Spotify: bijna niets is altijd nog meer dan niets
Voor het rijmwoordenboek: Spotify Premium werkt nu ook op Philips Streamium.
Internetters zijn gek op webdiensten als Spotify waar je onbeperkt muziek kunt luisteren. Maar dat enthousiasme wordt niet gedeeld door alle artiesten en labels die daarop te beluisteren zijn: het levert bijna niets op, luidt een oude klacht die nu weer actueel is.
[Update, zie onder] Spotify stuurt een statement en belooft 30 november een belangrijke vernieuwing van zijn (Amerikaanse) dienst.
De discussie over streaming muziekdiensten is opgelaaid nu de Britse distributeur ST Holdings het repertoire van 234 van de 238 platenlabels terugtrekt van onder meer Spotify, Napster en Rdio. Het gaat om kleinere, onafhankelijke labels die bijvoorbeeld drum ’n’ bass, dubstep en technomuziek uitbrengen. ST Holdings zegt dat 750.000 streams (luisterbeurten) op Spotify 2.500 pond opbrachten – circa 2.900 euro. Dat is weinig, vinden de labels, in vergelijking met de circa 70 cent die elke betaalde download oplevert.
Spotify eist van nieuwe klanten een Facebook-account.
Spotify is een alternatief voor de illegale downloads met een zogeheten freemium-model. De gratis dienst biedt beperkte toegang tot 15 miljoen liedjes, inclusief advertenties. De betaalde variant kost een tientje per maand, heeft geen advertenties en werkt ook op andere apparaten dan een pc.
Een kwestie van centen
Tot nu heeft Spotify in drie jaar tijd 150 miljoen dollar uitgekeerd aan platenmaatschappijen en rechtenorganisaties. Maar Spotify zegt er niet bij wie wat kreeg en waarom. Volgens ST Holdings levert één stream 0,38 eurocent op. Andere artiesten zeggen dat ze met 5.000 streams 6,50 dollar verdienden (0,13 dollarcent per stream= 0,096 eurocent per stream). En er is het beroemde voorbeeld van Lady Gaga die met 1 miljoen streams van Poker Face amper iets verdiende. Deze analist schat dat een stream van een liedje ongeveer 300 keer minder opbrengt dan een digitale download. En hier de bedragen die Buma Stemra voor ‘on demand’ muziek vraagt (0,33 eurocent per stream) die gelden behalve voor Spotify ook bijvoorbeeld voor Emusic en Youtube.
Spotify vindt dat het goed betaalt. Maar het is de hoogste tijd dat de muziekdienst - waar de platenindustrie zelf ook een flink belang in heeft – orde schept in de cijferbrei, redeneert website PaidContent.org. De contracten in de muziekindustrie blijven echter vrijwel altijd geheim.
Hier het officiële statement van Spotify:
“We have agreements with the four major labels and many thousands of smaller indie labels, and the overwhelming majority of our label partners are thrilled with the revenues we’re returning to them. We believe we offer the simplest, easiest and fairest music service in the world, and millions of our users across 12 countries would agree with us.
We are very sorry that a few labels and artists have chosen not to make their music available to their fans on Spotify, and will also therefore not reap the benefits of increased listener reach and buzz alongside revenue. We do however hope that they will change their minds, as the Spotify model is adding, and will continue to add, huge value to the music industry. Right now we have already convinced millions of consumers to pay for music again, to move away from downloading illegally and therefore generate real revenue for the music business.
We – alongside many artists and labels – dispute many of the numbers that have been discussed recently pertaining to Spotify. Artists can – and do – receive very substantial revenues from Spotify, and as Spotify grows, these revenue streams will naturally continue to grow. It is important to note that we do not have direct, contractual relationships with artists. We compensate collecting societies, who pay on to publishers and songwriters, and the record companies (who in turn compensate the artist) for use of a track.
Spotify is now the second single largest source of digital music revenue for labels in Europe (IFPI, April 2011) and we’ve driven more than $150 million of revenue to rights holders since our launch three years ago.”
Alles is winst
Misschien moet je, zoals een lezer hieronder suggereert, Spotify’s vergoeding vergelijken met de tarieven die voor radio-uitzendingen gelden. De muziekdienst - inmiddels ook uitgebreid naar België, Zwitserland, Oostenrijk en verkrijgbaar in de Appie – vindt zelf in ieder geval dat je de opbrengsten van hun muziekdienst niet kunt vergelijken met legale, maar met illegale downloads. En die leveren helemaal niets op. Die ene fractie van een cent is altijd nog meer dan nul. Jonathan Forster van Spotify Europa zei een jaar geleden in NRC: “We zien dat Spotify ook aanslaat bij de jongeren tussen de 17 en 24 jaar. Die weten donders goed dat je alles, maar dan ook werkelijk alles, gratis op je computer kunt binnenhalen. En toch kiezen ze voor onze dienst. Alleen dat is al winst.” Ook, redeneert Spotify, stimuleert de beschikbaarheid van gratis liedjes de interesse voor muziek in het algemeen. Wie enthousiast is over nieuw ontdekte artiesten in Spotify gaat vaker naar live concerten, koopt merchandising of dvd’s en cd’s van artiesten.
Schadelijk of stimulerend?
Dat laatste argument wordt weerlegd in een rapport dat de Britse distributeur aanhaalt. Muziekabonnementen zouden niet het beloofde stimulerende effect op de omzet hebben. Sterker nog: streaming diensten zouden de inkomsten uit downloads juist doen dalen. Het rapport – gebaseerd op een vragenlijst die werd ingevuld door ruim 3.700 respondenten – is opgesteld door de NPD Group, in opdracht van de NARM, de organisatie van Amerikaanse platenverkopers. Of die helemaal objectief zijn ten opzichte van streaming concurrenten valt te bezien. Maar er staat op narm.com ook een verwijzing naar een recent onderzoek van Nielsen waaruit blijkt dat de muziekverkopen in oktober wel degelijk zijn aangetrokken – met name dankzij een flinke groei van de digitale downloads.
De deal met Facebook
Het opzeggen van ST Holdings mag dan veel belangstelling hebben getrokken, het onderzoek waarnaar de distributeur verwijst is uitgevoerd in de periode voordat Spotify en andere streaming muziekdiensten een belangrijk contract sloten met sociaal netwerk Facebook. Het beluisteren van muziek via het web zou een flinke duw in de rug kunnen krijgen als 800 miljoen gebruikers makkelijker elkaars muziekvoorkeuren kunnen bekijken en ontdekken. Het bereik van Facebook is zo belangrijk voor Spotify dat het een Facebook-account verplicht stelde, tot woede van de muziekliefhebbers die niets met sociale netwerken hebben. Maar wil streaming muziek ooit renderen, dan moet het ‘werkveld’ minstens zo groot worden als het illegale downloadcircuit nu.
Als Spotify armslag krijgt zullen de advertentie-inkomsten ook wat bijdragen aan de totale inkomsten – niet alleen de betalende gebruikers. Dat zijn er nu volgens de laatste stand (maart 2011) 1 miljoen.
Geen Beatles, geen Led Zeppelin, zeker geen AC/DC
Artiesten zijn gewend om speciale voorwaarden te kunnen bedingen, en dat zit er bij Spotify niet in. Spotify wil niet dat artiesten alleen hun repertoire beschikbaar stellen aan betalende abonnees. Anders heeft het freemium model geen zin, luidt de redenering. Gearriveerde acts zien dat niet altijd zitten. Daarom vindt je geen Led Zeppelin of The Beatles in Spotify, en wel bij iTunes. AC/DC of Garth Brooks houden vast aan de album-gedachte en zijn dus ook niet in iTunes (per liedje) te downloaden.
Google Music biedt gekochte en geuploade muziek ook streaming aan.
Alleen de single op Spotify
Maar onwrikbaar zijn de regels niet. Voor de introductie in de Verenigde Staten moest Spotify het gratis aanbod terugschroeven. Ook houden grote artiesten hun nieuwe album grotendeels buiten Spotify. Neem Adele of Tom Waits, die alleen hun single willen laten streamen, maar het album wel via iTunes verkopen. Ook de laatste cd van Coldplay staat niet in Spotify. Die is wel te koop bij iTunes of de nieuwe concurrent Google Music, de muziekdienst die het internetbedrijf vorige week in de VS introduceerde. Google Music is ook een clouddienst die (gekochte of geuploade) muziek beschikbaar stelt aan mobieltjes en tablet pc’s.
Het verschil tussen downloads en streams vervaagt naarmate deze grote technologiebedrijven betaalde downloads ook als stream aanbieden. Of neem iTunes Match, sinds deze week in de VS: voor 25 dollar per jaar bewaart Apple ook mp3’tjes die je zelf verzamelde. Daarvoor geldt een beperking van 25.000 bestanden. Dat steekt dan weer schraal af bij de 15 miljoen Spotify-liedjes.
Wat is het antwoord van Spotify?
Afgezien van het officiële statement is het wachten op 30 november, als Spotify op een persconferentie in New York een belangrijke update van de muziekdienst brengt. Het zou ‘een nieuwe richting’ voor Spotify betekenen, in een reactie op de digitale kluisjes van Apple, Google en Amazon. Wat speculaties voor de vuist weg: wellicht is er een mp3-winkel voor de Amerikaanse versie. Of een koppelverkoop zoals provider KPN die biedt voor de duurdere adsl-abonnementen. Of een ‘superpremium’ account die je toegang geeft tot een vollediger, actueler repertoire. Of een mogelijkheid om je eigen muziekbestanden ook in de cloud op te slaan. Maar in elk geval: graag een Spotify iPad-app.
Zie ook dit overzicht van alternatieve muziekdiensten, waaronder Grooveshark.
iTunes Match scant je pc op mp3's en biedt ze vervolgens streaming aan, voor 25 dollar per jaar.
