Bruine en witte mensen aan het werk
Twee weken geleden. Ik reed het terrein op van Ironco, een staalbedrijf, ergens op een woestijnzanderig bedrijventerrein in Phoenix, Arizona. Ik verwachtte jakhalzen, maar zag alleen maar pick-up-trucks. Mijn huurauto was grijs, had een kofferbak en viel uit de toon. In het zuidwesten is je auto zwart of ten minste rood.
Ik stelde mijn verwachtingen van Sheridan Bailey, de baas van Ironco, direct bij. Type ruwe bolster dacht ik. Correct. Want lef heeft de man. Hij is een van de weinigen die zich uitspreekt voor illegale werknemers - en tegen de nieuwe wet die niet alleen Mexicanen maar ook de werkgevers in de problemen kan brengen. (Hier mijn reportage uit de papieren krant.)
Het werkt zo. Wanneer een werkgever een illegaal in dienst blijkt te hebben, wordt de in Arizona voor bedrijven noodzakelijke bedrijfsvergunning tien dagen opgeschort. Bij een tweede vergrijp wordt de vergunning blijvend ingetrokken - een feitelijk doodvonnis voor de onderneming.
Bailey is daar op tegen. Zijn bedrijf heeft nu honderd man in dienst, zou er zo tien bij kunnen gebruiken. Maar de economie staat er in Arizona goed voor - lees hier en hier hoe het in de rest van het land een stuk minder gaat - en de werkloosheid is zo laag dat iedereen die twee handen heeft (of in ieder geval wil werken), zo een goedbetaalde baan kan krijgen.
De nieuwe wet - nergens in Amerika kom je strengere regelgeving tegen - is een mooi gedachte-experiment, ook voor Nederlanders. De inwoners van Arizona stemmen namelijk overwegend voor strengere immigratiewetgeving, voor ingrijpen. Latino's pikken onze banen in, zeggen ze. Maar het bedrijfsleven beweert het tegendeel: er is genoeg werk voor iedereen, illegalen zijn het laatste redmiddel om alle vacatures te vullen.
Zodra je bedrijven sluit met illegalen in dienst, heeft dat een sneeuwbaleffect, denken bedrijven. Of zoals Bailey zich zo duidelijk uitdrukt: „Zodra te veel bruine mensen hun baan verliezen, raken ook witte mensen hun werk kwijt.”
