Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

De burger als wegversperring

Het drama op de A2 afgelopen zondag moet een keerpunt worden. De politie veroorzaakte opzettelijk een file en gebruikte zo onwetende automobilisten als buffer voor een aanstormende vluchtauto na een misdrijf.Het lot trof de laatste auto in de file – die bestuurder werd doodgereden door een verdachte die had kunnen en moeten remmen. Maar het niet deed.

Deze politietactiek kan niet. Juridisch is dit te kwalificeren als voorwaardelijk opzet. De politie neemt de kans op een dodelijk ongeval voor een willekeurige burger op de koop toe, met als doel het aanhouden van vluchtende verdachten. De onwetende burger als dienstplichtig roadblock. Dat is nog eens wat anders dan ‘pak je mobiel’ bij een overval.

Midden jaren negentig trok de Raad van Hoofdcommissarissen een intern advies over de escalatietactiek bij achtervolgingen in. Dat rapport had de treffende titel Stoppen met doorgaan. Daarin werd geadviseerd pas over te gaan tot wegblokkades als er sprake was van gevaarlijke personen die worden verdacht van een ernstig misdrijf dat een grove aantasting van de rechtsorde is. Zo’n beslissing zou door een hogere leidinggevende genomen moeten worden.

Let wel, van het inzetten van onwetende automobilisten als levende wegversperring was geen sprake. Gedacht werd toen aan spijkerplanken, betonblokken of politievoertuigen. De politietop vond een regeling van ‘achtervolging ter aanhouding’ destijds niet opportuun. Daarmee is escalatie bij achtervolgingen dus een operationele beslissing gebleven, waardoor ieder korps een eigen beleid kan voeren.

Welke precieze feiten het korps Utrecht tot een menselijke filebarrière hebben gebracht, wordt nog nader onderzocht. Voorlopig lijkt er sprake van benzinediefstal door een auto met valse kentekens, het negeren van een stopteken en het rammen van bemande politieauto’s. En na de filefuik dus van doodslag, in ieder geval door de vluchtende verdachten. Die namen immers ook de kans op een ernstig ongeval op de koop toe en zijn zéker verantwoordelijk.  Ook het afrekenen van benzine moet opnieuw worden bekeken. Als de branche het wil, kan morgen benzinediefstal onmogelijk zijn. Wie wil tanken betaalt dan van tevoren, binnen bij de kassa of digitaal bij de pomp. In grote delen van de VS is dat allang routine. Net als bij de vele onbemande pompen in Nederland. Nu moet de automobilist binnen eerst nodig langs de winkelschappen worden geleid. De psychologie van het winkelmandje, die een groot commercieel belang vertegenwoordigt. Zo werd diefstal aan de onbeveiligde pomp een routinedelict. Inmiddels zijn aangifte, incasso en sanctionering geheel geautomatiseerd. Behalve dan voor de harde kern met valse kentekens, die nog weg kan komen.
Het drama op de A2 kent meer verantwoordelijken
 Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.
(Dit commentaar is eerder gepubliceerd in NRC Handelsblad)
Bekijk hier beelden van RTL Nieuws.
 [youtube]http://www.youtube.com/watch?v=d_qrH6XdIXg[/youtube]

 

Geplaatst in:
Strafrecht
Lees meer over:
politie
veiligheid

42 reacties op 'De burger als wegversperring'

Rob Groeneweg

Volledig eens met dit commentaar. Het doel heiligde kennelijk voor de politie alle middelen.
Maar dit was buitenproportioneel. De politie is mijnsinziens medeverantwoordelijk voor dit ongeval met zijn tragische afloop. Dit mag nooit meer voorkomen. men zal naar andere manieren moeten zoeken om vluchtende automobilisten te stoppen of achterhalen. In de VS wil men nogal eens zo’n achtervolging inzetten zoals we kunnen zien op diverse reality programma’s met vaak desastreuze gevolgen die onnodig levens in gevaar brengen.

Maurits van den Toorn

Wat precies de achtergrond is geweest van de beslissing om willekeurige burgers aan wie niets gevraagd is als ‘roadblock’ te gebruiken weten we helaas niet. Was het een weloverwogen besluit waarbij dit risico op de koop toe is genomen? In dat geval is er sprake van een angstwekkend gebrek aan moraliteit bij ‘het gezag’, dat bij het boeven vangen letterlijk over lijken gaat. Of is er niet eens gedacht aan de mogelijkheid dat er slachtoffers zouden kunnen vallen? In dat geval hebben de beslissers, die toch zouden moeten handelen volgens het motto ‘vigilat ut quiescant’, blijk gegeven van een pijnlijke achteloosheid voor de burger over wiens veiligheid zij volgens hun eigen motto dienen te waken. Er worden in de Kamer spoeddebatten om minder gehouden.

Harry Romijn

Wat een onzin. Als een auto achtervolgende politieauto’s aan de kant bnotst, en niet een, maar meerdere keren, is er meer aan de hand dan een benzinediefstal. Daarom mhebben we politie: net voor de parkeerbonnen, maar omn de criminelen uit onze maatchappij te verwijderen.
Na de Brink-overval in A’dam had de politie zelfs de voercvallers met een Apache van de snelweg af mogen schieten, en nu.. een simpel “natuurlijk” obstakel wordt veroorzaakt, waar die criminelen met volle vaart inrammen, worden hun krokodillentranem door de (s)linkse pers geloofd.
Goed zo, politie, ga niet alleen zo door, maar haal veel meer uitschot uit de maatchappij. En ja, waar gehakt wordt, vallen spaanders. Maar veel minder maatschappelijke schade, dan als nu: de criminelen met fluwelen handschoenen aanpakken.

Eric Rietzschel

“Als een auto achtervolgende politieauto’s aan de kant bnotst [sic], en niet een, maar meerdere keren, is er meer aan de hand dan een benzinediefstal.”

Zou goed kunnen – in ieder geval is het in dat geval wel duidelijk dat je te maken hebt met een roekeloze chauffeur die niet aarzelt om mensenlevens in gevaar te brengen. Dus… moet je daar dan burgers aan bloostellen? Er lijkt me echt niet zoveel “(s)links” aan om daar vraagtekens bij te plaatsen.

Bart Mak

@ Harry Romijn: ik hoop dat Uw verhaal troost biedt aan de nabestaanden van dit onschuldige slachtoffer… Hij schijnt gestorven te zijn voor het grote goed….? Is dat het verhaal?
Mijn persoonlijke mening is dat dit een hele pijnlijke misser van de politie is en niet de eerste keer dat iemand die achtervolgd wordt zichzelf of iemand ander doodrijdt. Meer dan genoeg reden om dit hard aan de kaak te stellen.
Even in perspectief; een volle tank kost voor een beetje auto 100 Euro. Een beetje spijkerbroek 150 Euro. Op het moment dat er een spijkerbroek uit een kledingzaak gejat wordt, wordt het winkelcentrum dan ook hermetisch afgesloten tot de dader gepakt is met gevaar voor argeloze bezoekers??? Misschien was er meer aan de hand, inderdaad. Misschien delat die kledingdief ook wel. Misschien, misschien.
Wordt tijd dat de heren handhavers eens gaan nadenken en gehouden worden aan besluit procedures net zoals bij andere operationele bedrijven.

Peter van de Pol

Het is voor iedereen logisch dat de politie probeert dieven te achtervolgen en aan te houden. Maar als de dief vervolgens probeert politieauto’s te rammen is het geen gewone diefstal meer; dan wordt het meervoudige poging doodslag. Logisch dat de politie zwaardere middelen inzet. Je kunt er over twisten of dit het juiste middel is geweest (gelet op de afloop niet) maar het is de dief die de keuzes heeft gemaakt. Je kan ook stoppen.
En willen degenen die met commentaar op de politie komen zelf een redelijk alternatief noemen? (Ik zal je voor zijn; helikopters zijn er niet voldoende, en schieten levert ook commentaar op).

Eric Rietzschel

Peter van de Pol: maar er wòrden toch allerlei alternatieven aangedragen? Volgens mij vinden de meeste mensen dat er best een blokkade opgericht had mogen worden, maar dan niet bestaande uit auto’s met burgers erin. In het stuk zelf wordt bv. gerefereerd aan spijkerplanken, betonblokken, politieauto’s (maar dan moeten de agenten dus wel even uitstappen)… Kortom, alternatieven genoeg.

Maurits van den Toorn

@ Harry Romijn
Ik begrijp dat u er geen bezwaar tegen hebt om een volgende keer dat zoiets zich voordoet als achterste in de file te staan; of begrijp ik het nu helemaal verkeerd?
@ Peter van de Pol
Zeker, makkelijk is zo’n afweging niet, maar er zijn de afgelopen dagen suggesties genoemd, zoals het door de wegbeheerder afkruisen van de linker rijstrook waar dan een flink stuk verderop een spijkermat o.i.d. kan worden gelegd.

J.v.loveren

De politie mag het leven van de gewone burger niet in gevaar brengen. Bij een volgende actie zou je de onschuldige burger ook als schild kunnen gebruiken. De burger zelf weet niet op welke wijze hij als schild of buffer door de politie wordt gebruikt.
In Amerika worden zulke figuren gewoon door de politie van de weg gereden of tot het einde gevolgd door een helikopter. In Nederland is de politie nog niet zover. Zelf ben ik getuige geweest van een wilde achtervolging door het woonwijk van een vinger opstekende jongen op een opgevoerde scooter. Na een levensgevaarlijke achtervolging voor de buurtbewoners hun kinderen en dieren heeft men de bestuurder van de scooter niet weten te arresteren. De politieauto is door over de drempels in de wijk te vliegen aan de onderkant beschadigd geraakt. De scooter bestuurder rijdt nog altijd met hoge snelheid door het wijk. Moet hier het leven van de wijkbewoners aan worden opgeofferd? Wie wil er ongevraagd en onbewust het leven laten voor een paar idioten die nadat ze zijn gepakt al weer heel snel op straat lopen? Misschien kan iemand het uitleggen aan de familie van het onschuldige slachtoffer wat is overleden. Misschien kan de politie het morgen aan u uitleggen als het om een van uw naasten gaat? Zolang het maar ver genoeg van ons verwijderd blijft vinden we voor alles een passende verklaring en hoeft het niet eens door een ieder worden begrepen.

Bart Mak

@ Peter van de Pol; redelijk alternatief?
Als het risico gezien de situatie te groot is en er zijn geen heli’s, spijkermatten, etc.? Laten gaan!
Ik weet dat half Nederland hiervan op tilt gaat maar er zal een risico- en belangenafweging moeten zijn. We hebben het resultaat gezien en diegene was niet de enige. Er zijn automobilisten en motorrijders omgekomen die na een snelheidsovertreding zodanig werden opgejaagd dat ze dodelijk verongelukten terwijl ze alleen de politie te slim af wilden zijn en alleen een overtreding begaan hadden.
EIgen schuld dikke bult zegt iedereen. Maar de vraag blijft is dat een dodelijk ongeval waard?
In bovenstaand geval dus: Nee!

Marc Sennett

Brandstofdiefstal op snelwegen kan eenvoudig voorkomen worden. Eerst een betaalkaart in de pomp en dàn pas pompen, dat vloeibare goud. Hoewel dit bij onbemande pompstations uitstekend werkt, wil de bemande-pomphouder de automobilist nog even door de ‘gemakswinkel’ lokken, om pas dáár de benzine af te rekenen. De pomphouder kan brandstofdiefstal dus uitsluiten, maar kiest bewust voor een ander business-model. Het lijkt me dan ook redelijk dat de pomphouder niet betaalde brandstof als bedrijfsrisico verrekent met de winsten op gemaksartikelen, in plaats van de gemeenschap op te dragen brandstofdieven desnoods met de inzet van menselijke schilden tot betaling te dwingen.

Tjebbe v. Beek

Tijdens de achtervolging zijn meerdere politiewagens geramd. Het is duidelijk dat de dief deze levensbedreigende situatie op de koop toe neemt. Alsnog opzettelijk een file veroorzaken staat gelijk aan het inzetten van een menselijk schild van burgers bij een vuurwapengevaarlijke crimineel.
Vervolg niet alleen die dief in kwestie voor doodslag maar ook de agenten deze levensgevaarlijke situatie met opzet hebben gecreerd.

lyngbakken

u heeft het over ten minste voorwaardelijk opzet van de politie. Voorwaardelijk opzet op wat dan? Op een actie van derden (de benzinedieven)? Dan zou het gaan om uitlokking oid. Kan dat wel? Wordt de rol van die derden dan niet gereduceerd tot bijna willoos werktuig?

Dat lijkt mij ook niet de bedoeling in ons strafrecht, en dan blijft alleen een tamelijk suggestieve en beladen term over in een heel tragische situatie, die (zeker als nog niet duidelijk is hoe het precies zit) volgens mij beter niet gebruikt kan worden.

Martin Holterman

Schuld van de politie wil ik wel aannemen, maar voorwaardelijk opzet? Dat lijkt me toch wel een paar stappen te ver. Er zijn elke dag files in Nederland, en maar (relatief) zelden leidt dat tot dodelijke ongevallen, dus toen de politie deze file creëerde, namen ze geen aanmerkelijke kans op de koop toe, maar hooguit een kleine kans. Vergeleken met wat er daadwerkelijk is gebeurd, was het immers veel waarschijnlijker dat de dieven correct op de file zouden reageren (door hun snelheid te matigen en/of uit te wijken) of dat een veel minder ernstig ongeluk zou ontstaan. Schuld: ja, opzet: nee.

Gerhard Schut

Jammer dat de columnist zo simpel de kwalificatie “voorwaardelijk opzet” gebruikt. In principe kun je daar mee elk politie-optreden wel onderuit halen. ME inzet bij een rel? Er is best een kans dat er iemand om wat voor reden dan ook komt te overlijden. Achtervolging? Hetzelfde verhaal. Arrestatie van een verdachte? Idem dito.

Een dergelijke simplistische voorstelling van zaken werkt dus niet. Er is altijd sprake van een risico afweging. Achteraf bezien pakte die hier verkeerd uit en zal het de politie zeker tot nadenken brengen of deze maatregel in de toekomst weer gebruikt moet worden.

Om nu de verantwoording voor het dodelijke slachtoffer toe te dichten aan de politie vind ik schaamteloos. De uiteindelijke en ultiem verantwoordelijke zat achter het stuur van de auto die het dodelijke ongeval veroorzaakte. En nergens anders.

Max Molenaar

Luchtvaartuigen
Politie creëert zulke tactische files zo langzaam dat dat veiliger is dan snelle achtervolging.

Achtervolgingen worden nóg veiliger met goedkope ultralight airplanes, autogyro’s [zie Youtube] en blimps. En boven natuurgebied met onbemande vliegtuigjes [drones].

Verspreid bovendien 25 politiehelikopters over Nederland. Geef politieheli’s ook functie als traumaheli en militaire verkenningsheli. Ze kunnen dan betaald worden door defensie.

Cessna sportvliegtuigjes hebben minimum snelheid,maar zijn goedkoper en sneller dan helikopters.

Ook militaire A10-vliegtuigen kunnen worden gebruikt om een achtervolging te ondersteunen,zonodig door zigzaggend te vliegen wegens te hoge vliegsnelheid. En dat is goede oefening voor militaire piloten. Een A10 kan snel ter plaatse zijn en is zeer goed beschermd tegen vuurwapens.

Zend tijdens achtervolging een oproep uit aan burgers in de regio via gewone FM-radio om de locatie van het vluchtende voertuig door te geven aan politie, zodra het de politie is ontvlucht. En automobilisten zijn dan ook gewaarschuwd voor het verkeersgevaar van de achtervolging.

Verplicht auto’s om op elke zijde extreem grote kentekenplaten te hebben, inclusief dak.

Discussieer over nieuwe creatieve achtervolgingstechnieken via Engelstalige webfora over politietechniek. Bijvoorbeeld met bean bag gun of andere less lethal weapons.

Jaap Putman

Een redelijk alternatief (kennelijk mag alleen maar opkomen voor je eigen veiligheid dus niet meer?):

In onze maatschappij wordt voor allerlei gevaren gewaarschuwd.
Waarom worden de mensen die achteraan in zo’n roadblock-file staan (of die nu door de politie gecreëerd is of is ontstaan door “natuurlijke oorzaak”) dan niet even gewaarschuwd voor het aanstormend gevaar?
Want dat er sprake was van gevaar was toch wel duidelijk, na alle acties die door de dief waren uitgevoerd. En met alle communicatie-middelen van tegenwoordig is het tijdig geven van zo’n waarschuwing niet onmogelijk.

Gezien de ervaring die er bij de politie al is met dit soort files is daarvoor ook geen grote tegenwoordigheid van geest vereist, dit ramp-scenario is goed vooraf te bedenken en oplossingen daardoor ook.

Ik ben benieuwd of er iemand is die na het krijgen van zo’n waarschuwing in zijn/haar auto zou blijven zitten.
Het zou natuurlijk kunnen, uit een soort ongeloof.
Tenzij je via voorlichting zou weten dat dit soort praktijken niet geschuwd worden, dan neem je zo’n waarschuwing vast wel serieus.
Maar helaas, die openheid is ons niet gegeven.

Geen helicopters nodig, geen schieten, maar wel de keuze om jezelf veilig te kunnen stellen. Redelijk genoeg?

Jan Ackerman

Ik heb gisteren de bijrijder horen praten, en zo te horen is er verschillende malen kans geweest om de bestuurder te stoppen. De auto was namelijk verscheidenen malen ingesloten door drie politiewagens. Een voor, een links en een rechts. De reden waarom de bestuurder met een beetje duwen hier uit is gekomen is omdat de politie met veel te lichte wagentjes rond rijdt. Dus het is zowiezo al niet slim om dat aan de hand te gaan halen. Als je heel goed het nieuws leest dan zie je vaak van die rarieteiten bij de politie. Amber alert drie dagen later uitzenden, midden op de weg gaan staan met een motorfiets om een het verkeer te stoppen dat met 110 km/uur aan komt denderen.
Ik denk dat het gewoon een enorme vergroeide bende is bij de politie en dat het tijd is om het systeem om te gooien. Alle burocratie eruit, alle zakkenvullers eruit, beter material en nieuwe eisen aan het dienstdoende personeel.

Marius van Huygen

Te bizar voor woorden dat de politie met haar ‘filefuik’ de veiligheid van weggebruikers in de waagschaal stelt om een paar boeven te vangen. Buitenproportioneel en onverantwoordelijk van de politie om zo’n dergelijke beslissing te nemen.
De politie is zeker verantwoordelijk te stellen en zou wegens voorwaardelijke opzet veroordeeld moeten worden.

Los van deze kwestie zou het idee van het vormen van een ‘menselijk schild’ (roadblock) als middel om een crimineel op de weg te stoppen moeten worden verworpen gezien de enorme veiligheids risico’s welke dit kan oproepen voor mede weggebruikers die niets met het criminele voorval van doen hebben.

carl bergmann

Deze politie actie was uiteraard onnodig en onverantwoordelijk.
Ik heb het gevoel dat ertoe werd besloten omdat een politieauto werd geramd -als dat een gewone auto was hadden ze anders besloten. Je ziet dergelijke reacties vaak in de V.S., als er een ” collega” is betrokken gaan ze onmiddellijk overboord. Je kunt zonder meer zeggen dat een zesvoudige moord in een arme wijk een zwakkere reactie van de politie krijgt dan het rammen van een politieauto.
Overigens zijn de ” high speed chases” in de V.S. nogal omstreden en in vele gebieden bij kleinere delicten niet toegestaan.

Ger Bouvrie

@Peter van de Pol: alternatief zou zijn geweest om het kenteken te noteren en dit op te zoeken zodat ze de dader thuis aan konden houden . Zodoende zouden er geen slachtoffers gevallen zijn.
Het evntuele argument dat het om valse kentekens zou gaan kan je op zo’n moment niet weten. Dan het argument dat er een ophoping van ernstige delicten tot de beslissing hebben geleid snijdt ook geen hout. De politie is een achtervolging gestart en heeft willens en wetens deze ernstige delicten over zich afgeroepen.

Zeker is wel dat er geen enkele reden denkbaar is om onschuldige mensen als een soort buffer te gaan gebruiken met alle ernstige gevolgen van dien.

Nederland verwordt langzamerhand tot een politiestaat.

p.muus

Het blijft schokkend dat een mens het leven heeft gelaten voor een tank benzine. Helaas kan ik me niet voorstellen dat het minder schokkend zou zijn, als de misdaad zwaarder zou zijn geweest. Veel critici lijken dit te wel suggereren, door de nadruk te leggen op de futiliteit van de diefstal- of juist door er op te wijzen dat het misschien zwaardere jongens waren. Maar wat is daar het argument? Voor een tank benzine een te zwaar middel, maar voor een gewapende overval wellicht te billijken? Of een bomaanslag? Zou dat wel een mensenleven mogen kosten?
Nee natuurlijk! Daarom denk ik dat dit geen valide argument is om over de actie te oordelen.
Bovendien zal de korpschef of wie ook de actie heeft bedacht, nooit beoogd hebben mensen in gevaar te brengen. Immers, een file is in Nederland een veel voorkomend verschijnsel, die ook toevallig had kunnen onstaan. Dat de vluchters daar vol achterop zouden rijden was in alle redelijkheid niet te voorzien.
Juist door dit relatief milde en geweldloze middel heeft de politie geprobeerd een alternatief te gebruiken voor een achtervolging met hoge snelheid, zigzaggend door het verkeer, met veel hogere risico’s voor de burger (en de betrokkenen).
De enige andere optie is af te zien van elke poging tot directe aanhouding, en de boeven gewoon te laten lopen om ze later van het bed te lichten.

Sander van der Linden

Er was dus veel meer aan de hand. Een waslijst met criminele activiteiten. Daarbij: de daders zijn schuldig. Zij zijn willens en wetens tot hun daad overgegaan. De politie verantwoordelijk stellen voor dit ongeluk is weer een typisch Nederlands fenomeen. De daders hadden tijd genoeg om te stoppen. Dat hebben zij niet gedaan.
Het gejammer van de pers geeft de daders een podium, waarbij slimme advocaten direct gaan aantonen dat ze ‘al genoeg gestraft zijn’. Zum Kotzen.

Eric Rietzschel

@Sander van der Linden: Als één partij medeverantwoordelijk is, wil dat niet zeggen dat de andere partij dus minder verantwoordelijkheid draagt. De daders zijn schuldig, daar valt niet over te twisten. Maar het zou echt griezelig worden als de pers niet meer de aandacht zou mogen vestigen op de twijelachtige beslissing van de politie.

Ja, een ‘waslijst’ met criminele activiteiten, waaronder buitengewoon agressief en roekeloos rijgedrag. Maakt dat het niet extra dom om dan zo’n file in te zetten als blokkade? Juist een gevaarlijke en criminele chauffeur laat je toch niet op een massa onschuldige buitenstaanders afscheuren?..

Reinier Bakels

Hoofdcommissaris Stikvoort probeerde het optreden van de politie gisteren goed te praten in Pauw & Witteman. Een genante vertoning. Ik neem zijn argumenten even door.

Stikvoort voerde aan dat het hier niet meer alleen om diefstal ging, maar om een hele reeks van ernstige strafbare feiten. Maar dat is natuurlijk nog steeds geen reden om “willens en wetens de geenszins te verwaarlozen kans op de koop toe te nemen” dat er ongelukken zouden gebeuren bij die wegversperring.

Stikvoort voerde ook aan dat met borden boven de weg steeds lagere maximumsnelheden waren aangegeven. Betekent dit dat de voortvluchtigen een file konden verwachten? Dat lijkt me niet. Snelheidsbeperkingen worden ook om andere redenen ingesteld. En het is te verwachten dat iemand die op de vlucht is wegens een misdrijf zich niet aan de maximum snelheid houdt!

Met een onthutsende eerlijkheid zei Stikvoort nog dat de politie vaak verweten wordt te slap op te treden, en dat ze daarom voor een keiharde aanpak hadden gekozen. Maar dan ook weer verwijten krijgen. Hoe onrechtvaardig! Voelt de politie de hete adem in haar nek van “law & order” politici? Of van De Telegraaf?

Politieagenten hebben mij zelf wel eens verteld dat ze soms onevenredige middelen inzetten om het publiek te laten zien hoe hard ze in kunnen grijpen, vooral om potentiële toekomstige daders af te schrikken. Was dat hier ook aan de orde? Wordt het aloude beginsel van “proportionaliteit en subsidiariteit” verlaten om publicitaire redenen?

Ooit waren overheidsdienaren strafrechtelijk immuun. Maar er is veel gebeurd sinds de “Pikmeer” arresten. Het heeft niet zoveel zin om de politie een boete te geven. Maar als organisaties strafbare feiten plegen kunnen degenen die daar feitelijk leiding aan geven ook de gevangenis in gaan.

Ik denk dat Stikvoort een tijdje mag gaan brommen. Tenminste voor dood door schuld, maar misschien ook wegens doodslag of zelfs moord. Want was dit niet gepland? Jensma heeft het terecht over “voorwaardelijk opzet”, en juist dezer dagen wordt “gevierd” dat de Hoge Raad precies honderd jaar geleden bepaalde dat dit juridisch gelijk staat aan opzet (in de zin van oogmerk).

En het lijkt mij allerminst overdreven dat de Kamer een Motie van Afkeuring indient tegen Opstelten, nu zijn veiligheidsbeleid regelrecht onveilig blijkt te zijn, ja levensgevaarlijk voor onschuldige burgers die toevallig in de buurt zijn van een misdrijf.

Rob Kroon

@ Sander van der Linden, p.muus

Met de redenering dat de politie het rammen van auto’s heeft beschouwd als ‘poging tot doodslag’, kan ik de filefuik idd zien als voorwaardelijke opzet (anders ook nog: dood door schuld). Immers de politie wist dat de daders over lijken gingen en creëerde desondanks een filefuik. De argumenten van die politiechef dat automobilisten elke dag met files te maken hebben en dat de daders meer op hun kerfstok hebben snijden geen hout. Het bewust op de file inrijden was gelet op het eerder rammen van politieauto’s juist wel te voorzien! De daders waren geen gewone verkeersdeelnemers, maar opgejaagd wild en dat doet gekke en extreme dingen.

Het gaat erom dat de politie willens en weten daders die volgens de politie zelf (sic) ‘poging tot doodslag’ op hun geweten hadden loslaten op onschuldige burgers, met al het menselijke leed tot gevolg.
Civielrechtelijk is m.i. de staat ook aansprakelijk (6:162 BW).

Michiel Jonker

Blij dat ik rij? Gezien het grote aantal vergoelijkende reacties hierboven over het gedrag van de politie, lijkt het erop dat de ‘beleving’ van wat acceptabel is, in Nederland is verschoven in een richting waar ik niets meer te zoeken heb.

Het lijkt me verstandig voortaan niet meer de autoweg op te gaan, in een land waar het leven van een automobilist minder telt dan de arrestatie van een crimineel.

Als een roadblock nodig wordt geacht om een vluchtende verdachte tegen te houden, dan is er per definitie een groot risico dat verdachte daar hard tegenaan gaat rijden.

Ooit was ik een Nederlandse burger. Nu ben ik een potentieel geval van ‘collateral damage’ – niet alleen in de ogen van de politie, maar ook in die van een onbekend aantal andere Nederlanders.

En het recht? Ach, wat kan een rechter nog doen als een dergelijke mentaliteit overheerst? In een casus als dit, vind ik juridische definities bijzaak. Als we moeten gaan discussiëren over of dit als ‘voorwaardelijke opzet’ beschouwd moet worden of niet, dan zijn we toch al lang de weg kwijt?

Als de rechterlijke macht zijn geloofwaardigheid wil terugwinnen, dan moet hij dergelijk gedrag van de politie keihard afstraffen. Niet alleen bij de uitvoerders, maar vooral ook bij de opdrachtgever. Dus geen halfzacht “Pikmeer II arrest”-geneuzel (zie eerder artikel in dit weblog over niet-gestrafte ambtenaren na fraude met gifschip Otapan). Uiteraard verdienen de betrokken politiemensen niet de doodstraf. Dat is ook nergens voor nodig. Want die heeft de politie samen met een crimineel al aan een onschuldige automobilist gegeven.

Marius van Huygen

Sander van der Linden zegt:

“De politie verantwoordelijk stellen voor dit ongeluk is weer een typisch Nederlands fenomeen.”

Van der Linden biedt zich nu dus als eerste aan om zelf in de ‘road block-file’ te gaan staan als de situatie (Politie?) er om vraagt…?

Gerhard Schut

Overigens, het veroorzaken van een file om een verdachte tegen te houden lijkt me sowieso niet wenselijk, omdat de kosten (overlast door de file) niet opwegen tegen de baten (het tegenhouden van de verdachte), zeker nu op tragische wijze gebleken is dat het risico voor de medeburger niet goed in te schatten danwel ingeschat is.

En daar mag de politie wel op aangesproken worden.

Maar nogmaals, de bestuurder blijft in mijn ogen de enige verantwoordelijke voor het dodelijke slachtoffer.

Sander van der Linden

Gezien het het aantal vergoeilijkende reacties over het gedrag van de daders lijkt het erop dat de beleving van wat ‘acceptabel’ is verschoven in een richting waarin ik niets meer te zoeken heb.

Blijkbaar ziet niemand in dat we de politie hebben aangesteld om boeven te vangen. Juridische fijnsliijperij over wat de politie wel mag en niet mag is koren op de molen van de advocaten van dit soort criminelen. Juist omdat we in Nederland wel boeven mogen vangen, alleen als we ze geen pijn doen, of als we van te voren alle gemeentes op de route geinformeerd hebben over de te volgen stappen, of dat we vooraf hebben vastgesteld dat een roadblock voldoet aan alle juridische maatstaven, dat maakt dat Nederland een paradijs is voor dit soort criminelen.

Off the record: exact dezelfde denktrant wordt gevolgd als wij het leger inzetten in gebieden waar brand is. We mogen wel schieten, maar alleen met munitie die geen pijn doet.

Deze volstrekte waanzin die verkocht wordt onder de noemer: wij zijn een integer land en zo willen we ook met onze boeven omgaan maakt dat Nederland op dit vlak hét lachertje van Europa is.

Antje Hage

Dat hele achtervolgen met hoge snelheid moet zeer beperkt worden. Daar gebeuren al de grootste ongelukken door. Vaak met grote schade en soms met doden. Onlangs het echtpaar bij Deil.
En warom is de politie zo enthousiast op jacht naar brandstoffendieven. Voor een diefstal van een gelijk bedrag uit een winkel komt er helemaal niemand uit zijn kantoorstoel. Laat de benzinepompen maar een blokkadesysteem opzetten. In Frankrijk kan dat ook en op zoveel plaatsen kan dat ook al. De huidige opzet is gewoon uitlokking. En straks blijkt ook nog daar er voor diefstal geen bewijs is. Feitelijk is men toch gewoon uitgerukt alleen op verklaring van een burger? Wat als die een foutje maakt in het kenteken?
De voorstanders van burgerbetrokkenheid en hun familie zijn de volgende volgende keer vrijwilliger in de staart van de filefuik? We moeten zorgen dat die filefuik gewoon nooit meer ingezet wordt. Het is alsof ze een gek met een zwaard een café in jagen en hem daar met getrokken wapens willen aanhouden. Of een aanhouding van een vuurwapengevaarlijke gek in een vol voetbalstadion. Overigens heeft men in de filefuik ook al ingezet voor het aanhouden van geweldadige criminelen. Alsof die zich aan de regels zullen houden. Het is eigenlijk een wonder dat nu pas de eerste dode in zo’n file valt. En is dat eigenlijk wel zo?
Overigens de verklarng van de politie getuigt echt van een ongekende schofterigheid. De burgers moeten het de schade maar dragen. Met condoleances, dat wel. Staan er straks ook 100 agenten bij begrafenis? Als er een agent sneuvelt is dat schijnbaar veel erger.

Dirk Molenaar

van der Linden, in andere landen wordt veel harder opgetreden tegen politie die het verkeerd doet. En dat moet ook want er vallen gewoon doden door politieoptrden wat buitenproportineel is geweest. In USA en UK zit de agent dan zo zelf in de bak.

Paul Kirchhoff

Jaren geleden werd er al door de politieleiding besloten dat politievoertuigen niet langer mochten dienen als roadblock voor vluchtende criminelen. Er werden teveel politie auto’s plat gereden Dat betrof alleen nog maar materiele schade.

Nu zijn de leidinggevenden bij politie zover dat ze het leven van burgers die niets met deze criminelen te maken hebben achteloos in de waagschaal stellen om een aanhouding mogelijk te maken.

Bij voertuigen die elkaar met een gering snelheidsverschil raken zoals de politie voertuigen en de achtervolgde auto kun je niet spreken van poging tot doodslag.
Dat strafbare feit wordt door politie en justitie te pas en te onpas gebruikt om hun optreden te rechtvaardigen.
Het is in geen geval een valide argument om een roadblock met willekeurige personen auto’s te organiseren met navenant grote risico’s voor onschuldige burgers.

Robert Hijmans

Mijn stelling: achtervolgingen door de politie mogen niet roekeloos zijn. Al vaker zijn onschuldige burgers zo het slachtoffer geworden. Met name als ze binnen de bebouwde kom plaatsvinden.

De politie moet dus altijd terughoudend zijn, maar het laat onverlet dat de dader het gedaan heeft.
Een (dodelijk) ongeval is altijd de resultante van meerdere factoren, de veiligheidskundige zoekt dan naar de ‘root factor’.
De file is nu bewust gecreerd, maar had ook toevallig ontstaan kunnen zijn. Dan mogelijk met minder waarschuwingen van de matrixborden. Het creeren is in elk geval geen root factor.
Uiteraard probeert de zoon van de dader de schuld buiten henzelf te leggen, in dit geval bij de politie. jammer dat mensen in die redenering meegaan.
Het probleem van rechtmatig handelen dat helaas en onbedoeld schade of slachtoffers oplevert, is niet nieuw. Denk aan een arrestatieteam dat het verkeerde huis binnenvalt. Daarom zal er beter nagedacht moeten worden over zorgvuldigheid en terughoudendheid van politieoptreden.
P.S. het ging om meer dan ‘gewone benzinedieven’.

Eric Rietzschel

Sander van der Linden: we hebben de politie om boeven te vangen, èn om onschuldige burgers te beschermen tegen diezelfde boeven. In dat laatste heeft de politie hier op een vreselijke manier gefaald. Ik zou niet weten waarom daar niet de aandacht op gevestigd mag worden.

Reinier Bakels

@30 Sander van der Linden: u haalt de boel door elkaar. Benzinedieven met valse kentekenplaten die botsautootje spelen met politievoertuigen “en waarschijnlijk nog meer op kun kerfstok hebben” verdienen geen clementie.

Een heel andere vraag is hoeveel overlast onschuldige buitenstaanders mag worden aangedaan om deze boeven te vangen. Hier heeft nota bene iemand het leven gelaten. En het is de vraag hoeveel overlast buitenstaanders *moet* worden aangedaan voor dat doel. Onlangs nog reden oplettende burgers een benzinedief klem, zonder verdere ongelukken. En de politie zou ook nog op banden kunnen schieten. Of de dieven kunnen opwachten als ze de snelweg verlaten, wat vroeg of laat zal gebeuren. Wilde de politie spektakel, om vooral ook aan rechts Nederland te laten zien “keihard” op te treden? Dan hebben ze zich deerlijk vergist, want zo staan ze eerder te kijk vanwege een gebrek aan professionaliteit.

Lisa de Wit

Natuurlijk hebben die benzinedieven benzine gestolen. Ze reden ook met valse kentekenplaten.

Dat betekent niet dat een drijfjacht de oplossing is. Op mij komt het over dat de invloed van tv-beelden over Amerikaanse en Britse achtervolgingen te groot is geworden. Dat terwijl die beelden maar al te duidelijk laten zien dat woeste achtervolgingen meer ellende en misdaden uitlokken en dat onschuldige toeschouwers gevaar lopen.

Ik vind dat het principe hoort te luiden dat andere mensen geen gevaar mogen lopen.

Bert Oosterveen

Dit is een cascade van onjuiste beslissingen; de – in het meest positieve geval – blinde paniek van de dief aan het stuur, in het slechtste geval de weloverwogen beslissing om met risicovol gedrag de politie proberen te ontvluchten. Verder de beslissing van een politiebeambte om een file te creëren en daar de dieven naar toe te leiden.
Dat dit deze consequenties zou hebben, voorzag niemand van de betrokkenen. Een gevalletje thintelligence.
Hoe je dat nu verbetert? Lastig, diefstal is moeilijk uit te bannen, stompzinnigheid nog minder. De dief wordt waarschijnlijk een poos opgeborgen, mogelijk krijgt de verantwoordelijk beambte een douw of zijn zijn carrierekansen verminderd.
O ja, en er zijn nog wat nabestaanden, maar ja, die tellen toch niet (volwaardig) mee.

a.zecha

“Welke precieze feiten het korps Utrecht tot een menselijke filebarrière hebben gebracht, wordt nog nader onderzocht.“

Mijns inziens moet eveneens in het onderzoek centraal staan in hoeverre de leidinggevende(n) van de politie zich gehouden hebben aan de voorgeschreven correcte procedure om onwetende en onschuldige burgers weloverwogen aan de luimen over te leveren van “politie-auto’s rammende en vluchtende benzine dieven”.
a.zecha

André de Geus

Men (bij de politie) lijkt inderdaad te veel idoite politie-tv-programma’s te kijken. En helaas leert men er het verkeerde van. Dwz men denkt wat stoer in plaats van oei wat gevaarlijk, dat moeten wij niet doen.
Het kan niet anders dan dat dit de laatste file-fuik is geweest. De commissaris zit wat in de lucht te knallen om zijn eigen straatje schoon te vegen en zijn carrière te redden.
Het maakt toch benieuwd of de politie de recente Brink overvallers ook met zo’n file had willen stoppen toen het te gevaarlijk werd voor de dienders en ze de boeven maar lieten rijden. Er zijn in het recente verleden ook files gebruikt om vuurwapen gevaarlijk personen aan te houden.

Ben de Man

Het maakt toch nieuwsgierig of men een vluchtende winkeldief met pistool/mes (als het ware de auto) een bioscoopfoyer met wachtenden zou willen injagen met het idee dat het dan wel makkelijker zal zijn hem/haar aan te houden omdat de personen daar hem dan voor de voeten zouden lopen. En of iedereen dat dan heel normaal zal vinden dat zijn familie daar in betrokken zal zijn.
Maar helaas, voor winkeldiefstal komt er helemaal geen politie opdagen. En zeker geen 20 man.

Olav van Gerven

Draaien we he szenario eens om:
De politie reageert niet op de melding van diefstal door de pomphouder. “Komt U over een dag of drie maar naar het bureau om aangifte te doen” of de snellere mogelijk “aangifte via internet…” Zes weken later een korte standaard brief: “de daders zijn niet te vinden, kenteken verkeerd genoteerd…” (dat ze vlas zijn kan dan niet meer worden vastgesteld.) Weer een geval van “de burger wordt alleen gelaten, verlaten. Politie doe eindelijk iets!”

In dit geval heeft de politie iets gedaan. De snelheid waarmee dit gebuerde en lukte duidt er volgens mij op, dat het middel niet voor het eerst is ingezet. En dat het tot nu toe nooit werkelij zware consequenties heeft gehad voor anderen dan de daders. Natuurlijk, iemand heeft vroeger geroepen, het is gevaarlijk, maar dat werd er ooit ook gezegd over treinen, auto’s en vliegtuigen.

Het is en blijft een situatie waar de dienders ter plaatse en in de meldkamer geen verwijt kan en mag worden gemaakt. Indien nu besloten wordt, onder de druk van de media, dit middel niet meer in te zetten moet tegelijk besloten worden ieder kritiek aan het niet vervolgen van diefstal te verbieden.