Oppositie grijpt debat formatie aan voor kritiek op regeerakkoord
Rutte en Samsom praten voorafgaand aan het debat over het regeerakkoord met hun collega's Pechtold, Buma, Slob en Van Ojik. Foto ANP / Robin Utrecht
Officieel ging het debat over het eindverslag van Kamp en Bos, maar de oppositie greep vandaag vooral de kans aan om kritiek te leveren op het regeerakkoord. Daarbij maakte de partijen zich vooral druk over de gevolgen van de middenklasse.
Zo sprak Geert Wilders van een 'frontale aanval op de middenklasse'. De PVV-leider haalde voornamelijk uit naar de VVD, die tijdens de campagne beloofde de belastingen te verlagen en de hypotheekrente niet aan te tasten.
"Het is alsof een paar mannen in een kamertje zijn gezet met de opdracht: pers Henk en Ingrid zo veel mogelijk uit. Dit is een kabinet waar bijstandstrekkers de vingers bij aflikken. Voor hun wordt de zorg gratis, maar voor hardwerkende Nederlanders wordt hij peperduur."
Roemer: beleid blijft rechts
SP-leider Emile Roemer vergeleek het kabinet met de paarse kabinetten uit de jaren negentig. Ofschoon de VVD gaat regeren met de PvdA, blijft het beleid in grote lijnen neoliberaal, aldus Roemer.
Roemer vergeleek het kabinet met de paarse kabinetten uit de jaren negentig. Toen leverde de PvdA de premier en de VVD het beleid, naar het verschil met de paarse kabinetten is dat de VVD nu het beleid én de premier levert, aldus de SP'er.
"Het lijkt erop dat de linkerflank van de PvdA campagne heeft gevoerd en dat de rechterflank van de PvdA mag gaan regeren."
Roemer hekelde de plannen voor de woningmarkt en de sociale zekerheid. Die leiden tot minder betaalbare huurwoningen en de SP-leider voorspelde een terugkeer naar de woningnood van de jaren tachtig. En het korten van de WW wordt 'hard en diep'. "Dit is geen brug, maar een afgrond."
Buma vreest voor de middeninkomens
De hardwerkende Nederlander wordt onder het kabinet van VVD en PvdA de 'hard gepakte Nederlander', aldus CDA-leider Sybrand van Haersma Buma. Buma zei dat gewone gezinnen met middeninkomens de klos zullen zijn van de invoering van de inkomensafhankelijke zorgpremie, de beperking van de kinderbijslag, het afschaffen van de gratis schoolboeken en de afschaffing van de basisbeurs.
"Hier hadden andere keuzes gemaakt moeten worden. De VVD haalt geld weg bij zijn achterban, en de PvdA deelt het uit aan zijn achterban."
Buma hekelde verder de plannen om gemeenten veel groter te maken en de buitenlandse inlichtingentaak van de AIVD af te schaffen. Wel positief is het CDA over de Europese koers van het komende kabinet.
Pechtold vraagt naar geheime afspraken
Alexander Pechtold wil weten of VVD en PvdA geheime afspraken hebben gemaakt die niet in het regeerakkoord staan, bijvoorbeeld over politieke benoemingen op posten die de komende jaren vrijkomen. Dan gaat het om ongeschreven afspraken in 'sideletters, gesealde enveloppen of welke vorm dan ook'. Pechtold bracht de schimmigheid rond de benoeming van voormalig CDA-minster Piet Hein Donner tot vicevoorzitter van de Raad van State in dit opzicht in herinnering.
De komende periode komen de posten van president van de Algemene Rekenkamer vacant. Ook moet Nederland een nieuwe eurocommissaris benoemen, wanneer Neelie Kroes (VVD) vertrekt na haar tweede termijn.
Pechtold oordeelde verder positiever over het regeerakkoord dan veel van zijn collega's uit de oppositie, meldt Novum. Hij kwalificeerde de nieuwe coalitie als 'paars-min' en kondigde zich aan constructief op te stellen. Volgens de D66'er biedt het akkoord genoeg aanknopingspunten 'om onze eigen ideeën te realiseren'. "Dus zullen wij er de komende jaren alles aan doen om die min weg te werken."
Kritiek uitte hij op de bezuiniging van een miljard euro op ontwikkelingssamenwerking en het inkomensafhankelijk maken van de zorgpremie. Dat is een maatregel die niets te maken heeft met het op orde brengen van de overheidsfinanciën.
Slob mist heilig vuur bij VVD en PvdA
VVD en PvdA hebben wel een regeerakkoord, maar er is geen 'samenbindend verhaal' volgens ChristenUnie-leider Arie Slob. Slob noemde het regeerakkoord een 'wel erg zakelijke opsomming van afspraken'.
"Er moet een heilig vuur zijn, het is niet alleen een kwestie van de boel maar wat bij elkaar houden. Juist als je iets van mensen vraagt, moet je ze meenemen in samenbindend verhaal."
Slob vroeg verder aandacht voor de positie van gezinnen, die het volgens hem zwaar gaan krijgen. Ook zei hij te vrezen dat Nederland minder tolerant wordt voor mensen die opvattingen hebben die niet tot de meerderheid behoren.
GroenLinks hekelt vaagheid regeerakkoord
De vaagheid van het regeerakkoord van VVD en PvdA gaat in de toekomst voor problemen zorgen. Volgens Bram van Ojik is van hele pagina's uit het akkoord niet duidelijk wat er precies staat. Er lijkt te staan dat er meer natuur bijkomt, maar Van Ojik vroeg zich af hoe dat mogelijk is gezien het geringe budget. "Het eindpunt van de brug is in nevelen gehuld", zei Van Ojik, verwijzend naar het kabinetsmotto 'Bruggen slaan'.
"Iedereen kan het lezen zoals het hem of haar uitkomt"
Van Ojik hekelde verder het 'uitruilen' als onderhandelingsstrategie. Dat komt er in de praktijk op neer dat onaangename maatregelen worden afgeschoven op de coalitiepartner. Dat slaat ook het debat in de Tweede Kamer dood, zei de fractievoorzitter.
SGP: brug slaan naar christenen
SGP-leider Kees van der Staaij hoopt dat het nieuwe kabinet van VVD en PvdA ook een brug slaat naar christenen. Hij maakt zich zorgen over de omgang met christelijke waarden, zo zei hij tijdens het debat.
Hij hekelde het vrijgeven van de koopzondagen, de 'ferm uitgesproken onwil' om ongeboren kinderen beter te beschermen en het aan banden leggen van weigerambtenaren. Ook wordt volgens Van der Staaij 'geknaagd' aan de vrijheid van het christelijk onderwijs, door deze scholen onder meer voor te schrijven ook homovoorlichting te geven.
Kritiek heeft Van der Staaij ook op het bezuinigen op ontwikkelingssamenwerking. De rekening van de crisis mag niet worden neergelegd bij de meest kwetsbaren op aarde, zei hij. Ook hekelde hij de plannen die ten koste gaan van de middeninkomens. Te spreken was de SGP-leider over het stringente begrotingsbeleid.
Thieme hekelt slappe ambities natuur
Marianne Thieme heeft tijdens het debatkritiek geleverd op de 'slappe ambities' van VVD en PvdA op natuurgebied. Het Groene Hart wordt opgeofferd, omdat bij Rotterdam nu de Blankenburgtunnel wordt aangelegd, zei de fractieleider van de Partij voor de Dieren.
Zij bracht fijntjes in herinnering dat de PvdA voorheen nog een fel tegenstander was van de tunnel, die door een natuurgebied gaat. "De zucht naar regeren is blijkbaar groot." In dat opzicht verwees zij ook naar de verbreding van de ring bij Utrecht, waar de nieuwe coalitiepartijen een besluit over willen nemen.
Ook valt in het regeerakkoord niet te lezen wat de nieuwe coalitie wil gaan doen aan het wereldvoedselprobleem en het westerse consumptiepatroon, zei ze.
Henk Krol: rommelige bedoening
50Plus-fractievoorzitter Henk Krol vindt de formatie maar een rommelige bedoening. Krol, nieuw in de Tweede Kamer, vergeleek VVD-leider Mark Rutte en PvdA-leider Diederik Samsom met de twee jonge honden die hij thuis heeft.
"Een maand geleden stonden ze tegen elkaar te blaffen, nu liggen ze in hetzelfde mandje."
Krol uitte zijn twijfels over de nieuwe formatieprocedure, waarin de koningin geen rol meer speelt. "V
roeger zou de koningin op dit moment tegen informateur hebben gezegd: dankuwel, ik ga een formateur bellen. Nu zitten we al zes uur te praten over het eindverslag informateurs, maar iedereen heeft het over het regeerakkoord. Het komt rommelig op mij over, en ik vrees ook op de mensen thuis."