Ideaal verpak je niet in programma. Stembreker.nl prikt illusie door

Geen idee wat je gaat stemmen? Bekijk het eens zo: je kunt je misschien niet vinden in één van de verkiezingsprogramma’s, maar wel in afzonderlijke punten. Een beetje CDA, een beetje SP, een beetje VVD. Stembreker.nl, vandaag gelanceerd op Lowlands, maakt het mogelijk je stem over meerdere partijen te verdelen. Te breken.

Sywert van Lienden, voorman van de politieke hervormingsbeweging G500, presenteerde dit hulpmiddel vandaag ten overstaan van honderden festivalgangers. 1,2 miljoen mensen van onder de 40 jaar stemmen volgens hem niet omdat ze het gevoel hebben dat hun stem toch niks beïnvloedt. “Tot 12 september beloven politici van alles. Na 12 september zijn diezelfde punten soms al onderhandelbaar of niet relevant.”

Met lede ogen ziet hij het politieke bedrijf aan. “Afkatten, elkaar in de weg zitten. De SP die urenlang mailtjes in het parlement voorleest.” Stel je voor dat je tien stemmen in je broekzak hebt, hield Van Lienden de jongeren voor. “Stemmen die je over meerdere partijen kan verdelen.”

De Kieswet laat zulks natuurlijk niet toe, maar daar heeft Van Lienden geen boodschap aan. Via zijn Stembreker.nl kun je met een groep anderen afspraken maken om voor een bepaalde coalitie te gaan. Zo organiseer je dus zelf meerderheden. Makkelijk is dat niet. In de perstent legt Van Lienden aan nrc.nl uit dat er een ingewikkeld algoritme achter zijn website zit. Een code die hij binnenkort openbaar zal maken. Met de ‘stemvinder’ wordt eerst gekeken naar je politieke voorkeuren, daarna kun je nog wat schuiven (zelf je stem verdelen onder partijen) en aan de dag voorafgaand aan de verkiezingen rolt er dan een stemadvies per sms uit.

Politici zitten vast in eigen systeem

Dit gaat verder dan strategisch stemmen: het geeft de burger de kans om meerderheden te regelen waar politici gevangen zitten in fractie- of coalitiediscipline. Een gedachte die aansluit bij het pleidooi dat Herman Wijffels gisteren hield op Lowlands. De oud-bankier en hoogleraar duurzaamheid trad onlangs toe tot de raad van toezicht van G500.

Van Lienden bestrijdt het idee dat niet-stemmers geen interesse hebben in de politiek of uit luiheid thuisblijven. De oorzaak ligt volgens hem meer in zijn ervaring dat “de burger eigenlijk helemaal niets te zeggen heeft” in het huidige politieke bestel. Afschaffen van het onderscheid tussen coalitie en oppositie zou volgens hem helpen. “Politici zitten vast in het eigen systeem”, betoogde zijn organisatie dit weekend in NRC Handelsblad. “Wij dachten dat onze democratie de problemen van morgen zou kunnen oplossen. Maar de kern van het probleem blijkt de democratie zelf. De totale versplintering, de focus op de waan van de dag, het gebrek aan talent en het gebrek aan interesse voor het wezenlijke. De politiek wordt zo het theater van het sentiment.”

Anders dan G500 is Stembreker.nl beslist niet alleen bedoeld voor jongeren. Het is voor iedereen en vooral degenen die zich momenteel niet vertegenwoordigd voelen omdat politici er niet uitkomen. “Zet een premie op samenwerking in plaats van op verdeeldheid zaaien.”

Geplaatst in:
Beste van het web
Binnenland
Lees meer over:
G500
Stembreker
Sywert van Lienden

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief