Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

De Uitspraak: Mag de overheid een uitkeringsgerechtigde dwingen zijn bedrijf te sluiten?

Mag de gemeente een bijstandtrekker dwingen zijn bedrijf te sluiten omdat echt werk zoeken daardoor onmogelijk is? Met commentaar van NJB redacteur, advocaat en hoogleraar staats- en bestuursrecht in Leiden Tom Barkhuysen.

De Zaak. Een gemeente vindt dat een burger in de bijstand het verkrijgen van betaald werk verhindert. De man zit sinds 1996 in de bijstand en is in 2002 een acupunctuurpraktijk begonnen. De gemeente heeft in 2008 de levensvatbaarheid onderzocht en concludeerde negatief. De man moet zich sindsdien volledig beschikbaar stellen voor de arbeidsmarkt. Zijn praktijk kan daarnaast alleen een ‘bescheiden omvang’ hebben. Een poging om hem via KPN aan werk te helpen mislukte. Daarop wordt zijn uitkering als straf gedurende vijf maanden helemaal ingetrokken. De gemeente verplicht de man zijn praktijk te sluiten en de website uit de lucht te halen.

Hoe verweert de man zich? Hij vindt dat de gemeente hem tussen 2002 en 2008 de gelegenheid gaf zich tot zelfstandig therapeut te ontwikkelen met behoud van uitkering. En dat hij op dat besluit verder mag bouwen. De gemeente heeft volgens hem ook wettelijk niet de bevoegdheid hem te bevelen zijn bedrijf te sluiten. Dat is een zo ernstige inbreuk op zijn privé leven dat dat strijdig is met zijn grondrechten. En hij vindt ook dat hij zich wel voldoende beschikbaar houdt voor de arbeidsmarkt. Hij heeft ook maar weinig klanten.

Is de man wel beschikbaar voor ander werk? Zijn praktijk is de hele week geopend. Behandelingen duren er een half uur. Ook in het weekend werkt hij voor zijn praktijk. Afspraken met het reïntegratiebureau belt hij af. Hij komt er ook te laat en zegt afspraken met eigen klanten belangrijker te vinden. Als hij solliciteert doet hij dat consequent voor deeltijdbanen. Daarbij zegt hij steeds een deeltijdbaan nodig te hebben om zijn eigen onderneming een kans te geven.

Wat zegt de rechter? Dat de bijstandswet wel degelijk de overheid de macht geeft om burgers te bevelen activiteiten te staken die een beletsel vormen voor inschakeling op de arbeidsmarkt. De praktijk had financieel tot nu toe nog geen positief resultaat. De rechter vindt dat de man pogingen om hem aan betaald werk te krijgen inderdaad „serieus belemmert”. De praktijk had weinig aanloop, maar hij besteedde ook veel tijd aan administratie, adverteren, vakkennis bijhouden en zich voorbereiden op toekomstige klanten. Hij kan zich ook niet beroepen op opgewekt vertrouwen. Instemming of medeweten van de gemeente is niet genoeg. Er moet sprake zijn van uitdrukkelijke, ondubbelzinnige en onvoorwaardelijke toezeggingen.

Dat de gemeente zijn grondrecht op een ongestoord privéleven schendt, verwerpt de rechter ook. De sluiting staat in redelijke verhouding tot het doel van de wet, namelijk uit de bijstand komen. Die bevoegdheid is geregeld in de wet en er wordt proportioneel gebruik van gemaakt. De bijstand is bovendien een laatste vangnet voor burgers die aan het einde van hun mogelijkheden zijn. Dat geldt niet voor deze man. „Het moet ervoor worden gehouden dat zijn gezondheid geen beletsel vormde om arbeid, ook buiten zijn praktijk, te verrichten.” De man moet zijn praktijk sluiten en zich helemaal richten op betaalde arbeid elders.

De uitspraak (LJ BY6616) is hier te vinden.

Reageren? Volledige naamsvermelding is verplicht.

Geplaatst in:
Bestuursrecht
Lees meer over:
mensenrechten
uitkering

37 reacties op 'De Uitspraak: Mag de overheid een uitkeringsgerechtigde dwingen zijn bedrijf te sluiten?'

NJB redacteur Tom Barkhuysen, hoogleraar staats- en bestuursrecht in Leiden, advocaat in Amsterdam

Coulante gemeente terecht in het gelijk gesteld in zorgvuldig oordeel Centrale Raad van Beroep
Een gemeente heeft terecht niet de totale controle over het leven van personen met een bijstanduitkering. Een eis die echter wel gesteld mag worden is dat iemand beschikbaar is voor de arbeidsmarkt. In dat verband kan op grond van de wet aan een bijstandgerechtigde ook een verplichting worden opgelegd om zodanig te handelen dat diens arbeidsinschakeling daarmee wordt bevorderd. De Centrale Raad leest daarin terecht de mogelijkheid voor de gemeente om een verplichting op te leggen werkzaamheden te beëindigen die dat verhinderen. Wanneer de betrokkene zich daaraan niet houdt, kan de uitkering worden verminderd of beëindigd. De gemeente is daarbij niet over een nacht ijs gegaan en is eigenlijk vrij lang coulant geweest. Alvorens de uitkering in te trekken, heeft ze de betrokkene alle kans gegeven om de accupunctuurpraktijk te ontwikkelen. Er is pas ingegrepen toen bleek dat deze praktijk onvoldoende inkomsten opleverde en er geen zicht was op verbetering. Daarbij stond het uitoefenen van die praktijk intussen daadwerkelijk in de weg aan de beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt. Dat de Centrale Raad onder deze omstandigheden op basis van een zorvuldige toetsing de maatregel van de gemeente goedkeurt, is daarom evenzeer terecht. Daarbij is ook relevant dat voldoende aannemelijk was geworden dat de gemeente geen andere passende, maar minder ingrijpende maatregel meer ter beschikking stond om de betrokkene te dwingen zich voor betaald werk beschikbaar te maken. Andere maatregelen hadden namelijk geen effect gehad. Deze uitkomst past ook helemaal bij de achtergrond van de bijstandsregeling. Steun van de overheid is alleen aan de orde wanneer iemand echt niet voor eigen inkomsten kan zorgen. Ten slotte is het ook nog zo dat de betrokkene zijn praktijk hoe dan ook zou kunnen voortzetten als hij zou afzien van een beroep op de bijstand. Van een ‘beroepsverbod’ is daarmee geen sprake.

Babur Beg

Er is nogal wat ‘licht’ tussen de plicht om beschikbaar te zijn voor de arbeidsmarkt en de door de gemeente opgelegde verplichting de praktijk te sluiten.

Hans Prins

Iedere reactie zal uitsluitend “oh”of “ah” kunnen zijn. De wet is duidelijk, blijkbaar, wat kun je nog toevoegen?

Hermanus Dabbe van Ryswyck

Het trieste aan deze retoriek, is dat er impliciet de veronderstelling in ligt dat er werkelijk een arbeidsmarkt is. Vaak bestaat deelname aan reintergratie uit niet veel meer dan een cursus solliciteren en cv-schrijven. Dit gevolgd door bijvoorbeeld herstel werkzaamheden aan pallets, bij een private partner van de gemeente.

Deze meneer kreeg een baan bij KPN aangeboden. Waarschijnlijk in telefonische verkoop, gezien dat een der weinige bedrijfstakken is waar nog dagelijks vacatures zijn. De continue beschikbaarheid van dit werk, is echter een direct gevolg van een groot verloop onder werknemers.Dit is mijns inziens vooral een baan waarin bekwame ‘confidence-men’ zich kunnen uitleven; het uitbuiten van andermans verlangen tot betrouwbaar menselijk contact.
De morele implicaties van dit werk dragen ongetwijfeld bij aan het grote verloop onder werknemers in de sector.

Ook studeren mag in een dergelijk geval niet met behoud van uitkering. Terwijl het toekomstperspectief van hoger opgeleiden beter is, doet de overheid alsof de belastingbetaler is gebaat bij verplichtte tewerkstelling en gedwongen staken van een opleiding.
Uiteindelijk leidt een studie in het hoger onderwijs gemiddeld nog steeds tot betere carrierekansen en bovendien tot decimering van het risico op herhaaldelijke werkloosheid.

Een en ander maakt dat gedegen onderwijs, hoewel duur op de korte termijn, vele malen goedkoper is dan het alternatief waartoe mensen nu gedwongen worden.

Maar dan liepen private partners van de gemeente allicht hun buit mis.

Hermanus Dabbe van Ryswyck

Ook studeren mag in een dergelijk geval niet met behoud van uitkering. Terwijl het toekomstperspectief van hoger opgeleiden beter is, doet de overheid alsof de belastingbetaler is gebaat bij verplichtte tewerkstelling en gedwongen staken van een opleiding.
Uiteindelijk leidt een studie in het hoger onderwijs gemiddeld nog steeds tot betere carrierekansen en bovendien tot decimering van het risico op herhaaldelijke werkeloosheid.
Een en ander maakt dat gedegen onderwijs, hoewel duur op de korte termijn, vele malen goedkoper is dan het alternatief waartoe mensen nu gedwongen worden.

Evert van der Weide

Wat de man had kunnnen doen was de enkele consulten zodanig te plannen, dat hij gewoon op zijn andere tijden kon deelnemen aan de inschakeling in de arbeid b.v. de consulten plannen in de weekenden. Hij heeft nu op geen enkele manier meegewerkt en terecht is hij nu gedwongen te stoppen

Marius van Huygen

Weer een academische discussie die in de rechtbank wordt gevoerd. In de praktijk zal het het vrijwel onmogelijk zijn iemand aan een ‘normale’ baan te helpen als hij al sinds 1996 in de Bijstand zit…
Het vrijelijk beschikbaar zijn voor de arbeidsmarkt wordt dan wel erg theoretisch omdat dit praktisch gezien geen enkele betekenis heeft.
De Gemeente Eindhoven wil daar echter wel betekenis aan geven door de Bijstandswet naar de letter van de wet te volgen.
Merkwaardig dat in deze situatie niet is gekeken naar de mogelijkheid van een ‘aanvullende uitkering’.
Een uitkering die een aanvulling is op een zelf verdient inkomen tot aan de bijstandsgrens. In de praktijk wordt dit veel toegepast in situaties waarbij burgers een sterk wisselend inkomen hebben en dan onder de bijstandsgrens komen te vallen.
Iemand kan dan gewoon zijn ‘bedrijfje’houden en dan was deze rechtszaak overbodig geweest.

Ed Janse

Wat een schandalige onzin om iemand te verplichten de praktijk te sluiten, en de website uit de lucht te halen.
Stel dat ik een bijstandsuitkering ontvang en van Donald Ducks houd. Ik heb m’n hele huis vol met Donald Ducks, en als ik ze allemaal uit, begin ik gewoon weer van voren af aan. Gaat die gemeente mij nu verplichten die Donald Ducks weg te doen, omdat ze mij ‘verhinderen’ naar werk te zoeken?

Wat de gemeente wel kan zeggen: wij steunen u niet langer met uw bedrijf; u krijgt daar van ons geen tijd meer voor. Zo simpel dus.
Dat is toch heel wat anders dan zeggen: sluit uw bedrijf, haal die website uit de lucht, gooi uw Donald Ducks weg..

@ Hans Prins
‘De wet’ is nooit zo duidelijk. Decennialang werd Nederland geteisterd door rechters-wereldverbeteraars die de zaken zeer eenzijdig ‘progressief’, extreem-links benaderden, en met een politieke agenda dus. De wet bleek opeens verrassend buigzaam in hun handen.
Wie herinnert zich nog hoe Janmaat (geen sympathie voor zijn denkbeelden) werd veroordeeld omdat hij alleen zei dat ‘Nederland vol was’. (Vergelijk: ik heb veel mensen uitgenodigd op mijn verjaardag, en nu is mijn huis vol).
Nu voelen die zelfde rechtertjes de hete adem van Rutte /Wilders c.s. in hun nek, en slaan ze stoer door naar de andere kant.
Wederom verliezen ze dus de nuance. Nederland, wat een land..

Ben Nijhoff

Interessant. Dat komt omdat de man van 2 walletjes wil eten. Hij wil een eigen bedrijf beginnen, maar hij financiert dat met een uitkering. Dat is niet correct om te beginnen. Hij kan zijn bedrijf natuurlijk wel houden als hij zijn uitkering opzegt. Mocht hij dan niet rondkomen dan is zijn bedrijf helaas niet snel genoeg levensvatbaar. Een basisprobleem voor iedere ondernemer. Velen slagen wel.

J.de Rouwe

Die man heeft toch een keuze,doorgaan met de praktijk en uit de bijstand of de zaak sluiten

TonRelu

Toch is volledige opheffing discutabel.

De rechter had ook kunnen besluiten dat de man in kwestie recht had op een hobby en toevallig is dat acupunctuur.
Die hobby is prima uit te oefenen in de avonduren en in het weekend waarbij de man volledig beschikbaar blijft voor de arbeidsmarkt.

Op eigen kracht kan hij vervolgens proberen een praktijk op te bouwen zodat hij wellicht in de toekomst zelf vrijwillig de bijstand kan beëindigen.
Deze argumentatie had de betrokkene natuurlijk dan wel in zijn verweer in moeten brengen.

Overigens wordt er vaak wel iets te rigide gekeken naar het eigen initiatief tegenover de volledige beschikking voor de arbeidsmarkt.
Onder de hedendaagse buitengewone arbeidsomstandigheden en de snelle veranderingen daarin mag van de rechterlijke macht toch ook wel een iets creatievere benadering van de wet worden verwacht.

lyngbakken

@2 Babur Beg

De rechter zegt dat op grond van artikel 55 van de WWB een verplichting kan worden opgelegd tot beëindiging van de werkzaamheden als zelfstandige ¨als deze werkzaamheden een serieus beletsel vormen of blijken te vormen bij de daadwerkelijke inschakeling in de arbeid¨.
Ook de rechter stelt het dus de plicht om beschikbaar te zijn voor de arbeidsmarkt en de door de gemeente opgelegde verplichting de praktijk te sluiten niet op één lijn, maar zegt dat ze onder omstandigheden aan elkaar kunnen raken. Ik begrijp dan ook niet goed wat je bedoelt te zeggen en of je de uitspraak onderschrijft of niet.

Ik ben het verder eens met Tom Barkhuysen als hij zegt dat de gemeente coulant heeft gehandeld. Het komt ook voor dat gemeenten bij zelfstandigen zeggen: daar is de WWB helemaal niet voor, en daarom krijgt u sowieso geen uitkering, wat u als zelfstandige ook doet of laat.
Zelfde resultaat dus, maar meer wit-zwart geredeneerd. Dat deed deze gemeente ten minste niet, en daar ben ik blij mee.

c wildschut

Bij het lezen van de casus ga je je toch afvragen of er geen middenweg had kunnen worden gekozen. Twee dagen open, 3 dagen ander (deeltijd)werk en géén bijstand meer. Maar ik vermoed dat deze man juist de hele week open wilde zijn om zijn zaak optimaal te laten draaien. Als dat vervolgens geen stuiver oplevert, vind ik dat de gemeente in zijn recht staat.

Sjuul van Dissel

De prikkelingen en stimuleringen die de goeie man zijn klanten geeft met het uitoefenen van zijn accupunctuurpraktijk staan in geen verhouding met de stimulans en prikkelpraktijk zoals die /…/ in Eindhoven denkt uit te delen met het sluiten van de praktijk en website van de goeie man. Nu is hij in ieder geval zeker voor de volle honderd procent afhankelijk van wat die eindhovense /…/ met hem voorheeft. En in het verlengde daarvan zijn afhankelijkheid van zijn werkmeesters /…/ waar hij als het aan die gemeentelijke /… /dienst ligt, die hem eveneens scheutig zullen bedienen met strafkortingen of stopzetting van zijn inkomsten voor straf waarna ongetwijfeld het gerechtsdeurwaardersgilde hem verder rijpmest voor de slachtbank in de richting van een faillisement. Mag die gemeente nog blij zijn dat de goeie man alleenstaand is waardoor er niet nog meer slachtoffers zoals vrouw en kinderen afhankelijk worden gemaakt van de eindhovense gemeentelijke /…/dienst via allerlei andere wettelijke regelingen waar die dan weer mee te maken zouden krijgen. Als de banen nou voor het opscheppen lagen door een krapte op de arbeidsmarkt dan kon ik me er nog iets bij voorstellen wanneer tenminste die /…/ gemeente niet denkt met hun dwangarbeiders ‘vrijwilligerleger’ de echte arbeidsplaatsen te vervangen. Nou ja, als ze het lang genoeg volhouden zal dit zeker op een keer zo zijn. Werken, nou ja werken, alleen /…/ noemen dwangarbeid en slavernij dus werken, en helaas laat de politiek het tegenwoordig afweten met de geven van de correcte definitie van wat werk is. Nemen de termologie van de luie /…/ beambte over die stelt dat alle bezigheden die onder een zekere dwang gebeuren werk is. En in het verlengde van de politiek zijn rechters al net zo /…/ is mijn ervaring in soortgelijke omstandigheden. Op doorbraak.eu zijn uitgebreide rapportages te zien over soortgelijke zoals ik het noem excessen in de reïntegratie en integratie branche van de gemeente Eindhoven en andere gemeentes die teveel /…/ in hun gemeenteraad en college hebben zitten.

/…/ gebruikte krachttermen verwijderd. (redactie)

Marius van Huygen

De gekuisde bijdrage van Sjuul van Dissel beschrijft in ieder geval de feitelijk situatie op welke wijze het bureuacratische overheids apparaat bijstandsuitkerings gerechtigden middels rechterlijke uitspraken vermorzelt.En dat allemaal om een neoliberale arbeidsmarkt politiek mogelijk te maken.

P.Reijngoud

Het gelijkheidsbeginsel lees ik niet direct terug in de overwegingen van de rechter. Als de rechter positief voor de man had beslist kunnen andere ondernemers met zo´n uitspraak ook een beroep op de bijstandswet doen. Ben Nijhoff stipte dit hierboven al aan. De WWB kan daar klaarblijkelijk niet voor worden gebruikt. Evenzo studeren met behoud van uitkering.

Daar zijn inderdaad andere wetten voor.
Het artikel geeft een samenvatting van de zaak. Dat is altijd moeilijk: wat zet je er wel in en wat niet. Maar nu heeft de lezer o.a. de volgende passage gemist:
. . .
Bij besluit van 23 mei 2008, waarbij appellant de verplichting is opgelegd zich volledig beschikbaar te stellen voor algemeen geaccepteerde arbeid, heeft het college appellant voor de keuze gesteld zijn activiteiten ten behoeve van de onderneming te staken, ten minste voor zover ze een bescheiden omvang te boven gaan, dan wel zich voltijds te richten op deze onderneming met de mogelijkheid om een uitkering ingevolge het Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (Bbz 2004) aan te vragen.
. . .

Hem is blijkbaar in 2008 de keuze voorgelegd om zijn bedrijfje voort te zetten, waarbij hij een ander soort uitkering zou krijgen. Waarom hij daarop niet is ingegaan weet ik niet, en ik heb geen zin om mij – zeker als niet jurist – daarin te verdiepen.

Zoals gewoonlijk ligt één en ander genuanceerder dan een samenvatting weergeeft.
Onderaan het artikel staat de link naar de volledige uitspraak.

Of bijstandsgerechtigden op de juiste manier worden geholpen door al onze juristen en arbeidsconsulenten is een heel andere vraag. Wat mij betreft een retorische. Dat is hier echter niet aan de orde.

Pim Schilperoort

Wie betaalt bepaalt. Zo gaat dat in de grote mensen wereld.

Paul Kirchhoff

Prima ontwikkeling. Deze man vindt echt geen werk en kan vanaf heden verplicht “vrijwilligers” werk gaan doen.
Daar zijn alle gemeenten met een bestand bijstandtrekkers op uit.
Dan kunnen mensen die dit vrijwilligers werk nu nog betaald doen de bijstand in.
Perfekte bezuinigingsoperatie die de overheid veel geld bespaart.

Ed Bos

En het Recht zal zegevieren! Maar nu even wat anders. De man is al 17 jaar werkeloos? Ik durf nauwelijks te vragen hoe oud hij is … Gelooft iemand nu werkelijk dat hij kans maakt op betaalde arbeid? Nee toch? Dus vanaf nu mag hij zich volledig werpen op de demoraliserende rituele dans van het x keer per week solliciteren. Het Recht gezegevierd??? Quatsch!

R_Favier

@Ton Relu: dat lijkt me niet: het gaat om inkomsten uit arbeid en die zijn belastbaar. Inkomsten uit een hobby vallen daar ook onder.
In Rotterdam kreeg Sörensen van Leefbaar het lid op zijn neus omdat zijn inkomsten van raadswerk juist NIET als inkomsten uit een hobby werden aangemerkt – op zich al een vreemde redenering, maar goed; Leefbaar.

Natuurlijk kan de rechter niet gaan bepalen welke hobby iemand moet/mag hebben en op welke tijden die uitgeoefend moet/mag worden: we zijn nog steeds Noord Korea niet. Nog niet. Maar bovenal is het een drogreden: de man probeerde juist inkomen te genereren uit zijn beroep.

Als ik het verhaal lees, en het is het volledige verhaal, dan heeft meneer zich stelselmatig onttrokken aan de voorwaarden die horen bij het ontvangen van een uitkering, en dat was niet handig.
Dan zou het neer kunnen komen op een economisch delict, iets wat decennia geleden al gebeurde: een bedrijf voeren met een uitkering om lasten te ontlopen -vroeger oa. ziekenfondskosten, en dat heet concurrentievervalsing.

Gaarne zou ik van Ed Janse eens wat van die extreem-linkse wereldverbeterende uitspraken van rechters zien: ik kan ze me niet zo goed heugen.
Ik kan me niet onttrekken aan de gedachte dat hier sprake is van een soort irrationalisme dat ruimte geeft aan complotdenken.

marjory van twist

Ik heb het idee dat de gemeente deze man 6 jaar heeft laten aanmodderen met zijn bedrijf, dat vervolgens nog steeds niet levensvatbaar blijkt. Waar is de ondernemersgeest in de gemeentelijke politiek, die ervoor zorgt dat jonge ondernemers worden gecoacht in de kneepjes van het zaken doen – marketing, productontwikkeling, communicatietechnieken. Natuurlijk, er zijn vaak business coaches en allerlei trainingen, maar het kan niet zo zijn dat je dan dus 6 jaar de tijd krijgt om het bedrijf winstgevend te maken….ik vind dit in zekere zin ook nalatigheid van de gemeente. En in het verlengde van deze redenering denk ik ook dat meneer zijn praktijk kan voortzetten op de zaterdagen en misschien 1 dag in de week, waarnaast hij vervolgens kan solliciteren. Een bedrijf is een droom waar iemand veel energie uithaalt, en door dit te verbieden kan de bodem worden weggeslagen onder een gemotiveerde sollicitant. Belangrijk om iemand serieus te nemen als talentvol mens. Gemeente: meer betrokkenheid tonen en verantwoordelijkheid delen!!

lyngbakken

@ 7 Marius van Huygen

Je schrijft: weer een academische discussie die in de rechtbank wordt gevoerd. In de praktijk zal het het vrijwel onmogelijk zijn iemand aan een ‘normale’ baan te helpen als hij al sinds 1996 in de Bijstand zit…

Als ik flauw wil zijn, schrijf ik: de zoveelste keer dat wordt verwezen naar de praktijk van de grote werkloosheid om iemand geen sollicitatieplicht op te leggen, zonder zicht op het hele probleem.

In de jaren 80 (massawerkloosheid) en 90 van de vorige eeuw is die discussie ook veel gevoerd. Als uitwerking ervan werd door linkse politieke partijen gepleit voor een basisinkomen. Daar is het nooit van gekomen, omdat dat te duur is (wil het op een fatsoenlijk niveau liggen).

Overigens was het in de jaren 80 en 90 van de vorige eeuw zo dat de sociale diensten niet streng de hand hielden aan de sollicitatieplicht. Dat leverde bijvoorbeeld de figuur van studeren met een uitkering in plaats van een beurs op, en -belangrijker- 100.000-en met een uitkering en een zodanige afstand tot de arbeidsmarkt dat ze tot hun dood veroordeeld zijn tot een leven op minimumniveau. Tel uit je winst.
Goede -en op het eerste gezicht logische- bedoelingen kunnen dus leiden tot onbedoelde, maar verkeerde gevolgen.
Dat de gemeente en de rechter zich dan maar houden aan de wet lijkt mij volkomen logisch. Dat is niet academisch, maar praktisch wijs en voorzichtig.

TonRelu

@ R_Favier #20

Het vergaren van inkomsten is niet de overweging, wel de beschikbaarheid voor de arbeidsmarkt.

Het is zeer goed voorstelbaar en in de praktijk regelmatig waarneembaar dat iemand twee of meer banen heeft.
Welke baan preveleert is dan niet aan de orde.

In die zin had de rechter ook een afweging kunnen maken met een voor de gemeente acceptabel pakket maatregelen waarmee de man aan zijn sollicitatieplicht kon worden gehouden.
Zijn bedrijf cq zijn hobby had hij dan rustig kunnen behouden.

Marius van Huygen

@lyngbakken

“Dat de gemeente en de rechter zich dan maar houden aan de wet lijkt mij volkomen logisch. Dat is niet academisch, maar praktisch wijs en voorzichtig.”

Maar wordt deze ‘werkzoekende’nu echt aan een baan geholpen of wordt het ‘verplicht’vrijwilligerswerk?
De rechter werkt zo prima mee aan een neoliberaal arbeidsmarkt beleid dit om werkenden en niet-werkenden maximaal onder druk te kunnen zetten om lage lonen mogelijk te maken en de sociale arbeidsvoorzieningen uit te kleden. Neoliberalisme in de rechtszaal dus. Werkgevers likken hun vingers af.

Arjan Korevaar

Bijstandsuitkeringen worden betaald uit dwangarbeid. Degenen die een baan hebben moeten extra uren werken om te zorgen dat bijstandstrekkers, die gezond zijn dus hun handen kunnen laten wapperen, op hun lauweren kunnen rusten. Deze mijnheer had in de periode van hoogconjunctuur die vooraf ging aan de huidige laagconjunctuur makkelijke een werkplek kunnen vinden als hij gemotiveerd was. Kennelijk richt hij zijn energie op het verkrijgen van een uitkering en niet van werk. Schandalig dat hij 17 jaar lang heeft kunnen profiteren van de samenleving.

Marius van Huygen

“Bijstandsuitkeringen worden betaald uit dwangarbeid”

Goed om te lezen dat Arjan Korevaar dwangarbeid verricht…

“Deze mijnheer had in de periode van hoogconjunctuur die vooraf ging aan de huidige laagconjunctuur makkelijke een werkplek kunnen vinden als hij gemotiveerd was.”

Vrij naar de socioloog Emile Durkheim: “als de motivatie toereikend is, zijn wetten overbodig, als motivatie en middelen ontbreken zijn wetten onuitvoerbaar”.

lyngbakken

@ 24 Marius van Huygen

Je neemt veel te grote stappen. Allereerst: onder de bijstandswet was en is eerste uitgangspunt de eigen verantwoordelijkheid om in het bestaan te voorzien. Dat is in de bijstand nooit anders geweest.
Er zijn veel mensen die die verantwoordelijkheid niet waar kunnen maken. Dan kan vrijstelling van sollicitatieplicht, of een maatschappelijk activeringstraject (met bijv. vrijwilligerswerk) worden opgelegd. Ik kan niet 100% uitsluiten dat bij dat laatste verdringing plaatsvindt van reguliere arbeid (met de door jouw geschetste neoliberale gevolgen), maar ik ken zelf geen projecten waarbij dat gebeurt (wel de nodige projecten waarbij dat niet zo is). En we kunnen allemaal achterhalen wat die projecten zijn, en aan de bel trekken als er iets mis mee is. Dat doen gemeenteraden overigens ook al, en het inschakelen van raadsleden in plaats van directere actie kan dus ook (kan het nodige werk schelen).
Tot slot: natuurlijk is er neoliberalisme in de rechtsstaat, net zoals daar katholicisme, socialisme enz. in zit. Een rechtsstaat waarin neoliberalisme op voorhand taboe is, is volgens mij geen rechtstaat. Dat een rechter zich door een dergelijk etiket niet laat remmen, is wat mij betreft dus juist een heel goede zaak.

Geert van Beek

Een vruchtbaarder uitgangspunt voor deze discussie lijkt mij de veel principielere vraag: “Mag de overheid de burgers dwingen in hun eigen bestaan te voorzien?”. In het verlengde daarvan ligt namelijk de vraag: “Stelt de overheid zich terecht in het bezit van de geldmiddelen die de samenleving beschikbaar heeft om burgers die onvoldoende in hun eigen bestaan kunnen voorzien te onderhouden en vooruit te helpen?” Mijn antwoord op beide vragen is zo hard mogelijk nee. Want alle arbeid wordt dan tot dwangarbeid en alle hulpverlening tot dwanghulp. Ja alle onderwijs wordt daardoor tot africhting en alle rechtspraak tot leugen. Ik ben het gloeiend eens met Sjuul van Dissel die stelt dat rechters die dergelijke dwang goedpraten lui zijn. Geestelijk lui. Want ze hoeven niet zelf meer na te denken. Dat levert bij dat soort(gesubsidieerde!)academici de ziekelijke superioriteitswaan op die typerend is voor…. collaborateurs!

Marius van Huygen

“Een rechtsstaat waarin neoliberalisme op voorhand taboe is, is volgens mij geen rechtstaat. Dat een rechter zich door een dergelijk etiket niet laat remmen, is wat mij betreft dus juist een heel goede zaak.”

Hier verschillen wij dus politiek ideologisch van mening.Voor mij is neoliberalisme een bedreiging voor de rechtsstaat en daarmee samenhangend de sociale zekerheid. Thans wordt de sociale zekerheid voor (ex)werknemers door de maatregelen van het huidige VVD/Pvda kabinet bedreigd. Te denken valt o.a. aan het verkorten en verlagen van de WW uitkering, versoepeling ontslagbescherming, verhoging AOW leeftijd en verlaging van de bijstandsuitkering.
En dat op een moment dat maandelijks bijna 10.000 werklozen erbij komen op een totaal van meer dan 500.000 officieel geregistreerde werkozen.
Rechters verhogen door betreffende uitspraken over de bijstand de druk op werknemers om werk te zoeken dat er waarschijnlijk niet is. M.n. 55+ werknemers zullen het kunnen schudden.
De kans om nu na een verkorte WW uitkering in de bijstand te geraken is groter dan ooit en om er uit komen is tamelijk moeilijk. Deze bovengenoemde uitspraak van de rechter is voor hen geen steun in de rug. En dat is jammer.

http://www.nrc.nl/nieuws/2013/01/31/werkloosheid-in-de-bouw-stijgt-27-000-banen-zullen-verdwijnen/

Geert van Beek

Ik denk dat de discussie wint bij de principiëlere vraagstelling: “Mag de overheid de burgers dwingen in hun eigen bestaan te voorzien?”. In het verlengde daarvan ligt namelijk de vraag: “Mag de overheid zich in het bezit van de geldmiddelen stellen die de samenleving beschikbaar heeft om mensen die niet of onvoldoende in hun eigen bestaan kunnen voorzien te onderhouden en vooruit te helpen?” Mijn antwoord op beide vragen is nee. Anders wordt namelijk alle arbeid tot dwangarbeid en alle hulpverlening tot dwanghulp. En vervolgens alle onderwijs tot africhting en alle rechtspraak tot leugen. De Centrale Raad van Beroep diskwalificeert zichzelf naar mijn mening volledig door in het geval van onze acupuncturist-bijstandstrekker dit dwangsysteem goed te praten. Ik ben het eens met Sjuul van Dissel die stelt dat rechters lui zijn. Geestelijk lui. Dit soort (gesubsidieerde!) academici hoeft kennelijk niet meer zélf over een concreet geval na te denken; dat doen wet en volks-gevoelen wel voor hen. Hoe lelijk het ook klinkt: dat is de typische superioriteitswaan van……collaborateurs.

Dit n.a.v. #25 Arjan Korenaar (“Bijstandsuitkeringen worden betaald uit dwangarbeid”), #26 Marius van Huygen (“goed om te weten ..”) en #27 lyngbakken (“eigen verantwoordelijkheid om in het bestaan te voorzien”)

lyngbakken

@ 29 Geert van Beek

Je vraagt: “Mag de overheid zich in het bezit van de geldmiddelen stellen die de samenleving beschikbaar heeft om mensen die niet of onvoldoende in hun eigen bestaan kunnen voorzien te onderhouden en vooruit te helpen?” En je zegt dat het antwoord daarop nee is.
Ik ben het met dat antwoord niet (helemaal) eens.

Daar gaat het mij nu echter niet om. Als ik het er wel mee eens was, dan zie ik niet waarom de uitspraak van de Centrale Raad van Beroep niet zou kloppen. Die uitspraak leidt er immers alleen maar toe dat betrokkene geen geld krijgt van de staat en zich zonder de staat als financier moet zien te redden. Dat lijkt mij helemaal in lijn met die vragen en antwoorden van je. Daarmee is even goed in lijn het benadrukken van de eigen verantwoordelijkheid van betrokkene buiten de staat om, zoals ik al deed.

Het ontgaat mij verder geheel waarom de rechters bij de Centrale Raad van Beroep lui zouden zijn.
Volgens mij worden discussies er bovendien beter op als ze op de inhoud worden gevoerd, en vrij blijven van dat soort gemakkelijke diskwalificaties (behalve natuurlijk wanneer (anders dan hier) de inhoud daartoe wèl aanleiding geeft).

lyngbakken

@ 28 Marius van Huygen

Rechters dienen daarom wat mij betreft recht te spreken volgens de wet, en hun politieke voorkeuren daarbij zo weinig mogelijk te laten doorklinken. En bij de hantering van de wet hoort het niet uit te maken of het een bepaling is die vooral uit neo-, links- of conservatief-liberale hoek komt, of uit een christen- of sociaal-democratische of socialistische. Evenmin hoort het uit te maken dat een bepaalde toepassing van de wet in de gegeven maatschappelijke omstandigheden juist goed in de kraam van één van die stromingen te pas komt.

Rechters zijn namelijk niet gekozen, maar benoemd, en democratisch alleen controleerbaar via de wet.

Er zijn samenlevingen waarin rechters wel een bepaalde politieke kleur moeten hebben en ook volgens die kleur moeten handelen. Dat zijn over het algemeen geen samenlevingen waar ik vrolijk van word (Groot- en Wit-Rusland bijv).

Ik kies voor die democratische controle via de wet, als wat mij betreft ook niet ideale, maar wel minst slechte optie.

H.Nieuwesteeg

Interessant, en soms een echte openbarig, is de vraag hoe dit buiten Nederland gehandhaaft wordt. Ten eerste hebben we buurlanden zonder recht op bijstand – je moet er wat voor doen. Hartz IV en Smic. Verder heeft bijv Duitsland geen wettelijk minimum loon. In Zwisterland valt het accupuntuur bedrijf onder de rubriek ‘hobby’ tot een precies gedefinieerd bedrag en daarbij onder ‘bijverdienst’ (onzelfstandig) die meestal zo’n 40% tot 60% aangerekend wordt aan uitkeringen tot een maximum van ca 60% van het maatgevend regel inkomen. Daar moet je overigens bijv. ook je auto inleveren als je bijstand wil, ik schat zo’n 30% ziet ervan af ziet het überhaupt aan te vragen, ook door het sociale stigma.

Jaap Bos

Ik herken deze casus; Deze man leeft nu van de voedselbank.

lyngbakken

@ 28 Marius van Huygen

Je schrijft: Voor mij is neoliberalisme een bedreiging voor de rechtsstaat en daarmee samenhangend de sociale zekerheid.

Ik zie je geen andere voorbeelden geven van de bedreiging dan op het vlak van de sociale zekerheid.
Verslechtering van de sociale zekerheid is echter niet zonder meer een aantasting van de rechtstaat. Het kan dat onder omstandigheden wel zijn, maar is dat niet in het algemeen. Een uitkeringsrecht, laat staan een onvoorwaardelijk uitkeringsrecht is nergens erkend als individueel afdwingbaar mensenrecht. Het wordt pas afdwingbaar door vastlegging in een nationale wet.

De definitie van rechtsstaat kent veel formele elementen. Je kunt de rechtsstaat natuurlijk anders, meer materieel/politiek zien, maar dan heb je het volgens mij vooral over je eigen particuliere rechtsstaat. Dat is dan een rechtsstaat die niet wordt gedragen door anderen met andere overtuigingen. Dat is daardoor een krachteloze rechtsstaat. En een dergelijke rechtsstaat is wat mij betreft geen rechtsstaat, want die kan zwakkeren niet effectief beschermen, hoe principieel zuiver zij ook is bezien vanuit een bepaalde politieke overtuiging.

Marius van Huygen

@lynbakken:

“Rechters dienen daarom wat mij betreft recht te spreken volgens de wet, en hun politieke voorkeuren daarbij zo weinig mogelijk te laten doorklinken.”

Klopt. Maar de betreffende wetten zijn volgens neoliberaal stramien geschreven. En rechters moeten zich daar uiteraard aan houden. De rechter wordt op deze wijze slechts een uitvoerder van neoliberaal politiek beleid. In deze hebben de rechterlijke uitspraken de maatschappelijke functie om druk op werklozen uit te oefenen om werk te zoeken dat er in feite vaak niet is.

“Verslechtering van de sociale zekerheid is echter niet zonder meer een aantasting van de rechtstaat”

Ik beschouw inderdaad hier de rechtsstaat meer in politiek materiele zin. Sociale zekerheid is voor mij een van de belangrijke basis pijlers van een rechtsstaat omdat het burgers en werknemers tegen bestaans onzekerheid beschermt. Een bestaansminimum gegarandeerd door de overheid wordt zelfs in de Grondwet geregeld.
En dit is niet bepaald het domein van een ‘particuliere’ rechtsstaat.

lyngbakken

@ 36 Marius van Huygen

Ik neem aan dat je doelt op artikel 20 van de grondwet.
dat zegt het volgende:
1.De bestaanszekerheid der bevolking en spreiding van welvaart zijn voorwerp van zorg der overheid.
2.De wet stelt regels omtrent de aanspraken op sociale zekerheid.
3.Nederlanders hier te lande, die niet in het bestaan kunnen voorzien, hebben een bij de wet te regelen recht op bijstand van overheidswege.

Volgens mij wordt hierin allereerst gezegd dat het een overheidstaak is om te zorgen voor bestaanszekerheid. Dat is niet meer als vroeger vóór of onder de Armenwet (de voorganger van de bijstandswet), waar caritas en diaconie die taak hadden.

Een bestaansminimum wordt hier echter niet gegarandeerd. Er wordt juist uitdrukkelijk gezegd dat het recht op bijstand bij ¨gewone¨ wet moet worden geregeld.
En dat is ook gebeurd, eerst (in de jaren zestig van de vorige eeuw en na de nodige maatschappelijke strijd) in de Algemene bijstandswet en daarna in de Wet werk en bijstand. Daarmee is het inderdaad niet (meer) het domein van een particuliere rechtsstaat.
Dat die wetgeving niet ideaal is, zie ik ook, maar waarom bij die wetgeving sprake zou zijn van een neoliberaal stramien ontgaat mij eerlijk gezegd.

Reageer op 'De Uitspraak: Mag de overheid een uitkeringsgerechtigde dwingen zijn bedrijf te sluiten?'

Op deze site gelden onze huisregels. U kunt een gravatar gebruiken.