Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

Het gedoogakkoord is politiek uitgewerkt

Het woordje recht kwam dinsdag in de Troonrede precies twee keer voor. De koningin noemde kort ‘mensenrechten’ als deel van het buitenlands beleid en sprak even over de ‘rechten’ van bewoners van zorginstellingen.

Veiligheid, migratie en rechtsstaat zijn verdrongen als thema, rechtspraak loopt vast

Over de rechtsstaat geen woord, over handhaving ervan maar een paar. De nationale politie werd vermeld. En burgers die frauderen met uitkeringen kunnen op strengere straffen rekenen. Net als bedrijven die zich niet houden aan regels over arbeidsomstandigheden. Niemand weet hoe streng streng is. Dan is strenger een fijn politiek woord. Strenger: synoniem voor beter.

Veiligheid kreeg een alinea. Daar noemt het kabinet kindermisbruik, overvallen op winkels, straatroof, mensenhandel, drugscriminaliteit en witwassen als prioriteiten. Het immigratievraagstuk was twee vlakke zinnetjes waard. Graag zelf in je onderhoud voorzien en Nederlandse waarden accepteren.

Dat was het dan. Wie z’n vingers wilde aflikken, moest op zoek.

Veiligheid, migratie en rechtsstaat zijn namelijk uit. De eurocrisis neemt alle aandacht. De koopkracht daalt, de economie blijft achter, Europa wankelt. En dit minderheidskabinet komt er niet uit. De Raad van State gaf een stevige onvoldoende. Gezien de risico’s die Nederland loopt, had Rutte „beleidsmatig aanzienlijk verdergaande keuzes” moeten maken in de Miljoenennota. Kortom, U regeert niet.

Rutte moet steeds vaker gedoogsteun vragen bij de oppositie. De recordbezuinigingen van 18 miljard lijken niet meer genoeg – Griekse tegenvallers dreigen. Buiten-coalitielid PVV slaat wild om zich heen. Andere partijen nemen de gedoogrol over en oefenen zo invloed uit, ten koste van de PVV die getergd reageert. Wilders zette PvdA-leider Cohen onder meer in de hoek als ‘grote gedoger’. De pot verweet de ketel politiek te bedrijven en kwam ook daar mee weg.

De vraag of het kabinet wel bij elkaar moet blijven vanwege dat gedoogakkoord, werd deze week zo manifest. Vragen andere problemen misschien om andere coalities? Wilders noemde 2012 het ‘jaar van de waarheid’. De waarheid van 2011 stond nog in zijn gedoogakkoord. Maar migratie en veiligheid zijn politiek verbleekt. Econoom Arjen van Witteloostuijn zei in deze krant dat ze geen prioriteit verdienen. „Want er is absoluut geen probleem mee.” Dat is misschien niet helemaal waar, maar dat er dringender problemen zijn, is wel glashelder.

Minister Leers (CDA, asiel) had het al geroken. Hij voorspelt in zijn begroting volgend jaar evenveel migranten als dit jaar, zo’n 15.000. Net als trouwens in de jaren erna. De min of meer afgesproken halvering van de migratie met de PVV, wordt niet eens begroot. Een Nederlandse minister is nu eenmaal niet bij machte om migratiestromen in de wereld te beheersen, zeker niet in een Europese delta zonder binnengrenzen. Net zo min als een Rotterdamse burgemeester agressieve hooligans kan verhinderen door het lint te gaan. De migratiestromen in de wereld blijken evenmin maakbaar. Vorig jaar nog een taboe, dit jaar een waarheid als een koe.

Uit de begroting valt overigens af te leiden dat de rechtspraak na 2012 vastloopt. Minister Opstelten (justitie, VVD) kondigt aan niet genoeg geld te hebben. Dat „zal onvermijdelijk leiden tot oplopende voorraden en doorlooptijden”. Over de werklast in de komende jaren is totale onduidelijkheid. De Raad voor de Rechtspraak denkt dat die van 1,9 miljoen zaken naar bijna 2,4 miljoen in 2016 zal stijgen, onder meer als gevolg van de crisis. Maar 2,4 miljoen zaken kan de minister helaas niet betalen. Dus houdt het kabinet het er maar op dat het bij 1,9 miljoen blijft. Het wegjagen van de burger bij de rechter met hogere griffierechten moet helpen. Maar hoeveel burgers van een rechtsgang zullen afzien blijft een mysterie. Vijf procent minder zaken is de officiële prognose. Maar elders in de begroting wordt even zo vrolijk juist een groei van het aantal zaken voorspeld als gevolg van ‘tal van intensiveringen’ elders, bij politie en openbaar ministerie. Meer megastrafzaken lijkt alvast een zekerheid.

Kortom, Opstelten heeft geen geld en geen idee. Intussen gaat de hele rechtspraak op de schop: tien megarechtbanken in plaats van negentien kleinere. Want schaalgrootte betekent doelmatigheid en biedt ruimte voor specialisatie, althans dat denkt het kabinet. En als dat niet lukt is er altijd nog ‘innovatie’ als panacee – bij de procedures in het bestuurs- en civiel recht.

Oké, daar is wel wat te halen. In de laatste advocatenglossy Mr klaagde een advocaat dat ze maar één rechtbank kent die digitaal verzonden pdf’jes aanneemt. Automatiseren, fuseren, en schaalvergroten is het recept voor de toekomst.

Iemand daar al ervaring mee? :-)

Geplaatst in:
Staatsrecht

3 reacties op 'Het gedoogakkoord is politiek uitgewerkt'

clara legëne

Afgelopen week moest iemand die ik ken voor de rechter komen. Het betrof een betrekkelijk kleine schuld die intussen angstaanjagend hoog was opgelopen. Hij was zo hoog opgelopen omdat de schuldsanering natuurlijke personen, al maanden geleden in gang gezet, voorlopig nog op zich laat wachten. Te veel aanvragen. Die wsnp was nodig omdat de persoon in kwestie geen inkomen meer had. Hij had geen inkomen omdat hij was ontslagen, op het moment dat hij wettelijk recht had op een vast contract (niets aan te doen, zei de vakbond, het gebeurt 1000en keren per jaar, geen beginnen aan). Een uitkering kreeg hij ook niet omdat hij nog geen 27 was. Dus moest hij nu naar de rechter (vrij vragen op zijn werk, hij heeft na anderhalf jaar solliciteren een nieuwe baan) en ik ging voor de gezelligheid mee. Na een halfuur wachten werd hem ongeveer gesmeekt weg te gaan. De achterstand bij de rechtbank is dermate hoog dat hem een maand uitstel werd geboden. Ik vertel dit, omdat ik vermoed dat met voortzetting van dit kabinetsbeleid de in het artikel genoemde cijfers wel eens veel te zonnig zouden kunnen zijn. Wat een puinhoop.

a.zecha

Mijns inziens geeft de Troonrede getrouw weer hoe het met de Staat der Nederlanden in feite is gesteld. Hierna een drietal bemerkingen.

De leden van de Tweede Kamer en de regering lijken, ongeacht of de parlementaire “meerderheid” overwegend socialistisch,”confessioneel”, liberalistische of er een mengsel van is, te kiezen voor nationalistisch-kapitalistische markt-dogmata dat ons een graaiende elitaire bovenlaag opleverde dat mede leeft van de bezuinigingen op voorzieningen van modale burgers.

De WOB wordt uitgekleed en de toegang tot rechters wordt voor mondige burgers met een niet boven modaal uitkomend inkomen beperkt. Invaliden, chronisch zieken en 50 plussers worden in hun inkomen tot op bijstandsniveau teruggebracht omdat geen zinnige werkgever hen in dienst wil nemen zolang de kapitalistische vrije markt een strijd op leven en dood betekent.

Het Internationaal Strafhof (ICC/CPI) in Den Haag is een typische Hollandse gevel, die onze nationale wet- en regelgeving die inbreuken maakt op het EVRM e.a. internationale mensenrechten moet doen vervagen.

Paul Kirchhoff

Bestuursrecht kende nogal wat achterstanden eind jaren negentig.
Mijn raadsvrouwe waarschuwde dat het wel een maand of twaalf kon duren voor de zaak op de rol zou worden gezet.
Het werd uiteindelijk vijf jaar voor de zaak in eerste aanleg werd behandeld.
Na een kwartier werd de zitting verdaagd, er was onderzoek nodig van een deskundige. Elf maanden later kon ik me verheugen over de uitspraak die in mijn voordeel uitviel.
Het lijken Italiaanse toestanden met dit soort termijnen.
Geen idee hoe de situatie nu is. Waarschijnlijk is er niet veel verbetering gekomen in de situatie.

Met Opstelten en Donner aan de knoppen gaat de rechtszekerheid een zware tijd tegemoet. Die aanpak heeft ook voordelen.
We gaan weer terug naar het vuistrecht.
Een ding is zeker. Het vuistrecht kent geen wachttijden.