De weduwen moeten wachten

door

081210_herdenking_rawagede.jpgGisteren was ik in het dorp Rawagede (nu heet het Balongsari) voor de jaarlijkse herdenking van het bloedbad in 1947, toen Nederlandse soldaten bijna alle mannen van het dorp hebben gedood. Voor het eerst dat ik in Indonesië een herdenking bijwoonde.

Ik had me er toch iets plechtigers bij voorgesteld. Een van de eerste sprekers was de regent van het district Karawang, die het vooral had over alle infrastructurele zaken die hij al voor zijn gebied had geregeld, en nog ging regelen. Daarna volgden toespraken van alle stichtingshoofden die iets met Rawagede te maken hebben. Zoals vaak bij toespraken in Indonesië, werd er constant doorheen gepraat en schaamt niemand zich als zijn mobieltje afgaat.

Het meest aangrijpend was het gedicht-op-muziek, uitgevoerd door tientallen schoolmeisjes. Het meisje dat het gedicht voorlas, deed dat met zoveel drama dat je zou denken dat ze erbij was geweest, 61 jaar geleden. Maar ook toen werden in de feesttent stilletjes grapjes gemaakt en mobiele gesprekken gevoerd.

Het hoogtepunt van de ochtend was de toespraak van de Nederlandse ambassadeur Nikolaos van Dam, die voor het eerst de plechtigheid bijwoonde. Zijn boodschap was vrij dubbel, maar hij kreeg wel het meeste applaus. Van Dam is hier populair, mede door zijn goede Indonesisch én Arabisch, en wordt vaak gevraagd voor toespraken op officiële gelegenheden. Hij wint de zaal al voor zich - zo ook gisteren - met zijn Arabische begroeting (as-salaam alaikum etc).

Wat ik gek vond, is dat de weduwen van omgekomen dorpsgenoten en de man die de executies heeft overleefd, zo'n kleine rol kregen bij het geheel. Zij zaten aan de rand van de feesttent. En bij het fotomoment na de plechtigheid, wilden eerst alle hoogwaardigheidsbekleders met de ambassadeur worden vastgelegd. Op een gegeven moment kwam iemand op het idee dat een foto van de nabestaanden met de ambassadeur ook wel aardig was, maar toen werd hij al omsingeld door de Indonesische pers, dus moesten ze wachten. Daarna is het alsnog gelukt, zie hierboven.

Helemaal raar was dat niemand de nabestaanden had ingelicht over het mooie gebaar van de Nederlandse stichting Eerlijk Delen. Deze wil 5.000 euro verdelen over de tien directe nabestaanden. Gisteren werd dat een paar keer genoemd tijdens de toespraken. Maar de weduwen zelf volgden dat niet, en moesten het na de plechtigheid horen van de Nederlandse pers.

Geplaatst in:
Zonder categorie
Lees meer over:
band met Nederland
indonesie
politiek

14 reacties op 'De weduwen moeten wachten'

Rob

Ik heb de oorlog zelf niet meegemaakt,maar wel gehoord van de mensen die het hebben overleeft.Deze oorlog wens je niemand toe en zeker als je hoort wat er allemaal is gebeurd.daarom vind ik dat de weduwe/naars best van de nederlandse regering een soort compensatie mogen ontvangen.Het is wel al jaren geleden maar de mensen lijden er nog onder.

willy Vanzuid

Elske, bedankt voor je presense in Rawagede.
Zielig voor van Dam dat de nederlandse regering niet eerder kon reageren op de gebeurtenissen in Rawagede. Zielig dat Den Haag zo van goede wil was en dat oud soldaten zo sterk waren om de goede wil te verhinderen. Ook is alles verjaard, ja misschien volgens de afspraak tussen Nederland en Indonesia maar niet volgens de internationalen wetten denk ik.
Maar van de Nederlanse regering zal nooit, niet in wat voor zaak ook, eerlijkheid en rechtvaardigheid voorkomen. groetjes

xander

Een nieuwe generatie die van kleinkinderen kan wel zijn excuses aanbieden en zou dit ook moeten doen.Ik ben van mening dat deze mensen niet alleen een compensatie dienen te krijgen maar ook de erkenning van Nederland dat het fout is geweest.Tijd is relatief en leed niet.Onze vaderlandse trots kunnen we ook anders tonen door middel van een erkenning en excuus,Deze is nog groter en mooier dan wat dan ook.Willen we vrede en rust in de rest van de wereld zullen we hiermee een start moeten maken.

T. van Buul

Hoewel ik de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog niet heb meegemaakt, ben ik wel geinteresseerd in de historie van dit land en wat er allemaal aan deze oorlog voorafging. Het lijkt mij een goed gebaar, om de nabestaande geldelijk te compenseren. Is de toespraak in het Indonesisch van onze ambassadeur beschikbaar? Dan zou ik deze graag ontvangen. Ik ben benieuwd of ook het woord ampun (minta ampun) daarin voorkomt. Bij voorbaat dank.

johan smit

Het gevoelloze optreden van VIP`s in Indonesië is normaal, ook bij droeve gebeurtenissen, zoals begrafenissen, houden ze een soort verkiezingstoespraken en wensen ze te worden toegejuicht.
Ook het rustig doorkletsen en telefoneren tijdens (soms belangrijke ) toespraken of mededelingen is normaal.
Met Dr. Van Dam heeft Nederland een goede vertegenwoordiger in Indonesië; Maar het”gebaar” van Nederland lijkt mij toch wel een beetje schamel.

G. Wolf

De houding van Nederland doet me denken aan die van Japan. Ook Japan beroept zich op een verdrag waarin “alles” is geregeld. Hoe anders gaat Duitsland met haar verleden om.

Ed Caffin

Een goed stukje, ook het uitgebreidere stuk in NRC-binnenland (“Diepe verontschuldigingen…”). Het is jammer dat de boodschap van de ambassadeur en dus van Nederland zo ambigue is, maar misschien was dat juist de bedoeling.

Ik was in oktober in Balongsari en schreef op de site Indisch 3.0 een stuk over Rawagede.

Zie hier de link:
http://indisch3.wordpress.com/2008/12/09/de-lach-van-saih/

J.W.Dieudonne

Het gebeuren in Rawagede 1947 valt nooit goed te praten en een bouguette voor Dr. van Dam.
Maar toch is er een stilte in mijn gedachte ten eere
van de honderden Nederlandse burgers die ook ten name van die vrijheids-oorlog afgeslacht zijn geworden en in respect buig ik mijn hoofd voor die nabestaanden.

Aad Burger

Fijn dat NRC/H en u als correspondent er zoveel aandacht aan besteedt. Het is jammer dat we als land zo vaak met twee maten meten. Van anderen verwachten we excuses, toegeven van eigen fouten en compensatie, maar zelf proberen we alles om eronder uit te komen. Ik schreef hierover in ‘Ander Nieuws’ en op de website van Initiatives of Change. De aanwezigheid en toespraak van de Nederlandse ambassadeur zijn een stap in de goede richting. Ik hoop dat er meer zullen volgen.

johan ernst katjang

het comentaar van J.W.Dieudonne wordt door menige niet gezien. waarom wordt er niet getreurd over de duizenden slachtoferrs die door de zogenaamde vrijheid strijders (pemoedas) zijn afgeslact en vermoord waarbij hun lichamne werden verminkt door het af kppane van ledematen en geslachtheden. een paar jaar geleden is een tv verslag gemaakt “waar een heel convooi van vrouwen en kinderen in tientallen trucks op weg naar beschermd gebied in soerabaja helemaal in de pan is gehakt met allen een paar overleefenden”. volgens mij hebben de nabestaanden van deze moord partij ook recht op compensatie van de indonesische regering. deze slachttoferrs zijn begraven op het Ere Veld Kembang Koening in soerabaja.

Willem

En de weduwen maar wachten tot ze een ons wegen.
Wat een schril kontrast met die sergeant die een schadeclaim tegen de Nl staat van ca 400.000 euro gaat indienen wegens reputatieschade..

mark van stramproy

vernam dat een deel van de stieffamilie van barack obama is vermoord door de nederlanders bij de politionele acties.
kan je daar een stukkie over schrijven? waar het gebeurd is en hoe het er aan toeging.
het gaat om de vader en een broer van de tweede echtgenoot van de moeder van obama. en dus om de grootvader en oom van zijn halfzus.

waren het daadwerkelijk alleen executies in rawagede? normaal gesproken werd zo’n dorp omsingeld. vrouwen, meisjes en jongens tot 14 jaar mochten ontsnappen. de rest werd afgeslacht.
bij executies denk ik meer aan tegen een muur zetten, handen achter je rug aan een paal vastgebonden en een doekje voor je ogen. het lijkt me niet dat het zo is gegaan, noch dat de meeste mannen netjes zijn blijven stilstaan.

Ed Caffin

Het probleem is dat de Indonesische regering moeilijk aansprakelijk te stellen is voor de wandaden van de pemuda’s van toen, aangezien Nederland formeel gezien het jaartal 1949 aanhoudt als jaar waarin Indonesie onafhankelijk werd. Bovendien is een staat moeilijk verantwoordelijk te houden voor wandaden die werden gepleegd door onafhankelijk opererende groepen waarbij een duidelijk centraal commando ontbrak.
In het geval van Rawagede en andere misdaden van Nederland betrof het echter het Nederlandse leger, waarbij wel een centraal commando aanwezig was. Er valt dus gemakkelijk iemand aan te spreken: de Nederlandse staat.
Neemt niet weg dat alle wandaden aandacht verdienen, maar dat de een dat wel krijgt en de ander niet, is mijn inziens geen argument om de aandacht die er wel is voor een bepaalde gebeurtenis (zoals Rawagede) te betreuren, zoals helaas wel eens gebeurt.

T. van Buul

Geachte mevr. Schouten,beste Elske,
Ik zou het bijzonder op prijs stellen, indien je de toespraak van de Ned. ambassadeur in het Indonesisch over de herdenking van Rawagede via de e-mail zou kunnen toesturen. Dan kunnen we deze op de cursus Indonesisch vertalen! Een vergoeding voor de weduwen van Rawagede is wel het minste ,dat gedaan kan worden. Daar bovenuit gaat het om wederzijdse erkenning,dat het toen oorlog was. Aan beide zijden zijn vreselijke dingen gebeurd. Na 60 jaar moeten zowel Indonesie als Nedeland dat erkennen. De Nederlandse soldaten, die daar gevochten hebben treft in principe geen blaam, de toenmalige Nederlandse regering wel degelijk! Een belangrijke eerste stap in dit erkenningsproces zou zijn het bijwonen van de herdenking van de Proklamasi op 17 augustus door een hoge Ned. autoriteit, zoals minister Bot reeds gedaan heeft.Zie met name de ingezonden brief van Jan Eijken c.s. in NRC dd.6-12-2008.

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief