Test: Spotify en andere streaming muziekdiensten
Met de komst van online muziekdienst Spotify wordt het aanbod aan onbeperkte streaming muziek behoorlijk uitgebreid. De losse, betaalde download gaat het moeilijk krijgen. En – zo hoopt de platenindustrie – de illegale download ook. De markt voor streamingdiensten kan in Europa nog een stuk sneller groeien als de licenties en auteursrechten niet langer per land verschillen. Maar het begin is er.
Sinds vorige week is muziekdienst Spotify in Nederland verkrijgbaar. Of eigenlijk: weer verkrijgbaar, want er waren al mensen die een oude Spotify-account hadden bemachtigd en konden blijven gebruiken. Het heeft even geduurd voordat de auteursrechten in Nederland officieel geregeld waren. Spotify betaalt nu een bulkbedrag aan Buma Stemra, die dat vervolgens verdeelt onder artiesten. Een soortgelijk akkoord sloot Buma Stemra eind vorig jaar ook al met YouTube, waar veel muziekvideo’s te vinden zijn.
Wie of wat is Spotify? Het is een Brits/Zweedse webdienst die streaming audio verzorgt. Zoals ze het zelf zeggen: de cd verving de lp, de mp3-speler verving de cd en de streaming muziekdienst vervangt de eigen mp3-verzameling op je eigen computer. Niks nieuws, maar Spotify lijkt de juiste kaarten te hebben om het de meest populaire muziekwinkel ter wereld, de iTunes Store van Apple, lastig te maken. Zeker als Spotify straks ook in de VS beschikbaar is.
De Spotify applicatie is verkrijgbaar voor Windows en Mac OS X en er is geen cursusboek voor nodig om deze player te doorgronden. Veel enthousiaste reacties na de eerste kennismaking: de database is razendsnel doorzoekbaar, bestanden beginnen meteen te spelen – ook op de hoogste bitrate. Je went er aan dat je muziekverzameling niet meer op je harde schijf staat, maar op een webserver in den vreemde – af te spelen op elke computer en schijnbaar zonder beperkingen. De extra artiest-info komt van de All Music Guide, maar haalt het niet bij de uitgebreide info op bijvoorbeeld Last.fm.
Met Spotify kun je putten uit een database van miljoenen liedjes. Alle grote platenmaatschappijen doen er aan mee maar het Nederlands repertoire is nog wat ondervertegenwoordigd. Jazz en klassieke muziek zijn wel volop aanwezig. Popmuziek is zeker niet compleet, maar de database is groot genoeg om nieuwe artiesten te ontdekken en bekende te herontdekken. Het komt wel regelmatig voor dat tracks van een album door rechtenbeperkingen toch niet in Nederland te beluisteren zijn, vooral bij verzamel-albums. “This track is currently not available in the Netherlands” staat er dan in een gele balk bovenaan.
Muziek importeren en delen
Je kunt de Spotify player gebruiken om je eigen muziekverzameling af te spelen. Bij het importeren van je muziek probeert Spotify dezelfde titel in de centrale database te vinden. Dat is een truc om ook bestanden met kopieerbeveiliging (bv oudere aankopen in iTunes) af te spelen in de Spotify-player. Je kunt ook in één keer je hele iTunes-bibliotheek importeren. Via de Gracenote-database kun je de ID3-informatie (titel, artiest) van de liedjes laten verbeteren. Dit werkt nog niet vlekkeloos.
Delen van muziek tussen Spotify-gebruikers onderling is eenvoudig; je stuurt immers alleen metadata heen en weer, geen muziekbestanden. De sociale interactie van Spotify werkt via Facebook en Twitter. Je kunt je afspeellijsten delen met de buitenwereld en afspeellijsten van anderen importeren. Ook samen met iemand anders een lijst samenstellen is mogelijk. Andere Spotify-gebruikers kunnen een lokaal bestand van je wel zien (grayed out), maar krijgen een foutmelding zodra ze het af proberen te spelen. Ook linken vanaf een website is mogelijk met een speciale Spotify-url. Bijvoorbeeld deze van de Nederlandse Top 40.
In Groot-Brittannië was Spotify eerst volledig gratis. De gratis dienst heet nu Spotify Open en is beperkt tot 20 uur streamen per maand. Je krijgt bovendien advertenties voorgeschoteld. Britse gebruikers boos, maar het valt volgens nieuwe Nederlandse gebruikers best mee met die advertenties. Als je er toch meer wilt streamen (en toegeeft aan de verslavende werking van diensten als deze) kun je Spotify Unlimited voor 4,95 euro per maand nemen. De Premiumversie (9,95 euro per maand) biedt hogere geluidskwaliteit, tot 320 kbps. De stream is in ogg vorbis-formaat [zie reactie Jack]. Spotify Premium geeft ook toegang tot de mobiele Spotify-speler, voor iPhone, Android en Symbian. Neem een flatrate abonnement voor mobiel internet en de mp3-speler kan vervolgens thuisblijven.
Wie niet afhankelijk wil zijn van een internetverbinding – bijvoorbeeld tijdens een lange vlucht of op vakantie in het buitenland – kan playlists opslaan voor offline gebruik. Maar stop je na een jaartje met Spotify, dan ben je al die muziek alsnog kwijt. Hetzelfde geldt als Spotify ooit zou stoppen. Wie albums of liedjes perse wil houden, moet ze alsnog kopen als digitale downloaden bij 7digital.com (320 kbps kwaliteit mp3, zonder DRM). De prijs is vergelijkbaar met die van de iTunes Store (256 bkps AAC zonder DRM).
- Aanbod: +++
- Gebruiksgemak +++
- Muziek/smaak delen: ++
- Geluidskwaliteit: +++ (320 kbps bij Premium)
- Mobiele player: iPhone, Android, Symbian, alleen voor Premium-accounts
- Prijs: gratis (max 20 uur + advertenties, 4,95 (Unlimited) en 9,95 per maand (Premium).
Grooveshark
Voordat Spotify in Nederland zijn intrede deed was Grooveshark er al, een muziekdienst die verrassend veel mogelijkheden biedt voor letterlijk geen geld. Je hebt toegang tot miljoenen tracks en kunt zelfs je bestaande mp3-verzameling uploaden naar de Grooveshark-server. Vreemd dat dit mag – in een grijs verleden kreeg mp3.com, de website waar streaming audio zo’n beetje is begonnen, juist om die reden juridische problemen. Rechthebbenden die daar moeite mee hebben moeten zich zelf melden. Het voordeel is dat er in Grooveshark allerlei leuke bootlegs en afwijkende titels rondzweven, maar ook dubbelingen en slechte kopieën.
De website Grooveshark.com is voor iedereen gratis toegankelijk. Voor drie euro per maand krijg je een advertentievrije versie en een extra desktopapplicatie. Betalende klanten kunnen ook een mobiele speler gebruiken. De desktopsoftware draait op het Adobe Air-platform. Dat werkt (ook voor Linux), maar lang niet zo soepel als Spotify. Dat zit ‘m niet alleen in de geoliede interface van Spotify; de database van Grooveshark is gewoon minder consistent. Er ontbreken vaak hoezen van albums, de lijst met nummers van één album is niet altijd compleet en er zitten dubbelingen tussen. Maar een gegeven paard mag je niet in de bek kijken.
- Aanbod: ++
- Gebruiksgemak +
- Muziek/smaak delen: +
- Geluidskwaliteit: ++ (maximaal 192 kbps)
- Mobiele player: jailbreak iPhone, Palm WebOS, Android, BlackBerry (alleen voor betalende klanten)
- Prijs: gratis via de browser, 3 euro per maand voor desktopapplicatie en mobiel gebruik
Last.fm
Last.fm was lange tijd het beste wat je als muziekliefhebber kon overkomen: een gratis radiostation gebouwd op jouw smaak, met suggesties van soortgelijke nummers en artiesten. Die intelligente radiofunctie is er nog steeds en hij werkt als een speer. Het nadeel is dat Last.fm in kleine landen als Nederland vorig jaar een betaalde dienst is geworden. Het gros van de enthousiaste gebruikers was meteen vertrokken. Voor 3 euro per maand mag je nu onbeperkt muziek beluisteren, maar het nadeel is dat je bij Last.FM niet een specifiek liedje of artiest kunt kiezen – alleen een genre. Van losse nummers is een fragment van 30 seconden te horen – even lang als de preview van de iTunes Store. Sommige liedjes, met name van beginnende artiesten en andere promoties, zijn wel gratis te downloaden.
Last.fm is te verbinden met andere muziekapplicaties zodat je luistergedrag wordt bijgehouden (scrobblen) en je je muzikale smaak kunt uitbreiden met suggesties van Last.fm. Scrobbling werkt ook met Grooveshark en Spotify. Liedjes die je daarin beluistert, komen in Last.fm weer naar boven, met nieuwe suggesties. Je springt in Last.fm veel makkelijker van artiest naar artiest.
De radio-functie van Last.fm is beduidend beter dan die van Spotify en met name Grooveshark. Last.fm excelleert met name in de sociale interactie: het is een zeer actieve community voor muziekliefhebbers en concertbezoekers. De artiesteninfo is uitgebreid gedocumenteerd met foto’s en video’s en de mogelijkheid om zelf de info aan te passen. De geluidskwaliteit (128 kbps) blijft echter achter bij de concurrentie.
- Aanbod: +++
- Gebruiksgemak ++
- Muziek/smaak delen: +++
- Geluidskwaliteit: + (128 kbps)
- Mobiele player: voor iPhone (NB: niet met een Nederlandse iTunes-account) en Android
- Prijs: betaalde dienst 3 euro per maand.
Surf2music
Deze Nederlandse dienst is er al een tijd. Surf2music bood aanvankelijk 1 miljoen nummers – minder dan de concurrenten – en werkt alleen onder Windows en in een Internet Explorer browser. Er valt dus wat op het gebruiksgemak af te dingen. De nieuwste track stammen allemaal nog uit 2009. Voor 9,95 per maand mag je onbeperkt streamen, voor 14,95 euro kun je ook nummers downloaden naar een pc. Alle bestanden zijn uitgevoerd met Windows Media 10 met kopieerbeveiliging. De gedownloade liedjes kun je niet op cd branden en het bestand is ook niet op elke mp3-speler of smartphone afspeelbaar. Daarvoor is een aparte handeling nodig: je koopt dan tracks per stuk voor een standaardbedrag van 99 eurocent en vanaf 8,95 euro per album. Die zijn wel op cd te branden.
- Aanbod: +
- Gebruiksgemak +
- Muziek/smaak delen: +
- Geluidskwaliteit: ++ (128 kbps streaming/192 kbps download)
- Mobiele player: nee
- Prijs: 9,95 euro (streaming – 6,95 euro voor studenten) 14,95 euro (ook downloaden)
Andere concurrenten, Google en Apple
Andere streaming muziekdiensten: VPRO’s Luisterpaal, sociale netwerken als Hyves en MySpace, het Franse Deezer.com (weinig aanbod, veel cover- en karaoke-versies), Cloudspeakers, Rhapsody, Pandora, Napster en MOG (de laatste vier werken alleen in de VS). Blip.fm [suggestie van digimuziek] is een site met Last.fm-trekjes, waar iedereen zijn eigen radiostation kan beginnen, maar voorzien van meer reclame dan de andere muzieksites. Hetzelfde geldt voor Jango.com [suggestie Lex]: zelf radiostations bouwen, op een website met veel reclame.
Daarnaast is YouTube een hele belangrijke streaming concurrent, als verzamelplaats van miljoenen muziekvideo’s, playlists en links naar gerelateerde artiesten. YouTube-eigenaar Google heeft onlangs aangekondigd dat het een streaming dienst wil bieden voor het Android-platform. Het internetbedrijf kocht daarvoor de ontwikkelaars van Simplify Media, een applicatie waarmee je liedjes van de pc naar een mobiel apparaat kunt streamen. Door Simplify te koppelen met een muziekwinkel kan Google/Android misschien net zo’n krachtig concept creëren als Spotify.
Ook Apple werkt naar verluidt aan een streaming alternatief als aanvulling op zijn digitale downloads. iTunes heeft al elementen van Last.fm overgenomen, bijvoorbeeld door met de Genius-functies liedjes te selecteren die in het verlengde van een bepaalde titel of artiest liggen. Maar de belangrijkste stap - een vaste prijs voor onbeperkte streaming toegang – heeft Apple nog niet genomen. Misschien komt dat als Spotify deze zomer in de VS begint. Apple ligt nu in de clinch met platenmaatschappijen die hun artiesten ook verkopen via de concurrerende muziekwinkel van Amazon.com.
Meer muziekdiensten ontdekt of andere ervaringen opgedaan? Laat het weten in de reacties.
