Net voor Windows 8 is de pc dood (verklaard)
Windows Surface, onderdeel van Microsofts 'ongelooflijke toekomst'
Meestal blaast een nieuwe Windows-versie de hele pc-branche weer leven in. Maar twee weken voordat Windows 8 officieel het daglicht ziet, roepen onderzoeksbureaus in koor dat de personal computer dood is. Of zich op zijn minst in kritieke toestand bevindt.
Het afgelopen kwartaal daalde het aantal verkochte desktops en laptops met 8,3 procent, bericht Gartner: „De ergste terugval sinds vier jaar. Het is een ‘spiraal naar beneden’. IDC ziet het nog somberder in: minus 8,6 procent. IHS Suppli denkt niet dat ultrabooks en Windows 8 straks nog de verkoopcijfers zullen opschroeven en voorspelt een krimp van 1,2 procent over het hele jaar. Het is voor het eerst sinds 2001 de pc-verkopen afnemen. Dat was het jaar dat de dot.com zeepbel barstte, terroristen in wolkenkrabbers vlogen en de it-sector op z’n gat lag.
Zo dramatisch is het dit keer niet, hoewel HP zijn positie als marktleider aan Lenovo is kwijtgeraakt. Volgens Gartner dan; IDC telt zakelijke workstations mee en daar staat HP nog nipt op nummer één. Dat maakt de problemen waar HP mee worstelt er overigens niet minder groot op.
In de VS daalde ook het aantal verkochte Macs, hoewel Appleblogs daar nog wel een positieve draai aan weten te geven: de daling gaat bij Apple minder snel dan bij concurrenten. Dat komt het marktaandeel ten goede. Bovendien komt deze ontwikkeling overeen met wat Steve Jobs in 2010 zei over pc’s, die als hooguit nog als ‘vrachtwagen’ op de digitale snelweg zouden rijden. Dit in tegenstelling tot tablet pc’s – de talrijke personenauto’s. Hij kreeg gelijk: als er geld beschikbaar is voor elektronica, dan besteden de meeste huishoudens hun budget nu liever aan tablets en smartphones dan aan desktops en laptops.
De nadruk ligt nu op consumptie van digitale media, niet op de productie ervan. De pc ontwikkelt zich ook niet meer zo spectaculair als voorheen. Een ultrabook doet langer met een accu maar lost geen wezenlijk andere problemen op dan een gewone laptop. De pc is dus niet dood, maar volwassen. Vrij naar Frank Zappa: Pc’s ain’t dead, they just smell funny.
Analisten vragen zich naar aanleiding van de slechte verkoopcijfers af of de pc het tablet-tijdperk zal overleven. Je kunt de pc-markt ook in één klap van alle malaise verlossen door de definitie uit te breiden. Noem tablets en smartphones een personal computer (tenslotte hebben ze meer rekenkracht dan een pc van vier jaar oud) en de branche bloeit als nooit tevoren. Apple kan de iPhones niet aanslepen en zou al tien miljoen iPad mini’s besteld hebben om aan de eerste vraag te voldoen. Samsungs Galaxy-tak houdt met winstrecords alle andere divisies van de elektronicagigant overeind. Niks ellende.
Ongelooflijk Microsoft
Maar daar is Microsoft nog niet mee geholpen. Gisteren spiegelde topman Steve Ballmer zijn aandeelhouders een ‘ongelooflijke toekomst’ van Microsoft voor. Het grootste softwarebedrijf ter wereld maakt twee belangrijke wisselingen door. De eerste is de overgang naar de cloud, waardoor de lucratieve Office-licenties voor lokale pc’s veranderen in abonnementen op een softwaredienst die op een webserver draait. Dat drukt de marge, omdat klanten nauwkeuriger kunnen inkopen en opzeggen.
Daarnaast wil Microsoft met Windows 8 – en Windows Phone 8, voor smartphones – de consumenten weer verleiden. Windows 8 heeft twee gezichten: een traditioneel bureaublad voor muis en toetsenbord (‘professioneel en productief’) en een verzameling kleurige rechthoeken voor aanraakschermen (‘mobiel en persoonlijk’). Er zit ook een softwarewinkel in die sterke overeenkomstenvertoont met Apples App Store. Zo’n winkel voor software en digitale media, en het bijbehorende ecosysteem van betaal- en synchronisatiediensten, is onmisbaar als je eenvoudig toegang wilt hebben tot al je data, op alle apparaten tegelijk.
Microsoft wil uiteindelijk dolgraag naar One Platform. Daarvoor moet het niet alleen nieuwe klanten overtuigen maar ook de bestaande gebruikers. Wie opgroeide met Windows, dat je naar welbelieven kunt volstorten met software van derden, zal moeten wennen aan het gesloten model.
Wisselende partners
Microsofts vaste partners zoals Intel, Dell, HP en Lenovo hebben zich tot nu toe niet succesvol getoond in de wereld van tablets en smartphones. De softwaremaker gaf zelf niet het goede voorbeeld, met een te trage reactie op de iPhone-rage.
Maar Microsoft moet zich terugvechten in de mobiele markt. Daarom staat de WinTel-broederschap onder druk nu Windows ook met zuinige ARM-processors overweg kan, de belangrijkste concurrent van Intel.
Pc-fabrikanten vielen van hun stoel toen ze hoorden dat Microsoft een eigen tablet-pc ging maken – de Surface computer die aanraakscherm en toetsenbord combineert. Misschien komt er zelfs nog een kleiner broertje in de vorm van een Surface-telefoon. Ballmer liet doorschemeren dat het Microsoft menens is met hardware. Zo valt er straks echt iets te (ver-)kopen in de Microsoft Store.
Deze formule legt Apple in ieder geval geen windeieren: geïntegreerde hardware en software, meer controle over het eindproduct, eigen winkels. Ook Google (Nexus) en Amazon (Kindle) bouwen gadgets die zijn geoptimaliseerd voor het eigen ecosysteem.
De Store in Windows 8
Het is een enorme verbouwing die de 56-jarige topman Steve Ballmer aan het einde van zijn carrière wil voltooien. Zijn uitdaging: Microsoft domineert de krimpende pc-markt maar kan hardwaremakers niet te hard tegen de schenen trappen. Office en Windows zijn al zo groot op de pc dat ze alleen maar terrein kunnen verliezen. Microsoft twijfelt hardop of het zijn kantoorsoftware beschikbaar moet stellen voor Android en iOS, en daarmee een verkoopargument van Windows Phone 8 om zeep helpt.
De tijd dringt: bij de snelst groeiende marktsegmenten – mobiele apparaten, internetdiensten en online advertenties – maken concurrenten de dienst uit. Het is daarom niet zo gek dat Ballmers bonus gekort werd omdat de online tak van Microsoft maar verlies blijft lijden en de Windows-omzet daalt. Het bedrijf ligt bovendien nog in de clinch met de EU over de dominante positie van Internet Explorer in Windows 7 – een discussie die achterhaald is, maar nog wel geld kost.
Ook Windows-baas Steven Sinofsky werd vanwege de EU-kwestie stevig gekort: hij krijgt dit jaar een bonus van 7,8 miljoen dollar. Het blijft behelpen.
