Alle grensverkeer op de foto

Als het kabinet zich aan zijn voornemens houdt, kan de automobilist in de toekomst dit soort post verwachten: “Geachte houder van kenteken ..-..-.. In het kader van een politieonderzoek naar drugsrunners is uw auto tienmaal gefotografeerd door onze digitale grenscamera, dagelijks steeds om zeven uur ’s ochtends en ’s avonds bij Hazeldonk.

De beelden werden vier weken bewaard en gebruikt voor daderprofilering en delictanalyse. Indien kenteken en tijdstip niet overeenkomen met uw voertuig kunt u om inzage en correctie verzoeken via….”

Was getekend, de minister, voor deze, de hoofdofficier.

Althans dat is wat het kabinet vorige maand beloofde in antwoord op een WRR-rapport over de groeiende informatiemacht van de overheid. Als dat laatste ambtelijke zinnetje over “inzage en correctie” er echt komt, is dat een grote verbetering. Maandag onthulde de krant het bestaan van (alweer) een nieuw digitaal kentekenregistratiesysteem, specifiek bedoeld voor 14 grensovergangen.

Met dit systeem, onder de geheimzinnige afkorting @migo-boas, wordt nationale grensbewaking heringevoerd. Dat is in flagrante strijd met het Schengenverdrag dat dergelijke bewaking alleen voor de Europese buitengrens toestaat. Nu gebeurt het onder het mom van criminaliteitsbestrijding. Met als creatief excuus dat voortaan alle grenspassanten verdacht kunnen zijn. Nog los van de EU-afspraak over vrij verkeer van personen en goederen, is dat een zeer forse inbreuk op de privacy. Kennelijk vindt de politie dat een stelselmatige observatie van ál het grensverkeer gelegitimeerd is, ook zonder feitelijke verdenking. De honderd procent controlestaat is niet meer ver af. ‘Omdat uw kenteken daar was’, heeft u straks iets uit te leggen.

In het antwoord op de zorgen van de WRR over de iOverheid belooft minister Donner (Binnenlandse Zaken, CDA) dat de burger na afloop te horen krijgt hoe lang zijn gegevens werden bewaard en waartoe. De versterking van het ‘inzage- en correctierecht’ komt geen minuut te laat, gezien de snelheid waarmee digitale observatietechnieken worden ontwikkeld. En gezien het ongebreidelde enthousiasme van de overheid om databases te koppelen. Zo verandert de burger vanzelf in een risicoprofiel met een vast gedragspatroon, waarvan afwijkingen verdacht kunnen zijn. Het recht om onbespied te leven, verdwijnt. Inmiddels zijn er legio burgers die al gedupeerd zijn door identiteitsfraude. Met een valse kentekenplaat, vals ID-bewijs, paspoort of een valse naam.

Het nieuwe grensnetwerk vertrouwt intussen geheel op de integriteit van de kentekens. Ook dat is een illusie. Deze camera’s zullen straks de sterke groei in aantallen valse kentekens aantonen. En bevorderen.

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding

(Dit is een eerder verschenen commentaar uit NRC Handelsblad)

Geplaatst in:
Strafrecht
Lees meer over:
privacy
veiligheid

9 reacties op 'Alle grensverkeer op de foto'

Martin van de Wardt-Olde Riekerink

Een alibi construeren wordt zo wel gemakkelijker gemaakt. De interpretatie van al die gegevens des te moeilijker. En foutgevoeliger.

Michiel Jonker

Ongetwijfeld wordt in bestanden ook opgeslagen dat ik vandaag, om ca. 16.00 uur, kritisch op dit artikel gereageerd heb. Is dat straks een alibi, of juist een verdacht feit? Of allebei? De toekomst zal het leren. Straks krijgen kinderen vanaf de derde klas lagere school al een uur per week les over “het regisseren van je eigen digitale sporen”. Want dat is straks nog veel belangrijker dan het kennen van de verkeersregels.

Martin Holterman

Ik ben toch wel nieuwsgierig naar de onderbouwing van de stelling dat deze controle in strijd zou zijn met de Schengen-artikelen van het TFEU. Volgens mij staat er in het verdrag:

“It [The union] shall ensure the absence of internal border controls for persons” (art. 67(2) TFEU)

Deze term is gedefinieerd in art. 2 van de Schengen Border Code:

9. ‘border control’ means the activity carried out at a border, in
accordance with and for the purposes of this Regulation, in response exclusively to an intention to cross or the act of crossing that border, regardless of any other consideration, consisting of border checks and border surveillance;

10. ‘border checks’ means the checks carried out at border crossing points, to ensure that persons, including their means of
transport and the objects in their possession, may be authorised to enter the territory of the Member States or authorised
to leave it;

11. ‘border surveillance’ means the surveillance of borders
between border crossing points and the surveillance of border crossing points outside the fixed opening hours, in order
to prevent persons from circumventing border checks;

Me dunkt dat dit soort electronische controle onder geen enkele categorie valt. Het is in elk geval geen “border surveillance”, en het dient ook niet om te controleren of de persoon in kwestie het land wel in mag. Het is geen “check on persons” in de zin van art. 20 Schengen Border Code, het is geen obstacle to traffic (art. 21) en, wat mij betreft het allerbelangrijkste, het vormt op geen enkele manier een obstakel voor verkeer tussen lidstaten.

Ik kan me voorstellen dat men zich zorgen maakt over dit voorstel, en de kans bestaat zeker dat het een inbreuk maakt op de Data Protection regels, maar de schending van het Schengen verdrag zie ik niet.

a.zecha

Mijns inziens draagt en behoudt iedere rechtsstaat, die de (mobiliteits)gegevens van haar individiduele burgers wettelijk in één of meerdere databanken opslaat, de primaire wettelijke verantwoordelijkheid voor misbruik en oneigenlijk gebruik ervan.
Mijns inziens mag een rechtsstaat deze verantwoordelijkheid niet afschuiven naar een private commerciëel bedrijf om bij onjuist gebruik haar handen in juridische en politieke onschuld te wassen, vermits een rechtsstaat hierdoor de rechtsbescherming van haar individuele burgers ondermijnt. De recente in de openbaarheid gekomen gebeurtenis met een digitale gegevensopslag van Nederlandse burgers werd opvallend snel uit de publieke aandacht gehaald.

Een tweede bemerking; begin cit.: “De beelden werden vier weken bewaard en gebruikt voor daderprofilering en delictanalyse.” einde cit.
1. Kennelijk wordt op voorhand vastgesteld wie “dader” en “delictpleger”is.
2. Bovendien kan van iedere burger een “profiel” van diens mobiliteit worden gemaakt.
3. Zonder overdrijving kan worden gesteld dat, indien het alleen “daders” (sic!)zou betreffen, er opvallende hoge kosten gemaakt worden om alleen het getalsmatig zeer kleine aantal werkelijke “daders” te “profileren”.

Een derde bemerking; begin cit.: “Kennelijk vindt de politie dat een stelselmatige observatie van ál het grensverkeer gelegitimeerd is, ook zonder feitelijke verdenking.” einde cit.
Indien de politie iedere burger niet vertrouwd is niet leuk.
Indien de Staat der Nederlanden iedere (grenspasserende) burger verdenkt van criminele activiteiten dan plaatst zij zich mijns inziens in de rij van andere democratisch gekozen dictatoriale regimes, die hun burgers omgekeerd evenredig vertrouwen naar de mate van haar streven naar een dictatoriale politiestaat.

Bovendien is het inderdaad een ontduiking door de Staat der Nederlanden van het Schengenverdrag en wat erger is: het is een inbreuk op het EVRM en andere internationale mensenrechtenverdragen.
a.zecha

carl bergmann

@3 Martin Holterman :” ….surveillance of border crossing points outside the fixed opening hours….
Ik vind dat dit degelijk onder Schengen verdrag valt.
Ik vind het Schengen verdrag onzinnig en onnodig. Ik heb een flink deel van mijn leven in het Nederlands-Duits grensgebied doorbracht, had ik voor Schengen een grenspasje waar ik mee overal over de “groene” grens kon en had nauwelijks last van controles want de jongens van de grensbewaking bleken vrij precies te weten wie lokaal en “in orde” was en wie niet.

Natuurlijk als de regering een stapje verder gaat en dergelijke cameras overal in het binnenland langs de wegen installeert dan zou dat geen vetragsbreuk zijn want de maatregelen zouden niet uitsluitend op de grensovergangen gericht zijn.

V. Böhre

Over het systeem @migo-boras schreef journalist Dimitri Tokmetzis begin dit jaar al op Sargasso; zie http://sargasso.nl/archief/2011/01/19/staat-bouwt-digitale-hekken-aan-de-grenzen/ Vervolgens noemde Bart de Koning het in zijn toespraak op het internationale CPDP-congres in Brussel; zie http://www.njcm.nl/site/newsposts/show/273 Hopelijk steekt de Europese Commissie er nog voor de kerst een stokje voor.

Martin Holterman

@3 Carl Bergmann: Dan moet je wel even verder lezen “in order
to prevent persons from circumventing border checks”. Het doel van deze foto’s is helemaal niet om te voorkomen dat mensen border checks omzeilen, dus is dit geen “border surveillance” in de zin van de Schengen Border Code.

Piet Appelman

Uiteraard is er een spanningsveld tussen controle van de Overheid en de vrijheid van de burger. Naarmate er meer mensen zijn zijn er meer regels (en dus ook controle) noodzakelijk.Waar liggen de grenzen? Kan misbruik van die gegevens worden voorkomen? De nadelen van eventueel misbruik,wegen die op tegen de voordelen?
Overigens als belasting betalende burger heb ik geen privacy! Als het nipt heeft de overheid het recht om mij uit mijn bed te halen, smorgens vroeg met een politiemacht mijn huis binnen te dringen etc. M.i.dient (moet)de Overheid ook deze instrumenten te kunnen hanteren ingeval van illegale activiteiten,hoe ook genaamd.Ik voel miij gediscrimineerd als die Rechten door de Overheid zonodig ( ingeval van illegale belasting ontduiking) wel op mij worden uitgeoefend en niet bij anderen die illegale activiteiten uiteofenen!

Vast staat dat drugssmokkel en diverse andere criminele activiteiten (binnenkomende illegale asielzoekers bijvoorbeeld)zeer gebaat zijn dat er geen grenscontroles plaatsvinden. Kortom er zijn terzake maatregelen noodzakelijk om in algemene zin grenscontroles mogelijk te maken. Verdrag van Schengen of geen verdrag. Als de maatschappelijke ontwikkeling dit eist,dienen bestaande verdragen te worden aangepast. Niets is statisch in deze wereld, slechts een flexibele Overheid die zich snel aanpast aan maatschappelijke ontwikkelingen kan het respect en gezag als Overheid blijven verdienen. Doet zij dit niet ondergraaft zij haar rechtssysteem en discrimineert zij haar eigen inwoners/belastingplichtigen. Of heeft de categorie belastingpilichtigen/kiezers geen rechten meer?

Paul Kirchhoff

Gisterenavond was het weer raak bij alle Duits-Nederlandse grensovergangen. Ook richting Duitsland werd door de Bundesgrenzschutz flink gecontroleerd.

Nadat ik eerst richting ‘s-Heerenberg werd gecontroleerd op gebruik van alcohol en bij het verlaten van ‘s-Heerenberg opnieuw mijn rijbewijs mocht laten zien, niets vermoedend over de A3/A12 richting Zevenaar gereden. Daar stond een groot commitee klaar om nietsvermoedende automobilisten nog eens flink te screenen.
Dat begon met een busje waarin de apparatuur voor nummerplaatherkenning was geplaatst. Voorbij de Shell pomp staat de rest van de ploeg waaronder belastingdienst, marechaussee, drugsspecialisten, wapenspecialisten etc.
Hou dan maar eens vol dat het verdrag van Schengen vrij verkeer van personen en goederen in de Schengenzone voor staat.
Voorlopig ben ik gedeeltelijk gevrijwaard van dit soort acties door gebruik te maken van een auto met Zwitsers kenteken.

Volg nrc.nl op en , lees onze dagelijkse nieuwsbrief