Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

In 2030 zijn alle strafbare feiten op

Het paradijs is nabij, geen twijfel over mogelijk. Als de trend doorzet dan kan over krap twintig jaar de laatste strafrechter het licht uitdoen. De strafbare feiten raken in snel tempo op. Misschien zeurt een enkele megazaak in 2030 nog wat jaartjes door, maar de instroom moet dan vrijwel op nul staan.

Een loopbaankeuze voor het gevangeniswezen is nu geen aanrader

Wie de cijfertjes in het jaarverslag 2010 van het Openbaar Ministerie (OM) van deze week bekijkt wordt louter door goed nieuws verwarmd. Het aantal strafzaken dat het Openbaar Ministerie van de politie en bijzondere opsporingsinstanties mocht ontvangen daalde tussen 2006 en 2010 met ruim eenvijfde. Zo’n 56.000 zaken zijn in vier jaar verdampt. Vorig jaar kreeg de strafrechter nog maar zo’n 200300 zaken voorgelegd. Bij de kantonstrafrechter daalde de instroom nog harder, met 72.000 zaken. Die is al door de magische grens van 200.000 nieuwe zaken per jaar gezakt. De kantonrechter kan de tent over vijftien jaar dus zeker sluiten. Het strafwerk is gedaan. Geen verdachte burger meer aan de horizon.

Wat zien we hier? Kan het sein Nederland Veilig worden gegeven? Zet de daling van de criminaliteit verder door tot een historisch nulpunt? Of zien we juist de ineenstorting van de politie, die geen enkele dader meer weet te arresteren, alle aangiften weigert wegens te ingewikkelde dienstroosters en alleen nog surveilleert bij carnavalsoptochten? Het OM stelt in dit jaarverslag inderdaad ‘verminderde opsporingscapaciteit’ vast. De politie lijkt vooral organisatorisch vast te lopen.

Of zien we de eerste tekenen van de grootscheepse overname van het strafrecht door het bestuursrecht? Denk aan de opmars van de burgemeester met zijn gebiedsverboden en huisuitzettingen. De belastinginspecteur met zijn parkeerheffingen. En aan al die ‘bijzondere opsporingsambtenaren’ en Autoriteiten die steeds vaker boetes mogen opleggen? Dan verschuift het strafbedrijf slechts één deurtje, naar de bestuursrechter.

Of zien we vooral hoe de officier van justitie de rol van de strafrechter inpikt? Bij steeds meer delicten is de officier al bevoegd geworden om strafzaken rechtstreeks met de burger af te doen. De automobilist die z’n rijbewijs mag inleveren bij de officier wist dat al lang. Vanaf volgend jaar mag de officier ook zelfstandig taakstraffen opleggen. De strafrechter is er dan voor de enkele volhouder, die eerst betaalt om daarna aan een echte magistraat een soort second opinion te vragen. Straffen gaat dan voortaan in beginsel per aanslag, naheffing, inname of incasso, direct namens de minister.

Het minst aannemelijk is uiteraard dat over twintig jaar al het crimineel gedrag is uitgestorven. Hoewel, we mogen niets uitsluiten. Het aantal gedetineerden daalde in dezelfde periode ook al van 15.000 naar een verontrustend laag niveau van 11.000 Toch zo’n 23 procent. Als dat doorzet zijn de gedetineerden over twintig jaar ook op. Een loopbaankeuze voor het gevangeniswezen is nu geen aanrader. De geregistreerde criminaliteit daalde immers ook al waarneembaar tussen 2002 en 2007.

Nu zeggen dit soort cijfers behalve over de mogelijke omvang van deviant gedrag en de competentie van de politie en justitie, vooral iets over het vertrouwen van de burger. Dat de strafrechter er überhaupt iets aan kan doen. Over gemiddeld één op de drie delicten raakt de politie maar geïnformeerd. En van één op de vier delicten wordt ook echt aangifte gedaan. Daarvan wordt maar een kwart opgehelderd. Dat wordt ook wel het handhavingstekort genoemd. Dat is in open democratieën altijd vrij groot. In niet-politiestaten houdt justitie zich alleen bezig met het topje van de ijsberg, met als taak de groei onder water te ontmoedigen. Die ijsberg zou jaarlijks 8,5 miljoen delicten groot zijn, waarvan ruim 1 miljoen misdrijven. Beheersen, meer zit er niet in voor ons soort opsporingsapparaat.

Dat het Openbaar Ministerie ieder jaar minder nieuwe strafzaken van die ijsberg af weet te schrapen betekent vooral dat de greep van het strafrecht afneemt. In ieder geval in kwantitatieve zin. Dat topje boven water wordt dus kleiner en de ijsberg eronder groter. Het strafrechtelijk handhavingstekort groeit. Nu nog de vraag of dat erg is.

 

Geplaatst in:
Opinie
Strafrecht
Lees meer over:
gevangeniswezen
openbaar ministerie
politie
veiligheid

14 reacties op 'In 2030 zijn alle strafbare feiten op'

Max Molenaar

Jaarlijks 8,5 miljoen misdrijven
Ik ben bang dat in de komende decennia de georganiseerde criminaliteit sterk kan groeien in Nederland, vanwege de vele criminogene factoren in ons land.

Veel slachtoffers van misdrijven gaan niet naar de politie, omdat de politie in de meeste gevallen niets doet aan opsporing wegens ernstig tijdgebrek en overbelasting. In sommige steden komt de politie zelfs niet in actie bij een inbraak als de dader al bekend is.

Ook durven veel slachtoffers van geweld, intimidatie, langdurig pesten en vandalisme niet naar de politie te gaan uit angst voor wraak door de dader. Bovendien zijn de straffen in Nederland zo laag dat ze vaak nauwelijks indruk maken op de dader.

En voor mensen die in een criminele subcultuur leven is een celstraf statusverhogend en een prettige mogelijkheid om oude bekenden te ontmoeten in een comfortabele omgeving, met gratis maaltijden en alle elektronische gemakken op de cel.

Op basis van onderzoek wordt geschat dat er in totaal 8,5 miljoen misdrijven worden gepleegd in Nederland. Daarvan wordt minder dan drie procent opgelost. En dat is nog afgezien van andere vormen van ernstig wangedrag zoals langdurig pestgedrag. Zie deze weblink over die cijfers:

GESCHAT AANTAL MISDRIJVEN
file:///C:/DOCUME~1/BEHEER~1/LOCALS~1/Temp/2011z03675-en-2011z03677-antwoorden-kamervragen-over-het-falen-van-de-opsporing-en-het-lid-berendsen-over-opsporingsproblemen-bij-de-politie-26194.pdf

WEBVIDEO ZEMBLA
Zie deze video: “Opsporing verzocht”, VARA Zembla, 19 februari 2011
http://zembla.vara.nl/Afleveringen.1973.0.html?&tx_ttnewstt_news=39053&cHash=80c3e2ff1be7d0d3aa87dbfa9bdc6a7a

Ik stem links.

Reinier Scheele

Wat moeten we hiervan denken? Is de samenleving de laatste decennia braver geworden? Of is de samenleving meer onbeheersbaar geworden? Als je het aan de burger vraagt zal deze dan niet zeggen, dat het erger is geworden?
Is met het gezag, dat politie en maatschappelijke organisaties hebben ingeleverd, ook niet het gevoel aangetast, dat deze iets voor je kunnen doen?
Men lijkt zich liever op de gemakkelijker aan te pakken zaken en personen te richten, dan op de moeilijke. Soms zelfs iemand aanpakken, die iets positiefs wil. Deze kost wat kost proberen tegen te houden, als één of ander onduidelijk regeltje dat mogelijk maakt. Dan worden soms onevenredig veel krachten gemobiliseerd en worden argumenten aangedragen, die het positieve van de inspanning als kwaad aanmerken.
Nu vergt ‘iets doen’ veel meer inspanning dan iets nalaten. De inspanning van een dynamisch iemand frustreren is dan ook niet zo moeilijk. Dat daarmee ook de groeikracht uit een bloeiende maatschappij wordt gehaald, wordt niet gezien. Wat niet is gebeurd, zal immers ook niet meegeteld worden.
Kortom, ik hoop dat ik het mis heb, maar de dalende cijfers konden wel eens een groeiende discrepantie maskeren. Tussen wat de burger als individu ervaart, en wat het beleid er tegenover stelt. Mocht ik gelijk hebben, dan zal de wal het schip moeten keren.

Muskens

Ik vind de constateringen en veronderstellingen van de heer Jensma een beetje nihilistisch.
Erkent u nu toch ook mijnheer Jensma; Nederland is langzaam “braveburgerland “aan het worden. Dat geldt dan voor de commune burger. Helaas woekert het misdadig gedrag van overheden gewoon door. Daar wordt ook geen aangifte tegen gedaan, want dat is na Pikmeer 1 en 2 volkomen zinloos. Als nu enerzijds de burger braaf aan het worden is, onder de “heilzame”invloed van PVV, VVD en CDA wellicht?, en anderzijds overheden ongestraft in strijd met de wet mogen handelen, in strijd met de opvattingen die door de Verlichting ooit gemeengoed waren en in strijd met de gedachten van Locke dat een overheid die haar eigen wetten overtreedt, door het het volk mag worden afgezet, desnoods met geweld, ja dan zijn wij allen getuigen van de vervolmaking van mens en maatschappij. Wereldburgers aller landen, komt hierheen en aanschouwt het wonder!

Marius van Huygen

“Helaas woekert het misdadig gedrag van overheden gewoon door.”

Griekse” jaarrekeningen bij Nederlandse gemeenten.

Het is een misverstand te denken dat “Griekse” jaarrekeningen zich alleen bij de Griekse overheid voordoen. (Bij het ontrafelen van de economische crisis bleek ondermeer dat de Griekse overheid zich schuldig had gemaakt aan frauduleuze, te optimistische verslaggeving: in de jaarrekeningen werd verhuld dat Griekenland in werkelijkheid kampte met grote tekorten.) Ook Nederlandse overheden maken zich er volop aan schuldig.

Er zijn gemeentebesturen die (soms jaren achtereen) stelselmatig hogere saldi van opbrengsten en kosten presenteren dan de werkelijke. Sommige presenteren zelfs stelselmatig overschotten terwijl er in werkelijkheid sprake is van “rode cijfers”, tekorten dus. Verschillende gemeenten werken zich dus langzaam maar zeker “in de vernieling” zonder dat de gemeenteraad dat in de gaten heeft.

Onderzoek van drs. Leo Verhoef RA laat zien dat ten minste onderstaande gemeenten zich hieraan schuldig maken:

http://www.leoverhoef.nl/lageresaldi.html

Ron Batten

Dhr Jensma vergeet de belangrijkste verklaring voor de afname van het aantal rechtszaken: de politie is te bedonderd om eenvoudige motorfietsdiefstallen etc. op te lossen, zelfs als het slachtoffer (met hulp van Peter R de Vries) de dader op een presenteerblaadje komt aanbieden. Zulk soort zaken kosten maar heel weinig capaciteit.

Marius van Huygen

“Over gemiddeld één op de drie delicten raakt de politie maar geïnformeerd. En van één op de vier delicten wordt ook echt aangifte gedaan. Daarvan wordt maar een kwart opgehelderd. Dat wordt ook wel het handhavingstekort genoemd”

Politie

Toine Heijmans, 17-05-2011 09:58 de Volkskrant

“De potloodventer opereerde vlak bij een school en een kinderdagverblijf. Het bellen van de politie leek mij een goede invulling van mijn burgerplicht.
Omdat mijn dochter een potloodventer had gezien bij het winkelcentrum, besloot ik de politie te bellen. Daar ging een aarzeling aan vooraf. De politie bel je niet zomaar. Die bel je alleen bij een serieuze calamiteit, en mijn dochter was niets ernstigs aangedaan. Ze begreep dat het een rare man was, zei ze, maar niet wat hij met een potlood te maken had. Dat was nog knap lastig om uit te leggen…”

http://opinie.volkskrant.nl/artikel/show/id/8519/Politie

Joris Baas

Goed nieuws, dan kunnen de oude zaken weer uitgeplozen worden. Wat raadsvrouw van der Plas gisteren op de VPRO-radio vertelde over een Turkse zakenman, mag niet waar zijn.

Mocht haar zaak worden uitgezocht, dan zijn we weer anderhalfjaar verder. Wellicht kan de journalistiek hier eens induiken. Nu bijvoorbeeld.
http://tiny.cc/898ik

Reinier Bakels

Het probleem is duidelijk: de criminaliteit moet omhoog! Rechtse politici eisen dat – ik herinner me nog dat PVV-er Brinkman razend werd toen de staatssecretaris van justitie het gore lef had om (wetenschappelijk onderbouwde) cijfers over dalende criminaliteit te presenteren.

Ik lees net van een politiechef die een bonnenwedstrijd had uitgeschreven. Hij wordt daar wel voor op z’n vingers getikt – maar ik vrees dat hij slechts een exponent is van een bedenkelijke bedrijfscultuur – in lijn met het bovenstaande.

In de huidige trend van “fact free politics” waar beeldvorming belangrijker is dan feiten proberen bepaalde politici ons te doen geloven dat het met veiligheid en orde in ons land droevig gesteld is, netzogoed als dat de islam een levensgevaarlijke ideologie is. Wie ontkent is verdacht.

In feite is dit een oude marketing-truc: verkoop de klant eerst een schijnprobleem (kalkaanslag in je wasmachine!) en kom dan met een dure schijnoplossing.

Wat me ook verbaast is dat die “law & order” politici nooit praten over de kosten van politie, laat staan van detentie. Maar als zij hun zin krijgen dan zullen (om in hun denkwereld te blijven) bejaarden steeds slechter verzorgd worden omdat alle geld gaat naar overvolle gevangenissen.

En dan nog iets. Nu Opstelten de griffierechten kostendekkend wil maken, zullen bedrijven proberen om zo mogelijk steeds meer gebruik te maken van het strafrecht (wat de gemeenschap betaalt) in plaats van dure civiele procedures. Denk aan auteursrechtinbreuk. Beleidsmaker zullen verheugd constateren dat de criminaliteit eindelijk weer oploopt – en oom agent scoort zijn bonnen en maakt zich meer gehaat dan ooit. Zodat de mensen nog minder respect voor hem krijgen – en hij nog meer bonnen kan uitdelen. Hoera!

Muskens

8 Reinier Bakels

Voor uw wasmachine met kalkproblemen heb ik wel een oplossing . Gewoon bij iedere wasbeurt een kwak azijn erin. Houdt de machine mooi kalkvrij en u hoeft er ook geen wasverzachter in te mikken. Mijn Miele draait er al sinds 1981 op. Kan dat verrekte beertje ook een keer de vuilnisbelt op.
Maar dat andere probleem. Tja dat los je niet op met azijn. Daar kan een massale burgerlijke ongehoorzaamheidscampagne wellicht helpen.
Als iedereen het nu verrekt om nog langer welke belasting dan ook te betalen, dan is met die corrupte staat snel gedaan.
Ik krijg wel eens een briefje van een bestuursorgaan waarin gesteld wordt “u dient “. Dan bel ik op en zeg; ik dien ú niet, ú dient mij, want ú zit daar van mijn centen.
Een gegeven dat het overgrote deel van de Nederlanders mijns inziens allang is vergeten.
De nabestaanden van geëxecuteerden kregen tijdens de naziperiode een rekening voor de gebruikte kogel.
De commune burger betaalt zonder tegenstribbelen iedere dag de prijs voor manipulatie, misleiding, klassejustitie en dictaten. Wordt het niet eens tijd daar een eind aan te maken?

Max Molenaar

Criminaliteitscijfers
@8 Reinier Bakels: Zou je je reactie ajb willen onderbouwen met onderzoekscijfers en weblinks? Zie ook mijn reactie nummer 1 hierboven.

http://www.google.nl/search?hl=nl&safe=off&client=firefox-a&rls=org.mozilla%3Anl%3Aofficial&biw=800&bih=420&tbs=cdr%3A1%2Ccd_min%3A1-1-2008&q=nederland+%22miljoen+misdrijven%22&btnG=Zoeken&oq=nederland+%22miljoen+misdrijven%22&aq=f&aqi=&aql=&gs_sm=s&gs_upl=3265l5705l0l14l9l1l0l0l0l191l1017l3.5

Ard van Bergen

Het hele artikel is gebaseerd op een denkfout die bijzonder populair is onder journalisten, politici en overige mensen zonder goede opleiding. Namelijk lineaire extrapolatie! Iedereen met een klein beetje inzicht in wiskundig modelleren weet hoe gevaarlijk dat is en tot wat voor onzinnige conclusies of voorspellingen het leidt. De kop van het artikel is een goed voorbeeld van zo’n onzinnige conclusie.
Het zou veel interessanter zijn om te kijken naar het verband tussen criminaliteit en demografie. Even een voorbeeld om erin te komen: iemand is zojuist veroordeeld wegens tasjesroof, en zonder verdere informatie mag u nu de volgende meerkeuzevraag beantwoorden. Wat is de leeftijd van deze veroordeelde: 20, 40 of 60 jaar? Ik neem aan dat iedereen voor 20 kiest in dit voorbeeld.
Mijn theorie is dat de meeste criminelen zo rond hun 30e wel tot inkeer zijn gekomen (of door het “milieu” zijn geliquideerd), een enkele “godfather” daargelaten. De daling van de criminaliteit zoals gepresenteerd in dit artikel is volgens deze theorie dan een zegenrijk bijprodukt van de vergrijzing!
Muskens en Scheele hebben gelijk: de samenleving is inderdaad braver geworden. Maar niet als gevolg van enig beleid, maar simpelweg omdat er meer mensen in een verzorgingshuis zitten en minder op school!

Muskens

11Ard van Bergen

Aardig dat u mij krediet geeft, alhoewel mijn kanttekening natuurlijk cynisch was bedoeld. Kennelijk moet ik mij meer verdiepen in cynische toonzettingen opdat het beter overkomt.

arjan korevaar

Enige tijd geleden stond in de NRC een artikel dat slechts 1 % van de misdrijven uiteindelijk tot een veroordeling leidt. Als je dat weet kan je nooit de conclusie trekken dat een verandering in die 1 % het gevolg is van een evenredige verandering in de oorspronkelijke 100 %. Bij mij in de buurt zijn bijvoorbeeld 2 politie bureaus gesloten, waar ik ooit aangifte deed en waar het behoorlijk druk was. Nu moet je een (halve) vrije dag nemen voor een aangifte die misschien niet wordt opgenomen en misschien uitsluitend via een kort geding gerealiseerd kan worden. Ook andere hier genoemde factoren maken het doen van aangifte niet aantrekkelijk waarbij vooral het bedreigen van het slachtoffer een rol speelt. en straffen, laat me niet lachen voor het mishandelen van een agent krijg je een taakstraf evenals een zware mishandeling van een persoon. Laten we eerst beginnen om op bedreiging 15 jaar cel te zetten en dan kijken hoe het met de aangifte gaat.

Marius van Huygen

Minder criminaliteit onder jeugd en jongvolwassenen

ANP/Redactie − 31/05/11, 11:26

Criminaliteit onder minderjarigen en jongvolwassenen lijkt af te nemen. Dat komt naar voren uit een onderzoek van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC). Het centrum meldt overigens ook dat er sprake kan zijn van een ‘eenmalige dip’.

Het is voor het eerst sinds 2005 dat een daling in de jeugdcriminaliteit is gesignaleerd en volgens het WODC is er pas sprake van een trend als de daling zich de komende jaren voortzet.

Minder taakstraffen
Volgens het WODC zijn in 2008 voor het eerst in jaren minder taakstraffen opgelegd aan minderjarigen, van 12 tot 18 jaar. In dat jaar zag het centrum ook voor het eerst in jaren een daling in het aantal jongvolwassenen tot en met 24 jaar dat is aangehouden en het aantal dat voor de strafrechter is gekomen.

http://www.volkskrant.nl/vk/nl/2664/Nieuws/article/detail/2439686/2011/05/31/Minder-criminaliteit-onder-jeugd-en-jongvolwassenen.dhtml