Na morgen kan formatie echt beginnen: Rutte en Samsom gaan recht op hun doel af
Foto NRC / Pierre Crom
Na een Kamerdebat morgen gaan Henk Kamp en Wouter Bos als informateurs aan de slag. Bij VVD en PvdA heerst optimisme over de slaagkans.
Het optimisme staat op de gezichten. VVD en PvdA gaan onder Mark Rutte en Diederik Samsom recht op hun doel af: de formatie moet slagen. Bij de vorige formatie waar VVD en PvdA bij betrokken waren liep dat nog heel anders, schrijven onze politiek redacteuren Tom-Jan Meeus en Derk Stokmans vandaag in NRC Handelsblad:
Geen schijnbewegingen, geen ‘piketpaaltjes’, geen werkgroepjes. In 2010 ging het heel anders. Bij de mislukte poging Paars Plus te vormen, waar ook VVD en PvdA aan meededen, was alles nog omgekeerd. De VVD formuleerde vooraf allerlei eisen: geen kilometerheffing, geen lastenverzwaring, geen beperking van de hypotheekrenteaftrek, minimaal 18 miljard bezuinigen.
Deze voorwaarden speelden een hoofdrol in de mislukte onderhandelingen. De werkgroepjes van Kamerleden die onderwerpen moesten uitwerken zorgden voor veel ruis in het proces. Berucht is de ruzie die ontstond in het werkgroepje mobiliteit tussen VVD-Kamerlid Charlie Aptroot en de huidige PvdA-leider Diederik Samsom.
De onderhandelingen zullen nu gevoerd worden door 'slechts' zes mensen: informateurs Kamp en Bos, Rutte en Samsom en hun secondanten Blok en Dijsselbloem. De fracties willen bewust zo weinig mogelijk mensen bij de formatie betrekken. Minder kans op verstorende lekken, vervelende bemoeienis van partijgenoten of een mopperende achterban.
Keuze Samsom voor Bos curieus, maar toch ook niet
De keuze van Samsom om Bos als informateur te kiezen is op het eerste gezicht een opmerkelijke, schrijven Meeus en Stokmans:
Dat Samsom koos voor Wouter Bos is op het eerste gezicht curieus. Hij was als partijleider verantwoordelijk voor de mislukte formatie van 2003 en de formatie van het vechtkabinet Balkenende IV. Maar juist die ervaring kan van pas komen: Bos weet goed wat er mis kan gaan bij formaties. Bovendien heeft hij ruime ervaring met samenwerking met de VVD. Hij begon als Kamerlid in 1998, in het hart van Paars, en was later staatssecretaris onder VVD-minister van Financiën Gerrit Zalm. Nu houdt hij zich als partner bij KPMG met de zorg bezig. En Bos is vertrouwenspersoon van Samsom.
De eerste vooruitzichten lijken goed, maar geslaagd is de formatie natuurlijk niet bij voorbaat. De inhoudelijke meningsverschillen tussen VVD en PvdA zijn op veel gebieden, zoals de gezondheidszorg, arbeidsmarkt en woningmarkt, groot. Morgen vanaf twee uur debatteert de Tweede Kamer over de verkiezingsuitslag. Dan zullen Kamp en Bos officieel tot informateur worden benoemd. En dan gaat vrijdag het echte werk beginnen.