Wat nou als we een districtenstelsel hadden? Alles wordt eenvoudiger

illustratie-roel

Illustratie NRC / Roel Venderbosch

De ene coalitie na de andere wordt uitgesloten en ondertussen versnippert het politieke landschap alleen maar verder. Dreigt de formatie straks uit te lopen op Belgische toestanden? Een districtenstelsel naar Brits model zou veel oplossen.

Zo wordt politiek eenvoudiger

Sinds de jaren zestig zijn er tal van pogingen, vooral door D66, gedaan om te komen tot een vorm van een districtenstelsel. Tot dusver zonder resultaat.

Toch lost het heel wat problemen op, zo schrijft NRC-datajournalist Arlen Poort vandaag in NRC Handelsblad. De krant deelde Nederland op in 150 gebieden. De gevolgen?

  • Het aantal partijen in de Tweede Kamer halveert.
  • VVD, PvdA, CDA krijgen 90 procent van de stemmen.
  • D66, GroenLinks en Partij voor de Dieren verdwijnen.
  • Slechts één zetel voor de SP. Niet toevallig in de woonplaats van partijleider Emile Roemer: Boxmeer.
  • SGP en ChristenUnie houden nog kans op een handvol zetels, als ze fuseren.

Bron NRCBron NRC

Een paar van de keuzes die NRC maakte:

  • Het land is opgedeeld in 150 gebieden. Met de verkiezingsuitslag van 2010 is daarna gekeken welke partij waar de grootste zou zijn. Die kreeg vervolgens de Kamerzetel voor dat district.
  • Nederland heeft 16,5 miljoen inwoners. Gemiddeld zouden er 111.000 in een district wonen. In het NRC-stelsel heeft elk district even veel inwoners, met een maximale afwijking van 9 procent. Dat is minder dan de toegestane afwijking van 15 procent die bijvoorbeeld in Duitsland geldt. De Britse districten kennen veel grotere verschillen: van 21.000 tot 110.000 kiesgerechtigden.
  • In een district moet een kiezer zich vertegenwoordigd voelen door zijn afgevaardigde. Een Twentse kiezer wil een Twentse parlementariër, een stedeling wil iemand die de stad kent. Een ideaal district overschrijdt daarom niet een provincie- of regiogrens, en voegt ook geen stadswijken bijeen die totaal van elkaar verschillen.
  • In het NRC-stelsel is alleen gepuzzeld met gebiedjes die van zichzelf al homogeen zijn: wijken zoals het CBS die heeft ingedeeld. In de grote steden zijn kleinere eenheden gebruikt: buurten. Tegelijk is geprobeerd om stadsdelen zo veel mogelijk bijeen te houden.

Vandaag in NRC Handelsblad het volledige artikel van Arlen Poort over de gevolgen van een districtenstelsel, inclusief een uitgebreide verantwoording van de keuzes (digitale editie hier).

Lees meer over:
districtenstelsel

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief