Nieuw schooljaar, nieuw smeergeld
Mijn dochter Famke blijkt in het begin van het nieuwe schooljaar zo’n beetje de domste leerling van klas 2B. Huh? Vorig jaar was ze nog de slimste! Maar juf Lidia Sergejevna is onverbiddelijk. Famke schrijft slordig, ze maakt veel fouten, ze let niet op, ze loopt mijlen op de rest achter. Haar schoolschriftje was gisteren een woud van rode strepen.
Drie maanden zomervakantie werkt niet in Famke’s voordeel, dat beseffen wij. Famke hoort minder Russisch dan Moskouse kinderen. Toch nemen we de zaak met een korreltje zout. Lidia is de nieuwe juf. De vorige, juf Irina, is de laan uitgestuurd. Irina kreeg van ons zo’n 100 euro per maand voor bijles. Dat wil juf Lidia ook wel, dus maakt ze onze geesten rijp.
Het zijn niet de enige extra kosten: zojuist schokten we 3.000 roebel voor renovatie van lokaal 2B. Dat is in de zomer kort en klein geslagen door vandalen, zo bleek op de eerste ouderavond. Kasten aan diggelen, gaten in de muur, ramen stuk: alsof er een punkconcert had plaatsgevonden. Hoe kan dat nu, we betaalden toch extra voor schoolbewaking? Dat was toch nodig om een tweede Beslan in de school aan de Kameradenstraat te voorkomen?
‘Wilt u dat uw kinderen in zo´n lokaal les krijgen?’, vroeg juf Lidia bits. Natuurlijk niet, dus betaalden we. Het lokaal is nu prachtig, maar Lidia is nog niet tevreden. Ze eist een nieuw bureau met een bureaustoel die 360 graden kan draaien. En een kopieerapparaat.
Het is uiteraard schandalig dat docenten ouders zo chanteren, maar veel keus hebben ze niet. Russische leraren kunnen van hun salaris niet leven, de door Poetin beloofde salarisverhoging is nog niet gearriveerd. Ook voor materiaal en onderhoud krijgen scholen veel te weinig. Dus zetten docenten ouders voortdurend met dit soort volkstheater onder druk: betaal, of uw kind zal lijden.
Zo werkt het systeem van vsjatki, douceurtjes. Vsjatki binnenhalen is voor elke Russische functionaris van levensbelang. Juf Irina was daar heel slecht in, dat verklaart mede haar ontslag. Te verlegen, Irina bloosde bij het chanteren. Onder dat onvermogen leed haar klas, vond een deel van de ouders. Wie zijn hand niet kan ophouden, heeft niets voor de klas te zoeken.
Lidia, dat is andere koek. Na spijkerhard onderhandelen troggelde ze ons vandaag 125 euro per maand af, voor twee uur bijles per week. ‘Jammer dat uw dochter dan geen suiker of koekjes bij de thee krijgt’, hintte ze. Notitie: Famke voortaan koekjes voor de juf meegeven. Dan zal je zien dat ze over een maand weer even briljant is als altijd.
