Kabinet gaat verder op ramkoers met rechtspraak
Overbodig, contraproductief, disproportioneel, principieel onjuist, onbeargumenteerd, veel te ingrijpend, niet uitlegbaar, te duur. Kortom, doe dit vooral niet. De rechtspraak vroeg in juni het kabinet dringend het gedoogakkoord over verplichte minimumstraffen bij recidive van ernstige misdrijven vooral niet uit te voeren. Daarin gesteund door vrijwel alle deskundigen. Drie maanden later kondigt de minister van Justitie aan het wetsvoorstel juist te willen uitbreiden. De criteria voor verplichte minimumstraffen worden versoepeld, de vrijheid van de strafrechter moet verder worden ingeperkt.
Een dialoog tussen doven dus. Het kabinet gaat verder op ramkoers met de rechtspraak. Eerder werd tot verbijstering van vrijwel het hele juridische bedrijf een draconische verhoging van de procedeerkosten voor de burger aangekondigd. Alle rechtspraak, die niet tot het strafrecht behoort, moet ‘kostendekkend’ worden. Van een basisvoorziening die voor iedere burger toegankelijk is, wordt rechtspraak een dienst waarvoor de vervuiler mag betalen. Rechtspraak wordt beperkt tot wie het kan betalen. Een nieuw beroep is geboren: rechter voor de rijken.
Met het wetsvoorstel voor minimumstraffen wordt de strafrechter geknipt en geschoren. Die blijft weliswaar gratis, maar zijn oordelingsvrijheid wordt grof ingeperkt. Bij herhaling van zwaardere misdrijven mag de rechter de eis afstempelen. Of vrijspreken natuurlijk. Meer smaken zijn er niet meer.
De gevolgen zijn verreikend. Rechtsvergelijkend onderzoek liet zien dat verplichte straffen tot een crisis in het gevangeniswezen en de rechtspraak zullen leiden. Rechters en officieren zullen onredelijke consequenties natuurlijk omzeilen. Zij zijn de laatsten die nog oog hebben voor de dader. Als de straf of de eis geen maatwerk meer mag zijn, dan is rommelen met de delictsomschrijving nog de enige manier om recht te doen. Het strafrechtelijk apparaat zal de verplichte straffen tevoren gaan incalculeren. Rechters en officieren zijn dan net burgers – wetten die écht niet kunnen, worden genegeerd of ‘creatief’ uitgelegd. Een desastreuze ontwikkeling die ondermijnend zal werken en tot een vertrouwenscrisis bínnen de overheid zal leiden. Tussen wetgever en rechter.
PVV-leider Geert Wilders leverde er gisteren het bewijs al bij. Hij zegt meer vertrouwen in de politiek dan in de rechtspraak te hebben. Aan onafhankelijke rechters heeft hij geen behoefte, zoveel was al duidelijk. De PVV, steeds meer een anti-rechtsstatelijke partij, boekt hier een grote overwinning. D66 noemde het aangescherpte wetsvoorstel terecht ‘verdere diefstal van de rechtsstaat’. Is de rechtsstaat en de scheiding der machten bij CDA en VVD in goede handen? Te laat is het nog niet.
Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.
