Samsom slaat uitnodiging Beatrix niet af, 'maar verwacht initiatief formatie bij Kamer'
Diederik Samsom bij Eenvandaag. Foto screenshot Eenvandaag
Als PvdA-leider Diederik Samsom na de verkiezingen wordt ontboden door koningin Beatrix, dan slaat hij die uitnodiging niet af. Hij gaat er echter van uit dat het initiatief voor de formatie bij de Tweede Kamer komt te liggen. Dat zei hij vanavond in Eenvandaag.
Samsom zei in dat programma:
"Een uitnodiging van de koningin sla je nooit af. Maar we hebben een andere procedure gekozen. Het echte initiatief ligt bij de grootste partij."
Eerder vandaag meldde een woordvoerder van Kamervoorzitter Gerdi Verbeet dat zij donderdag, de dag na de verkiezingen, alle fractieleiders zal bellen. Mogelijk komen de fractieleiders later die dag bijeen. Het zou de eerste keer zijn dat de koningin geen rol krijgt in de formatie.
Fragment uit de uitzending van Eenvandaag:
Het is dus na aan de Kamer zelf om de informateur aan te wijzen. Dat klinkt als een simpele formule, maar critici zien een aantal bezwaren, schrijft onze politiek redacteur Annemarie Kas vanmiddag in NRC Handelsblad:
Kritiekpunt één is dat tijd verloren gaat: omdat de nieuwe Kamer pas na acht dagen wordt geïnstalleerd, kan ook pas dan het debat plaatsvinden. Dat argument vegen alle partijen van tafel, al spreken ze nog liever niet over de gang van zaken na de verkiezingen woensdag. Hoe het precies gaat lopen, daarover zijn geen harde onderlinge afspraken, maar allemaal zien ze nut en noodzaak van een snelle formatie in.
Punt twee van de critici: juist door dit nieuwe proces gaat transparantie verloren, zo schrijft Kas:
Kees van der Staaij (SGP) vroeg zich in maart al af of het risico niet bestaat dat “een select groepje kiest voor een bepaalde informateur”. Voor het debat wordt al een keuze gemaakt voor een informateur, zonder dat alle fractievoorzitters gehoord zijn, vreest hij: “Een periode van acht dagen schimmige achterkamertjespolitiek.” Ook oud-vicepresident van de Raad van State en oud-informateur Herman Tjeenk Willink heeft zijn twijfels. In een toespraak eind mei zei hij: “Afgemeten aan openheid en democratie zal de wijziging, naar ik vrees, geen verbetering zijn.”