De taxichauffeur
'Ik ben eigenlijk sportpsycholoog, doctor in de wetenschappen. Jarenlang werkte ik aan de staatsuniversiteit van Moskou en begeleidde het Olympisch worstelteam. Zelf heb ik als worstelaar ook aan de Olympische Spelen meegedaan. Toen de Sovjet-Unie nog bestond.'
'Als docent aan de universiteit verdien ik 8000 roebel per maand, zeg maar 160 euro. In het huidige Moskou kun je daar niet van leven. Daarom werk ik nu 's avonds bij als taxichauffeur, zeven dagen in de week, de hele nacht door.'
'Ja, ik zie er misschien een beetje verwilderd uit, maar tijd om me te scheren heb ik niet meer. Ik moet geld verdienen voor mijn gezin, hè. Er is een kleinkind op komst. Ach, ik ben weliswaar onlangs al 48 jaar geworden, maar heb nog genoeg energie.'
'Nee, ik ben niet gaan stemmen op 11 oktober. Geen tijd. Maar waarom zou ik? De uitslagen worden toch altijd vervalst ten gunste van het Kremlin. Zo was het in de Sovjet-Unie en zo was het onder Jeltsin. Sowieso denk ik niet dat er veel mensen zijn gaan stemmen. De opkomst was volgens mij nog geen twintig procent en geen dertig, zoals ze zeggen. Ik ken niemand die naar de stembus is gegaan. De meeste Russen zijn niet met politiek bezig. Zo was het ook in de Sovjet-Unie.'
'Bij de herverkiezing van Jeltsin als president in '93 kregen we op het werk stembiljetten uitgedeeld die van tevoren waren ingevuld. Dat was voor mij het signaal om helemaal niet meer te gaan stemmen. Het is allemaal hetzelfde in de politiek.'
'Of het leven beter was in de Sovjet-Unie? Nou ja, wat zal ik zeggen. In sommige opzichten wel. Het was meer gebalanceerd. De tegenstellingen tussen rijk en arm waren toen niet zo groot. Al hadden de hogere partijleden een leven als een vorst, met hun grote flats en mooie datsja's. Toen was er ook verschil, zoals die George Orwell van jullie dat zo raak heeft beschreven.'
'Maar in de nadagen van Brezjnev ging het bergafwaarts. Je had de grote steden toen moeten zien: alles stond op instorten, ook de ziekenhuizen. Het was echte armoede en verval. En maar volhouden dat er niets aan de hand was. De stralende toekomst van het socialisme, noemen ze dat.'
'Toen Gorbatsjov aan de macht kwam, functioneerde niets meer. Al het geld ging op aan wapens. En de corruptie was toen ook al enorm. Daarom was ik blij dat ik in de wetenschap werkte.'
'Dat worstelen betekende alles voor me. Door me op de sport te storten kon ik de realiteit ontvluchten. Daarom zijn we ook zo goed in sport en muziek. Als je daarmee bezig bent, vergeet je je sores. Want als je geen businessman of politicus bent, dan is het leven hier zwaar hoor. Altijd geweest.'
