Steve Jobs bepaalt ook de kleur van de Apple-bus
De roem van Apple kent geen grenzen: het is nu het meest waardevolle merk ter wereld en het duurste hightech bedrijf op de beurs. En topman Steve Jobs blijft de meest bemoeizuchtige baas.
Nog niet zo lang geleden kwam je computermerk Apple alleen tegen bij grafische bedrijven of muziekstudio’s. Nu is een dag zonder Apple ondenkbaar. Je struikelt over de iPods, iPads en iPhones. En over tv-series waar een MacBook of iMac bij wijze van productplacement naar binnen geschoven wordt.
De merkwaarde van Apple is die van Google gepasseerd, berekende advertentiebedrijf WPP in het jaarlijkse Brandz-rapport. Een groot deel van die waarde (153 miljard dollar) wordt bepaald door de 56-jarige topman Steve Jobs. Hij richtte Apple op in 1976 en vertrok in de jaren tachtig met ruzie: zijn dictatoriale trekjes en drang naar perfectie deden het productieproces meer kwaad dan goed. Jobs was briljant – hij stond aan de basis van een nieuw tijdperk van privécomputers – maar het genie bleek moeilijk om mee samen te werken.
Jobs kwam terug in 1997 en veranderde Apple opnieuw. Maar zelf veranderde hij weinig, blijkt uit de analyse ‘Inside Apple’ die deze maand in het Amerikaanse zakentijdschrift Fortune staat. Jobs bemoeit zich nog overal mee en zou zelfs bepalen welk design de bussen hebben die Apple-personeel heen en weer rijden tussen San Francisco en het hoofdkwartier in Cupertino, hartje Silicon Valley. Ook beslist Jobs mee over wat er op het menu staat in de kantine.
Apples hoofdkwartier is hermetisch afgesloten voor de buitenwereld maar Fortune-auteur Adam Lashinsky sprak tientallen oud-medewerkers van Apple die samen een beeld geven van wat er zich binnen de muren afspeelt. Voor de buitenwacht lijkt het alsof er spontaan succesvolle ideeën uit het bedrijf opborrelen die de industrie ingrijpend veranderen. Maar het kost veel moeite om zo’n groot bedrijf fris te houden.
De interne bedrijfsvoering is geconcentreerd rondom topman Steve Jobs. Ondanks zijn medisch verlof – hij had eerder van alvleesklierkanker en had een levertransplantatie– bemoeit Jobs’ zich ook nu met alle strategische beslissingen binnen Apple. Misschien dat hij de kleur van de bus even iemand anders overlaat, maar grote projecten lopen via hem en zijn team van getrouwen. Apple heeft niet, zoals andere technologiebedrijven, gescheiden divisies waartussen achteraf ‘synergie’ gevonden moet worden.
Daarentegen draagt het leidinggevende team op welk project uitgevoerd gaat worden. Een uitvinding als de iPod had bijvoorbeeld Sony nooit kunnen doen omdat daar te veel verschillende afdelingen bij betrokken zouden zijn, zo luidt de Apple-theorie.
De Apple Top 100
Rondom Jobs bevindt zich een wisselende club van honderd Apple-getrouwen: dat zijn niet alle directieleden, eerder de honderd getrouwen die Jobs zou verkiezen om een nieuw bedrijf mee te beginnen. Elk jaar gaan honderd mensen met de topman mee om te overleggen op een geheime plek over Apples ultrageheime toekomstplannen. Van tevoren wordt de ruimte gecontroleerd op microfoontjes, om spionage te voorkomen.
Ondertussen houdt Jobs de wind eronder. Toen MobileMe , Apples internetplatform, in 2008 ernstige problemen had, brandde Jobs het verantwoordelijke team tot op de grond af en stelde ter plekke een nieuwe leidinggevende aan. De teamleden moesten „elkaar haten omdat ze elkaar hadden laten zitten.” Jobs was ook verbolgen omdat „onze vriend” Walt Mossberg van de Wall Street Journal MobileMe afkraakte, waardoor Apple reputatieschade opliep.
Jobs heeft zelf een haat-liefde verhouding met de journalistiek. Hij geeft zelden interviews maar prees de iPad wel aan als een platform voor de liberale kunsten, waaronder de geschreven pers. Een paar maanden later legde hij uitgevers het vuur aan de schenen toen ze de iPad gebruikten om abonnementen te verkopen.
Apple na Steve
Jobs heeft nu wel zijn medewerking beloofd aan een biografie die in 2012 moet verschijnen. Al was het maar om alle journalisten een loer te draaien die na de aankondiging van zijn derde ziekteverlof in allerijl hun necrologieën gingen bijwerken. Maar realisme kan hem niet ontzegd worden: Apple-medewerkers worden nu met een cursus klaargestoomd voor ‘Apple na Steve’, meldt Fortune. Het moet een vreselijke cursus zijn.
Lees de editie van Fortune Magazine via iPad en iPhone of Kindle. (3,99 dollar/2,75 euro)
