Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

OS X Lion: de Mac in een iPhone-jas

Meer overzicht in OS X Lion dankzij Mission Control

Lion, de nieuwste versie van Apple’s besturingssysteem OS X, laat de computer met een paar trucjes meer op een smartphone lijken. Het draait om gebaren, apps en bestrijding van het Command-S syndroom.

Ben je een natuurlijke scroller? Of juist een traditionele schuiver?

Deze levensvraag moet elke gebruiker beantwoorden die voor het eerst Mac OS X Lion opstart. In het nieuwe besturingssysteem voor Apple computers (Macs) verschuiven de vensters namelijk zoals op een smartphone – alsof je een papiertje een zet geeft. Terwijl het op de computer al tientallen jaren net andersom gebeurt: je trekt de scrollhendel naar beneden en het document verschuift naar boven. Probeer maar.

OS X 10.7 Lion – de naam van een katachtige is een traditie die al tien jaar bestaat – gaat er vanuit dat aanraakbewegingen anno 2011 natuurlijker aanvoelen dan oude muisgewoonten. Apple rekent erop dat je een trackpad bij de hand hebt die multi-touchgebaren begrijpt, net als op iPhones. Zo kun je met een tikje of een knijpbeweging van twee vingers inzoomen in een webbrowser, een foto roteren en tussen applicaties wisselen. Het enige wat ontbreekt is een aanraakscherm. Die komt er ook niet, als het aan Steve Jobs ligt: hij vindt het te onhandig om op een verticaal scherm te typen.

Veel bewegingen leren op je trackpad

Na een paar dagen werken met Lion (de nieuwe OS X versie kwam vorige week uit) is het nog even wennen bij sommige multitouchbewegingen. Zo is de veeg met twee vingers waarmee je in Snow Leopard nog door de browsergeschiedenis bladerde, in Lion opeens veranderd in het bladeren tussen schermvullende applicaties. En consequent is het niet helemaal: de muis en de externe trackpad reageren op dezelfde computer anders op bewegingen. Het vergt even sleutelen aan de standaardinstellingen voordat de bewegingen zijn aangepast aan je eigen smaak.

LaunchPad, programma's openen a la iPhone

Apple heeft voor Lion veel gekeken naar iOS, het besturingssysteem van zijn iPhones en iPads. Eén zo’n trucje: houd bijvoorbeeld de letter e langer vast en er verschijnen allerlei variaties als ë, ê of è (werkt niet in alle programma’s). Of neem Launchpad, een overzicht van alle programma’s, waarbij de iconen gerangschikt zijn zoals op de iPhone. Dat is vooral een optische vernieuwing, net als de manier waarop je met een veegbeweging kunt wisselen tussen schermvullende applicaties – nog zo’n gimmick die de laptop of desktop meer op een iPad of iPhone laat lijken. Maar de snelste manier om een programma te openen is ook in Lion meestal via het toetsenbord: de zoekfunctie Spotlight (Command-Spatie), gevolgd door de eerste letters van de naam van het programma. En de snelste manier om van programma te wisselen: via Command-Tab.

Resume, Autosave, Versions

Nuttiger is de automatische bewaarfunctie in Lion Programma’s en documenten onthouden zelf hoe ze afgesloten worden (‘Resume’ en ‘Autosave’ in vaktermen). Zelfs het besturingssysteem start op zoals je het afsloot. Lion maakt ook een einde aan het maniakaal bewaren van documenten om te voorkomen dat je je werk kwijtraakt. In Windows-kringen heet dit het Control-S syndroom. Mac-gebruikers kennen het als de Command-S-tik. Lion bewaart de status van de geopende documenten. Je kunt zelfs terugbladeren naar vorige versies en eerdere wijzigingen bekijken of overnemen (‘Versions’). Deze opslagtechnologie werkt in Apple’s eigen producten zoals Pages, een alternatief voor Microsoft Word. Maar in MS Word moet je je documenten nog wel zelf bewaren.

Nog een nuttige verbetering is Mission Control: eindelijk een helder overzicht van alle geopende applicaties en schermen. Het is een variant op Spaces en Exposé, maar beter dan die twee samen. Nog iets voor de ervaren gebruiker: bestanden delen via Airdrop. Dat lijkt op het populaire Dropbox, maar dan via een ad hoc wifi-netwerk. Een paar andere verbeteringen: een nieuwe versie van Mail met een Outlook-achtige indeling en een betere QuickLook-mogelijkheid. QuickLook toont de inhoud van bestanden zonder ze te openen. Handig voor muziek en films, ware het niet dat de voorvertoning stopte als je iets anders wilde doen op de achtergrond. Nu blijft Quicklook gewoon actief. Ook Safari is erop vooruitgegaan, met onder meer een leeslijst voor later te lezen artikelen en beter downloadbeheer.

De Finder oogt sober, iCal en het adresboek juist niet.

Strakker

Lion ziet er over het algemeen wat strakker uit, een hoop tierelantijntjes en schaduwtjes zijn uit de interface verdwenen. Het is grijs en metaal dat de klok slaat. De Finder ziet er ook een stuk soberder uit. Maar applicaties als iCal en Adresboek zijn juist overdreven kleurrijk uitgevoerd, zonder dat dat extra functionaliteit toevoegt. Wellicht volgt een opgefriste versie van die applicaties bij de introductie van iCloud, dit najaar.

Lion is alleen te koop als update voor OS X 10.6, bijnaam Snow Leopard. Het is een 4 GB download (24 euro) in de Mac App Store, de webwinkel die ook al is afgekeken van de iPhone. Apple hoopt dat de softwaremarkt voor computers net zo’n succes wordt als die van zijn mobiele apparaten. Maar het zou pas echt opzienbarend zijn als de apps van de iPhone en iPad ook op een gewone desktop of laptop werken.

Met één versie van OS X Lion koop je een OS voor al je computers, maar 10.7 werkt alleen op nieuwere Macs – na 2006 – met een 64 bit Intel Core 2 Duo, Core i3, Core i5, Core i7, of Xeon processor en meer dan 2 GB geheugen. Op de testcomputers, een MacBook Pro Core 2 Duo uit 2010 en een iMac i7 uit 2009, was de installatie zo gepiept. Er zijn wel een paar programma’s die een update voor gebruik met Lion vergen. De voorlopige oogst op een van de testsystemen: Parallels (virtuele Windows), een driver voor een M-Audio geluidskaart, MediaLink voor uPnP-verbindingen en nog wat klein spul als videocodecs.

Lion is geen upgrade die het leven van de Mac-gebruiker ingrijpend zal veranderen. Veel mensen zal het ook te ver gaan dat Apple de minimalistische scrollbar liefst helemaal weglaat – die verschijnt alleen als je een venster beweegt. Gelukkig draai je die standaardinstelling zelf weer terug via Systeemvoorkeuren/Algemeen. En wie toch liever traditioneel scrollt: kijk bij Systeemvoorkeuren/Trackpad.

Hier is een overzicht van de verbeteringen in Lion door Apple zelf.
En een must-read: de uitgebreide Lion-review van 19 pagina’s bij Ars Technica

Geplaatst in:
software
test en review
Lees meer over:
lion
mac
os x
review

11 reacties op 'OS X Lion: de Mac in een iPhone-jas'

Berend Hasselman

U zegt: “maar 10.7 werkt alleen op nieuwere Macs (na 2006) met een 64 bit processor”.
Dat is niet helemaal goed. iMac’s van eind 2006 met een Intel Core 2 Duo kunnen het ook aan.

Verder vinden een kennis en ik Mission Control een enorme achteruitgang ten opzichte van Expose en Spaces.

Mission Control is niet met het toetsenbord te besturen; het kan alleen met muis of trackpad. In Snow leopard was er meer mogelijk.

Het is niet mogelijk om een venster van desktop A direct naar desktop B te verplaatsen. Kon met Spaces wel. Het moet nu op een erg omslachtige manier door eerst naar desktop A te gaan en dan vanuit het expose overzicht de applicatie naar desktop B te slepen.

Een reeks desktops (spaces) is nu alleen een rij; voorheen kon je zelf een indeling maken in meerdere rijen en kolommen. Je kon ook via Systeemvoorkeuren aangeven welke applicaties in welke space c.q. desktop thuishoorden. In Mission Control kan nu ook zoiets maar erg intuitief is het niet: ga eerst naar de gewenste desktop, rechts klikken op applicatie icoon, kies opties en dan kun je aangeven of de applicatie aan de actuele desktop moet worden toegekend, of aan alle of nergens.

Voor mij is het enige handige aan Mission Control dat je nu elke desktop (space) een eigen achtergrond kunt geven.

Per saldo: je kunt ermee werken maar daarmee is alles gezegd. Eerlijk gezegd een volledig gemiste kans door Apple.

anders dante

werk nu al 1 tijdje met lion & het valt heel erg mee wel wennen aan diverse apple grillen!
Gebruik voorlopig geen trackpad maar het lijkt er veel op dat lion je richting tp duwd.
Daar komt dat de face-lift vh adresboek wel erg lelijk on apple zijn waarom blijft alleen voor de applemakers 1 weet.
al met al niet echt veel praktisch nieuws deze keer

Wim de Bok

Ze kunnen de kermis van eeuwige vernieuwingen niet altijd draaiende houden.

Otto Moerbeek

Je kan vensters zonder tussenkomst van het Mission Control scherm verslepen naar een andere “Space” door ‘m “door de rand heen” van een scherm te verslepen.

robino

En nu een vergelijking maken met verschillende Linux-desktop-omgevingen!

JM vd Vaart

Ter informatie:
Intel Core 2 is wel degelijk een 64 bit processor.
De Intel Core (de eerste versie zonder 2) is 32bit.

Hypnotosov

“Het enige wat ontbreekt is een aanraakscherm. Die komt er ook niet, als het aan Steve Jobs ligt: hij vindt het te onhandig om op een verticaal scherm te typen.”

Waarom zou je op een verticaal scherm willen typen als je een toetsenbord voor je hebt liggen? Swipen tussen schermen en met je vinger scrollen is dan wel weer heel handig, maar Apple heeft zich nu eenmaal gecommiteerd aan de trackpad.

“Lion maakt ook een einde aan het maniakaal bewaren van documenten om te voorkomen dat je je werk kwijtraakt. In Windows-kringen heet dit het Control-S syndroom.”

Doet iemand dat nog dan? Autosave en recovery zit al een decennium in Office/Word. Het is aardig dat dit nu blijkbaar OS-breed wordt gemaakt, maar niet bepaald wereldschokkend. Ik gebruik zelf zo veel mogelijk cloud-diensten, als mijn huis afbrandt heb ik nog steeds een autosave van de meest recente versie :-)

Erik Oomen

Een reactie op Berend: de auteur is wel correct met feit dat Lion 64bits is. De core2duo uit is nl. 64bits. Ik denk dat u de duo Core van de MacBook uit begin 2006 bedoeld want dit is wel een 32bits processor en daardoor niet geschikt voor Lion.

Willem van Doorn

Ik wil een nieuwe computer kopen. Van het grootste belang is voor mij dat daarbij een in de NL taal gestelde uitgebreide handleiding bijgeleverd wordt. Niet ergens verborgen op de computer. Zulks betekent altijd dat ik de mist wordt ingestuurd. (Een in te typen nummer is fout, of wat dan ook is er dan aan de hand). Die hadleiding moet erbij zijn in de vorm van een boek, gewoon een met hoofdstukken en paragrafen en liefst een uitgebreide index ook nog, kortom met opzoekbare informatie. En met informatie hoe een website te openeen. Vriendelijke groet, W. van Doorn.

Jonne

Wie een Apple product koopt heeft geen handleiding nodig… vrijwel alle instructies gaan via het scherm en menu-gestuurd… maar kijk eens op http://www.apple.com/nl/support/

Sander van der Wal

@Willem van Doorn

Papieren handleidingen meegeleverd bij computers zijn een al jaren geleden gepasseerd station. Wat U wel kunt doen is in de boekhandel een handleiding kopen. Ze zijn er voor zowel Windows als Mac.