Flinke onrust en ophef over zorgpremie. Vijf vragen en antwoorden

vvd

Mark Rutte en Diederik Samsom tijdens de presentatie van het regeerakkoord. Foto ANP / Evert-Jan Daniels

Er is grote onrust ontstaan over de manier waarop het nieuwe kabinet zorgpremies inkomensafhankelijk maakt. Wat gaat iedereen er op voor- of achteruit door de nieuwe zorgpremie? Waarom is er nu pas ophef ontstaan? En hoe groot is de kans dat het maatregel daadwerkelijk doorgaat? Vijf vragen en antwoorden over de zorgpremie.

1| Wat gaat iedereen er op voor- of achteruit door de nieuwe zorgpremie?

NRC Handelsblad wist gisteren te achterhalen welke cijfers de coalitiepartners zelf hanteren. De cijfers worden hieronder samengevat in een tabel. Deze cijfers zijn al gecorrigeerd voor hogere inkomensafhankelijke eigen risico’s, verlaagde belastingtarieven en de afgeschafte zorgtoeslag.

NRC-redacteur Jeroen Wester schreef gisteren:

De boodschap is vooral pijnlijk voor tweeverdieners met een dubbel modaal inkomen. Die gaan straks 450 euro per maand meer zorgpremie betalen. Huishoudens waarvan de een het bruto minimumloon verdient en de ander een modaal inkomen van circa 33.000 euro gaan juist 115 euro minder zorgpremie betalen. Precies wat de PvdA beoogt: de hogere inkomens gaan meer lasten dragen, de lagere inkomens worden meer uit de wind gehouden.

Iemand die 66.000 euro verdient, betaalt straks evenveel zorgpremie als iemand die twee of drie ton verdient.

2| Waarom is er nu pas ophef ontstaan over de verhoging van de zorgpremie?

Bij de presentatie van het regeerakkoord vielen de gevolgen van het inkomensafhankelijk maken van de zorgpremie nog niet zo op. Politiek redacteuren Derk Stokmans en Thijs Niemantsverdriet schrijven vanmiddag in NRC Handelsblad dat dit komt doordat Rutte en Samsom volhielden dat door dit plan de koopkracht over het algemeen weinig zou verslechteren.

Maar daarbij vergeleken ze de koopkrachteffecten van hun plan met cijfers van het Centraal Planbureau waar de gevolgen van de forenzentaks nog in zitten. Alleen wordt die forenzentaks helemaal niet ingevoerd. Anders gezegd: de zorgpremie zal nog harder aankomen dan de forenzentaks.

3| Hoe groot is de kans dat de maatregel daadwerkelijk doorgaat?

PvdA-leider Samsom liet gisteren al doorschemeren dat er over de invulling van de maatregel wel te praten valt. Ook kandidaat-bewindspersonen Lodewijk Asscher (Sociale Zaken) en Jeroen Dijsselbloem (Financiën) van de PvdA lieten vanmiddag na een gesprek met formateur Mark Rutte weten dat ze ruimte zien voor ‘maatwerk’ binnen het regeerakkoord.

En dat zal nodig zijn om de zorgpremie door de Tweede Kamer en Eerste Kamer te krijgen. De oppositiepartijen hebben gisteren in een debat al stevige kritiek op de maatregel geuit en in de Senaat hebben de VVD en de PvdA geen meerderheid.

Volgens politiek redacteur Erik van der Walle  is het moeilijk te zeggen of de maatregel doorgaat:

“De VVD en de PvdA zullen bijvoorbeeld het CDA of de SP tegemoet moeten komen om de maatregel erdoor te krijgen. Maar dat is nog niet zo eenvoudig: er zijn niet zomaar alternatieven te vinden.”

Er bestaat volgens Van der Walle ook een kans dat de mist wat zal optrekken.

“De berekeningen van de koopkracht gaan over de situatie in 2017 ten opzichte van 2012. Als alles bij het oude zou blijven, zouden de zorgkosten ook oplopen.”

4| Wat levert het de overheid op?

Volgens politiek redacteur Erik van der Walle levert de inkomensafhankelijke zorgpremie per saldo niet iets op voor de schatkist.

“Het afschaffen van de zorgtoeslag levert zo’n 4,5 miljard euro op, maar dit bedrag wordt aangewend om de tarieven van de inkomensbelasting te verlagen. Wel is de overheid niet meer verplicht om de zorgtoeslag uit te keren en dat scheelt een hoop gedoe.”

5| Kan de VVD hier zonder gezichtsverlies uitkomen?

Rutte hield gisteren tijdens het debat vast aan de berekeningen van het Centraal Planbureau over de koopkracht. Hij wees op het totaalplaatje: mensen die meer dan 100.000 euro per jaar verdienen, gaan er 0,6 procent in koopkracht op achteruit in 2017. Mensen met een laag inkomen gaan er 0,2 procent op vóóruit.

Dat klopt, reageert Van der Walle. Rutte zal daarom duidelijk moeten maken dat je zonder de maatregel niet op dit koopkrachtplaatje uitkomt.

“Rutte zal moeten uitleggen dat de inkomensafhankelijke zorgpremie onderdeel is van de maatregelen die nodig zijn en dat het past bij verantwoordelijkheid nemen. Het scheelt dat de positie van Mark Rutte binnen de VVD onomstreden is.”

Lees meer over:
Diederik Samsom
Mark Rutte
PvdA
VVD
zorgpremie

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief