liep anders. De Nederlanders werden gedwongen het land te verlaten, en Papoea werd geannexeerd door Indonesië. Jouwe werd balling in Nederland.

Na een eerste deel over hoe hij jarenlang in Delft in ballingschap leefde, nu het verslag over hoe hij na 47 jaar voor het eerst terugkeert naar Papoea. Een reis die ik zelf ook meemaakte, zoals te zien is in de film, als een van de journalisten die meereisden naar zijn geboorte-eiland in de baai van Jayapura. Hier het verhaal dat ik toen schreef.

De film laat op een indringende manier het speelveld zien waarin Jouwe en zijn kinderen Nico en Nancy moesten manoeuvreren. Hoe ze alle zeilen moesten bijzetten om te voorkomen dat de Indonesische regering Jouwe zou inzetten voor haar eigen propaganda. ‘ Vrijheidsstrijder geeft zich over’, was het verhaal dat de regering in de Indonesische media wilde terugzien. Het lukte de Jouwes met moeite om het beeld bij te stellen.

En dan het gevaar. Over Skype-video raadt een familielid Nancy Jouwe aan op te letten wat haar vader eet, niets aan te nemen van vreemden. Is dat echt nodig? Tja, niemand die het weet, maar Nancy en Nico zorgen in elk geval dat ze geen minuut van hun vaders zijde wijken.

Jouwe blijft intussen kalm en scherp. Hij geniet van de tweede kans die hij krijgt om weer iets voor zijn volk te doen, na 47 jaar aan de zijlijn. Hij blijft diplomaat in hart en nieren. Wil niemand voor het hoofd stoten, maar laat zich ook niet gebruiken.

Al is dat moeilijk. Zoals de film goed laat zien, werden de Jouwes tijdens hun week in Indonesië aan een stuk door geleefd. Van de toezeggingen van tevoren, dat Jouwe elke plek die hij wilde mocht bezoeken en kon praten met wie hij wilde, kwam niets terecht.

De film eindigt ermee dat Jouwe erover denkt om weer voorgoed in Indonesië te gaan wonen. Ik weet inmiddels hoe het afloopt. Twee weken geleden zocht ik Nicolaas Jouwe en zijn zoon hier in Jakarta op, terwijl zij zich voorbereiden op de grote verhuizing van Jouwe naar Jayapura (hier het verslag, voor abonnees).

Hij gaat daar in een mooi huis wonen, betaald door de Indonesische regering, met allemaal neefjes, nichtjes en kleinkinderen om zich heen. Onafhankelijkheid voor Papoea is voorlopig niet realistisch, weet hij. Al zal hij zeker niet zeggen dat hij dat streven opgeeft. Maar in de tussentijd hoopt hij te kunnen bijdragen aan iets wat net zo belangrijk is: te zorgen dat de Papoeas het beter krijgen dan nu.

Geplaatst in:
Zonder categorie
Lees meer over:
band met Nederland
cultuur
deze week in de media
diplomatie
indonesie
papoea
politiek

8 reacties op 'De Koning van Papoea gaat voorgoed terug'

Koen J. de Jager

Eigenlijk weet ik niet wat ik met dit vethaal en met het artikel in het NRC van 25 jan. 2010 aanmoet.
“Al zal hij zeker niet zeggen dat hij dat streven opgeeft” lees ik in de laatste alinea.

Na zijn eerste reis naar Papua deed Jouwe op 14 april 2009 verslag aan de Papuagemeenschap in Nederland, hen in verbijstering achterlatend door alles waar hij ca. een halve eeuw voor stond als afgedaan te beschouwen.
[ http://www.youtube.com/watch?v=Od3eVQUe0TI ]

In zowel het artikel als in het blogverhaal vind ik geen enkele kritische vraag met betrekking tot de achtergronden.
“als ik vraag of hij zijn streven naar een eigen land voor de Papoea’s definitief heeft laten varen” wordt diplomatiek afgeserveerd met: „Nou mevrouw Schouten, dat zegt u wel érg gemakkelijk”.
Geen antwoord en geen kritisch doorvragen.
“The thing that makes us particularly proud is that we are part of this nation,’ said Jouwe”, in dit geval in de Cenderawasih Pos van 12 jan. 2010 en dat is voor een kranten- en bloglezer niet eenvoudiger op.

Kelly Kwalik, neergeschoten op 16 dec. 2009 en overleden aan een schotwond in zijn dij, wordt door de Papua’s gezien als een vrijheidsstrijder. In een interview met Jan Lepeltak [ http://lepeltak.wordpress.com/ ]zegt Jouwe over hem “Kwalik is een grote moordenaar, en uiteindelijk is hij zelf doodgeschoten”.

Wie gaat nu wie vertegenwoordigen bij de Papua’s, en hoe gaan we dat bereiken.

Na 7 blogs over Papua, waarvan er 5 ! over Jouwe gaan zou ik graag het ECHTE nieuws over Papua wel eens in de krant willen lezen.

Chris P. van der Klauw

Elske heeft goede artikelen geschreven, maar bovenstaand blogartikel is zouteloos, kritiekloos, niet nuttig en bevat eigenlijk geen nieuwe informatie behalve de laatste alinea die eigenlijk meer in Story of Prive thuishoort.
Het blogartikel gaat over de film van november 2009 die ze nu voor de eerste keer heeft gezien.
Niet nieuw voor degenen die hem wel hebben gezien, maar dat is haar nog vergeven. Maar het feit dat ze dan ook niets, maar dan ook helemaal niets, zegt over de opmerkelijke ommezwaai van Nicolaas Jouwe is evenzo opmerkelijk.
Zien we in de genoemde film nog een Jouwe die zich enigszins als de oude vrijheidstrijder gedraagt, die nog stoer doet over een speldje (alhoewel die toen ook al snel opgeborgen werd), na zijn terugkomst in Nederland laat Nicolaas Jouwe zich van een heel andere kant zien.
In de film horen we aan het begin zijn uitspraak over Indonesië en dan denk je “zijn rug is nog recht”. Na terugkomst tijdens de debriefing bijeenkomst in Utrecht (zie verslag op mijn website tanahku.west-papua.nl) hoorden we hem al een draai maken van 90 graden.
Inmiddels is het al een draai van 180 graden geworden want hij heeft zich gewoon vol overgave tot Indonesiër getransformeerd.
We kennen natuurlijk ook allemaal het gezegde:”wiens brood met eet, diens woord men spreekt”.
Dit vraagt om meer dan gezonde achterdocht. Iemand die staat voor de zaak van de Papua’s kan Nicolaas Jouwe niet eens meer serieus nemen.
Ik heb dus ook maar voorgesteld om de man verder dood te zwijgen. “Beste Nicolaas ik hoop van harte niets meer van je te horen. Dat is beter voor jou en beter voor de Papua’s”
Hierboven wijst Koen de Jager al op zijn uitspraak over Kelly Kwalik. Hij heeft al zijn maten van vroeger gewoon laten vallen als een baksteen in de stinkende Indonesische put.
Ik heb het al eens eerder gezegd: een “matennaaier” noemen we dat hier in Nederland.
Er was over Nicolaas Jouwe veel te zeggen geweest in dit blogartikel, maar helaas Elske je hebt de boot gemist.

H.D.B. Go

Chris P. van der Klauw u lijdt kennelijk behoorlijk
onder koloniaal oud zéér. Mensen met u denktrant hebben indertijd ook de eerste en tweede politionele
acties gecreerd. Blind als ze waren voor de veranderde politieke situatie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Zeker niet alles wat in Indonesië gebeurt kan de toets der kritiek weerstaan. Maar durft u te beweren dat Indonesië onterecht Oost-Timor
als Indonesich grondgebied had beschouwd? Wat hadden de Portugezen daar te zoeken? En die naïve Australiërs die zo te doen hadden met de Oost-Timorezen en nu zitten ze daar bijna moreel verplicht de orde te handhaven om te voorkomen dat die koloniale christelijke malloten met hun koloniale Portugese fratzen elkaar de hersens inslaan. Terug naar de Nederlandse situatie. In de provincie Limburg voelen veel Limburgers zich allesbehalve Nederlanders. Ja als het om de subsidiepot gaat, dan zijn het 100 procent Nederlanders, maar voor de rest voelen ze zich op de eerste plaats Limburgers en dan een hele tijd niets om dan ook nog eens op een blauwe maandag Nederlander
te zijn. Ja ze hebben zelfs een eigen volkslied te weten ” het brons groen eikenhout “. Persoonlijk ben ik de mening toegedaan dat de Limburgers dan maar naar de Gouverneur, Leon Frissen (CDA,)moeten gaan voor een referendum ter proclamatie van de Staat Limburg. Men kent in Nederland de vaderlandse geschiedenis erg slecht en in het bijzonder m.b.t. de provincie Limburg.

Chris P. van der Klauw

Meneer Go, u zegt de geschiedenis te kennen. Voor zover ik uit uw betoog kan afleiden berust die kennis vooral op kretologie.
Geschiedenis is iets dat ligt in het verleden d.w.z. het zegt iets over wat geweest is.
Wat geweest is heeft goede en helaas ook minder goede kanten gehad.
Maar het is in elk geval een gegeven waar we niets meer aan kunnen veranderen en het heeft ons gebracht waar we nu staan.
Met dat gegeven zullen we er vandaag iets van moeten maken voor morgen en voor verder in de toekomst.
Voorop staat zelfbeschikkingsrecht en vrijheid. Papua is nu gewoon een kolonie van Indonesië, net zoals Oost-Timor dat was.
Uw merkwaardige geografische sprong van Indonesië naar Limburg zegt iets over uw frustraties.
Ik heb geen idee wat dit nog te maken heeft met het stukje van Elske, dus u verlaat de lijn van het onderwerp.
U haalt er zaken bij die niet aan de orde zijn.
Het is niet zinvol om op alles in te gaan wat u zegt, want het leidt ongetwijfeld niet tot een wijziging in uw denken.
Omdat de climax van uw commentaar eindigt in Limburg wil ik daar nog iets over zeggen.
Kennelijk zit het u erg hoog dat Limburg een deel is van Nederland.
In elk geval heeft u er problemen mee dat er behalve geldstromen van Limburg naar Den Haag ook geldstromen gaan van Den Haag naar Limburg.
Als u de geschiedenis kent, zoals u zegt, zou u weten dat Limburg ooit een wingewest is van de Zeven Provinciën.
De Hollanders hebben Limburg (en een groot deel van België) ingelijfd.
En op enig moment is het hele in bezit genomen gebied in de geschiedenis dat geworden wat wij nu Nederland noemen.
Limburg maakt 100% deel uit van de Nederlandse identiteit.
Dus lijkt het me logisch dat er niet alleen tol gegaard wordt, maar dat er ook subsidies naar toe gaan.
Maar misschien denkt u ook wel zo over Groningen en Friesland of over de Noord-Oost Polder en Flevoland.
Eigenlijk bent u in de grond van de zaak kennelijk een neo-kolonialist.
Ik zou eens op vakantie gaan in eigen land. Pak eens een pintje in Limburg of een Berenburg in Friesland.
U verrijkt uw eigen geschiedenis daarmee.

Koen J. de Jager

De heer of mevrouw Go mist kennelijk de achtergrond van de reacties op het blogartikel. Waar het “koloniaal oud zeer” ligt ontgaat mij eerlijk gezegd en hoe hij dan via Oost Timor bij Limburg terecht komt is mij een raadsel. Er kan moeilijk gesteld worden dat Limburgers onder (neo-)koloniaal beleid zuchten. Zo voelden de Oost Timorezen dit wel en de Papua’s nog steeds. Frappant is, dat een film over Papua vorig jaar door Al Jazeera op het laatste moment niet werd uitgezonden. Op 16 febr. 2010 is men(even onverklaarbaar, maar gelukkig) teruggekomen op dit besluit. Het biedt misschien enig inzicht voor de Hr./Mevr. Go hoe de verhoudingen met Indonesië liggen. “Men kent in Nederland de vaderlandse geschiedenis erg slecht en in het bijzonder m.b.t. de Papua’s”.
De film kunt u bekijken op:
http://english.aljazeera.net/programmes/witness/2010/02/2010210182855844350.html of op youtube
http://www.youtube.com/watch?v=EQqjqZR0RJ0

Arie

Elske, waar blijft je artikel over de terugkeer van Max Boon. Dat is zeer nieuwswaardig en van belang voor je lezers in Nederland en Indonesië. En het gaat over nú, en zal hopelijk wat minder geneuzel uitlokken over de koloniale belevenissen in en van Limburg…..

me

Meneer Jouwe is realist.
Jammer dat veel mensen in Nederland dat niet (willen) zijn.

k.s bakker

geachte heer jouwe,
als marinier heb ik mij in 1960 en 1961 ingezet voor Uw volk op destijds Nieuw-Guinea.altijd was ik en nu nog van mening dat Indonesia helemaal geen rechthad dit land in te lijven.ik hou enorm veel van het volk papua en wat doet het mijvreselijk pijn dat ik UW woorden lees Papua is een onderdeel van Indonesia. hoe is het mogelijk dat U mijnheer jouwe dit zegt,want dit doet mij enorm veel pijn en verdriet ik heb U altijd hoog in mijn vaandel gehad maar bij mij is twijfel gerezen,
Ik hoop antwoord van U te krijgen.

ex marinier k,s. bakker

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief