Angela Merkel off the record
Het is de gewoonte dat elk EU-land dat bijna voorzitter wordt van de EU, een groep journalisten uit Brussel op bezoek vraagt. Die journalisten praten met staatshoofden, ministers, staatssecretarissen. Ze horen wat het land van plan is tijdens het voorzitterschap - mooie doelen worden beschreven, en dat is handig voor journalisten om na afloop te kunnen beschrijven of het voorzitterschap een succes was, of juist niet.
In juni wordt Frankrijk voorzitter van de Europese Unie. Maar de groep Brusselse journalisten die afgelopen week op reis ging om met belangrijke politici te praten, ging niet naar Parijs, maar naar Berlijn. Duitsland had een niet-officieel voorzitterschapsreisje georganiseerd - waardoor de journalisten in de tweede helft van het jaar niet zouden vergeten wat Duitsland, het grootste EU-land, precies wil tijdens het Franse voorzitterschap. Want met Sarkozy weet je het nooit, die zou zomaar eens álle aandacht maandenlang naar zich toe kunnen trekken.
Bijna alles wat tijdens die reis werd gezegd, was off the record. Het is niet de bedoeling dat de journalisten die erbij waren, precies opschrijven wat Bondskanselier Angela Merkel, minister van Buitenlandse Zaken Frank-Walter Steinmeier en minister van Binnenlandse Zaken Wolfgang Schäuble hebben gezegd. Op geen enkele manier zou de informatie aan hen toegeschreven mogen worden. Alleen Schäuble was vijftien minuten lang on the record.
Er waren ook staatssecretarissen van Milieu, Landbouw en van Financiën die het wel weer goedvonden dat ze als 'bronnen rond de Duitse regering' of zelfs voor een deel met hun naam erbij in de krant zouden komen.
Verwarrend? Voor een enkele journalist wel. Zo schreef de collega van de Financial Times de dag ná het gesprek met Merkel dat 'Berlijn' zich helemaal niet fel tegen de Britse oud-premier Tony Blair zou keren als hij volgend jaar de baas van Europa zou willen worden: de permanente voorzitter van de EU, een functie die in het nieuwe Europese Hervormingsverdrag staat beschreven.
Dat is nieuws. In Brussel gaat zo'n beetje iedereen ervan uit dat Duitsland tegen Blair is, omdat Groot-Brittannië niet helemaal meedoet in de EU. De euro hebben de Britten bijvoorbeeld nog niet.
Verontwaardiging bij de collega's, de ochtend dat het stuk in de Financial Times was verschenen, in de bus naar de volgende off the record afspraak. Want hoe maak je je redactie duidelijk dat jíj dat nieuws echt niet had kunnen hebben? Erg stoer is het niet om te zeggen dat jíj je netjes aan de afspraken houdt.
Maar erger was het misschien nog wel dat het nieuws niet klopte. Merkel heeft zeker niet gezegd dat ze een 'open mind' had over de kandidatuur van Blair, zoals de Financial Times schreef. Het was een vreemde, en volledig verkeerde interpretatie van haar woorden. Maar die woorden bestaan natuurlijk officieel niet. Dus voor een woordvoerder valt er niet veel aan te ontkennen.
De Duitsers hadden met de reis een heel ander doel dan de aandacht vestigen op Blairs kansen. De Duitsers willen dat het komende halfjaar hun auto-industrie niet wordt vergeten. De Europese Commissie wil vooral de zware auto's belasten, omdat die de meeste CO2 uitstoten. Oneerlijk, vindt Duitsland, omdat in hun land de zwaarste auto's van Europa worden gemaakt. Waarom zouden de lichtere auto's, uit Frankrijk en Italië, niet evengoed moeten bijdragen aan de verbetering van het milieu?
Duitsland overlegt druk met Frankrijk over de klimaatplannen van de Europese Commissie, hoorden we in Berlijn. Maar op de vraag wat de andere EU-landen van de Duitse bezwaren vonden, kwam ook off the record geen antwoord.
