Hoedjes, oranje vlaggetjes en de gouden koets. Verder een politiek saaie Prinsjesdag
Koningin Beatrix vorig jaar tijdens Prinsjesdag. Foto Ivo van Doesburg / NRC
Het is de derde dinsdag van september en dus presenteert het demissionaire kabinet vandaag de plannen voor 2013. Voor de verandering werd de Miljoenennota niet al daags eerder gelekt. Dat krijg je, als vrijwel alles dat in minister De Jagers koffertje zit al bekend is.
Bovendien staat het hoofd van de meeste politici vandaag niet naar het ceremonieel vertoon van Prinsjesdag, maar naar de formatie van een nieuw kabinet. Het regeerakkoord dat hieruit gaat rollen is tenslotte allesbepalend.
Maar goed. Vanmiddag wordt het bekende koffertje met daarin de Miljoenennota aan de Kamer aangeboden - een traditie sinds 1947. De Miljoenennota is een toelichting op de rijksbegroting, waarin de belangrijkste kabinetsplannen en keuzes worden samengevat, met bijbehorend prijskaartje. Dit keer weinig spannend, omdat de basis voor het document al eerder werd gelegd.
Na de val van het kabinet, in april van dit jaar, ging minister De Jager van Financiën bij de oppositie shoppen om de begroting voor 2013 rond te krijgen. Met het Lenteakkoord tot gevolg. De Kunduz-partijen (VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie) kwamen een pakket aan afspraken overeen, waarmee het begrotingstekort netjes binnen de 3 procent-eis van Brussel zou blijven. Daar tegenover staan 12 miljard euro aan lastenverzwaringen en bezuinigingen; onder meer een btw-verhoging, verhoging van het eigen risico in de zorg naar 350 euro en afschaffing van de belastingvrije reiskostenvergoeding (de ‘forenzentaks’).
Blijft het Lenteakkoord na de verkiezingen overeind?
Oké, dus de plannen liggen er. Maar of ze doorgaan is allerminst zeker. Alles hangt af van het nieuwe kabinet en de inhoud van het regeerakkoord, zo schreven NRC-redacteuren Marike Stellinga en Erik van der Walle gisteren in NRC Handelsblad. Bovendien is een substantieel deel van de bezuinigingen nog niet ingevuld.
"De nieuwe Kamer heeft nog drie maanden om belastingwetten aan te nemen en de demissionaire minister van Binnenlandse Zaken aan te sporen vast te houden aan de nullijn voor ambtenaren. Toch is er een probleem. De Kunduz-partijen zijn voor hun daadkracht maar mondjesmaat beloond. Konden zij aanvankelijk op een ruime Kamermeerderheid rekenen, nu komen VVD (41), CDA (13), D66 (13), ChristenUnie (5) en GroenLinks (4) niet verder dan 76 zetels. Een nipte meerderheid weliswaar, maar CDA en GroenLinks willen na hun verlies bij de verkiezingen even niet aan meeregeren denken."
Als de VVD en PvdA een serieuze formatiepoging gaan wagen, dan kan het Lenteakkoord nog weleens in de weg gaan zitten, schrijven Stellinga en Van der Walle.
"Van de 12 miljard euro aan ombuigingen moeten de Kamers namelijk nog zo’n 2 miljard bekrachtigen. En bijvoorbeeld de invoering van de forenzentaks kan amper nog op steun rekenen, terwijl de opbrengst van ervan wel voor zo’n 1,3 miljard euro is ingeboekt. De financiële ruimte voor komend jaar – inmiddels verwacht het Centraal Planbureau een overheidstekort van 2,7 procent – is te gering om forse lastenverzwaringen zomaar te laten sneuvelen."
In hoeverre zal de PvdA steun geven aan deze begroting?
Daarnaast zal de PvdA niet alle maatregelen uit het Lenteakkoord zomaar willen overnemen, ook al zijn ze door de Kamers aangenomen.
'De PvdA is bijvoorbeeld groot tegenstander van de btw-verhoging van 2 procentpunt. Toch is schrappen van deze maatregel zonder alternatieve dekking geen optie. Daar zal de VVD niet mee akkoord gaan. Naar alternatieven zoeken is natuurlijk altijd mogelijk, maar ook na 2013 komt er geen einde aan de bezuinigingen. De VVD wil tot 2017 nog eens 16 miljard euro extra bezuinigen, de PvdA 15 miljard. En dit zijn nog maar doelstellingen: om zulke bedragen daadwerkelijk over te houden, moet in de praktijk 40 procent meer worden bezuinigd.
"Al met al bestaat de kans dat de btw-verhoging ook onder een kabinet met de PvdA gehandhaafd blijft. Het is niet makkelijk een andere ingreep te vinden die zo snel zo veel geld oplevert. In het Lenteakkoord is bovendien voorzien dat burgers die lastenverzwaring in 2014 terugkrijgen via lagere loon- en inkomstenbelasting. Dat kan de pijn voor de PvdA verzachten.'
Het Prinsjesdagprogramma vandaag
Ochtend: Op het ministerie van Financiën wordt de laatste hand gelegd aan de rijksbegroting en de Miljoenennota. Daarna worden de stukken verpakt in een oranje strik en in het koffertje gelegd.
12.45 uur: Alle genodigden zijn aanwezig in de Ridderzaal.
13.00 uur: De koninklijke stoet vertrekt vanaf Paleis Noordeinde.
13.00 uur: De voorzitter van de Eerste Kamer, Fred de Graaf, opent de Verenigde Vergadering van de Staten-Generaal.
13.00-13.15 uur: Vanaf het vertrek van de stoet tot de aankomst bij de Ridderzaal wordt er elke minuut een saluutschot afgevuurd door de batterij 11de Afdeling Rijdende Artillerie (Gele Rijders) op het Malieveld.
13.15 uur: De koninklijke stoet komt aan bij de Ridderzaal. Aansluitend leest de koningin de Troonrede voor.
13.50 uur: De koninklijke stoet vertrekt naar Paleis Noordeinde. Hier vindt aansluitend de balkonscène plaats.
15.00 uur: De minister van Financiën biedt het koffertje met daarin de rijksbegroting en de Miljoenennota aan de Tweede Kamer aan.
Bron eerstekamer.nlBron eerstekamer.nl
nrc.nl doet vandaag de hele dag verslag van Prinsjesdag. Met duiding van onze Haagse redacteuren en een live fotoblog.