Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

'Boete op agent uitschelden van 650 euro moet omlaag'

De verplichte boete eis van 650 euro voor belediging van een agent moet omlaag. De regel dat bij uitschelden van een agent altijd vervolgd moet worden, moet worden afgeschaft. Dit bepleit  mr. Bente Blom,  juridisch medewerker bij het Openbaar Ministerie in Amsterdam in het vakblad Delikt en Delinkwent van april. Zij deed onderzoek, onder meer naar de vraag wat er gebeurt als je ‘dropstaaf’ naar een agent roept. Of je broek laat zakken.

Lees hier het artikel, dat op blz. 4, 5 en 6 onder meer een onderzoekje bevat onder 35 officieren van justitie en parketsecretarissen naar hun taxatie van de  strafwaardigheid van 34 grove uitlatingen en 6 handelingen ontleend aan de dagelijkse scheldpraktijk op straat. Over klootzak en teringlijer was bij de parketten nagenoeg éénstemmigheid, maar wie ‘mierenneuker’ roept stuit op willekeur. De ene officier legt een boete op, de ander seponeert wegens ‘gering feit’. Pannenkoek, wijsneus of koekenbakker kan nog redelijk veilig tegen een agent gezegd worden. Ook de jurisprudentie over schelden helpt niet erg. Blom constateert dat het erg moeilijk is om vast te stellen wat juridisch onder een belediging verstaan moet worden.

Belediging van een agent wordt gezien als een ‘verbaal geweldsdelict’ dat geldt als bedreiging van een openbaar gezagdrager. Daar is de laatste jaren politiek veel over te doen, met als gevolg dat de richtlijnen voor het openbaar ministerie met enige regelmaat worden verscherpt. Bekijk hier de dossierpagina van de ministeries van veiligheid, binnenlandse zaken en sociale zaken over ‘geweld tegen overheidspersoneel’. Het publiek gedraagt zich op straat hoe langer hoe grover, waardoor het incidenten regent. Blom noteert dat het aantal geweldszaken tegen ambtenaren dat voor de rechter tot 2008 is gebracht, verzesvoudigde. Het gaat daarbij hoofdzakelijk om verbaal geweld tegen agenten, schelden dus. Zij is overigens een voorstander van overheidsoptreden tegen verbale agressie.

Sinds begin dit jaar eist het OM niet meer een dubbele straf, maar een driedubbele, in vergelijking met wat belediging van een burger zou kosten. Blom legt in dit artikel echter uit dat ‘belediging van een burger’ een dode wetsbepaling is, die al decennia niet meer wordt toegepast. Het is één van de argumenten die zij gebruikt om te pleiten voor een nieuwe bepaling  op een aparte plaats in het wetboek van strafrechter voor ‘belediging van een agent’. Lees zijn aanbevelingen op blz 17.

De begrippen ‘eer’ en ‘goede naam’ waarin de agent nu nog moet worden gekwetst om strafwaardigheid op te leveren kunnen worden geschrapt. Dat is nogal vaag en bovendien niet waar het om draait:

“Voorwaarde voor strafbaarheid zou in de eerste plaats moeten zijn dat de agent in kwestie daadwerkelijk in het uitoefenen van zijn taken belemmerd wordt en/of dat daadwerkelijk afbreuk wordt gedaan aan diens gezag of het gezag van het gehele politieapparaat. Een verdachte die in de consternatie van zijn aanhouding ‘klootzak’ mompelt tegen de agent die hij tegenover zich heeft, zou niet strafbaar moeten zijn. Gaat hij bij een onrustige situatie op straat voor de agent staan en een lange scheldkanonnade afsteken, dan is hij wel strafbaar.” (blz. 18)

Verder pleit Blom voor een richtlijn van wat nu wel en niet als schelden kan worden aangemerkt, ongeveer langs de lijn van het lijstje dat zij zelf bij haar onderzoek voorlegde.

Verder beargumenteert de schrijver dat een boetebedrag van  650 euro niet proportioneel is. Het staat niet in verhouding tot andere boetebedragen. Zij noemt de boete voor eenvoudige diefstal van 170 euro, voor vernieling van 170 euro, voor eenvoudige mishandeling van 340 euro, voor het plegen van verzet met geweld 290 euro en voor het niet voldoen aan een ambtelijk bevel dat uiteen kan lopen van 140 euro tot 200 euro.

Ook vindt zij het zero tolerance uitgangspunt dat áltijd vervolgen voorschrijft niet in verhouding staan.

 ”De ernst van de scheldwoorden en de situatie waarin de agent zich bevindt moeten bepalend zijn”.

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.

Geplaatst in:
Strafrecht
Lees meer over:
belediging
politie

22 reacties op ''Boete op agent uitschelden van 650 euro moet omlaag''

c wildschut

Je kon er gezien de huidige rigide praktijken wel op wachten dat iemand met zoiets zou komen. Dit lijkt me een voorstel dat getuigt van gezond verstand. Bovendien levert het capaciteit op voor het vervolgen van aanmerkelijk schadelijker misdaad.

Arend Jan van Gravensteijn

Het lijkt me dat ‘klootzak’ nogal een belediging is. En ook het gezag van de agent aantast als dat onbeboet blijft. Aanpakken dus.

Ron Batten

De boete voor het uitschelden van een agent omlaag? Lijkt mij een goed idee, helemaal naar nul euro. Wie een agent uitscheldt moet maar een dagje zitten.
Die andere boetes zijn overigens absurd laag (diefstal of vernieling EUR 170 euro, mishandeling EUR 340,verzet met geweld EUR 290,niet voldoen aan een ambtelijk bevel EUR 140-200).
Voor 180 euro mag je door rood rijden of hand held bellen. Diefstal is goedkoper? Hoe kan dat? Mishandeling is goedkoper dan een forse snelheidsovertreding. Hoe kan dat?

John Frusciante

De beste remedie is de belediging als een mening te formuleren.
“Ik vind jou een enorme hufter, die er alleen op uit is zijn bonnen quotum te halen” valt onder de vrijheid van meningsuiting.

Marius van Huygen

“Verder beargumenteert de schrijver dat een boetebedrag van 650 euro niet proportioneel is.”

Het beledigen van politie agenten en de boete daarvoor is slechts dan proportioneel te noemen in het geval dat politie werkelijk gezag uitstraalt.
Van dat laatste is in dit geval meestal weinig sprake. Een ‘driedubbele’ straf van de beledigende burger kan daarbij helaas niet meer helpen…

Max Molenaar

Voorstellen tegen geestelijk geweld
Het lijkt me belangrijker om te onderzoeken wat de effecten zijn op afschrikking en recidive van verschillende hoogtes van boetes voor eenzelfde delict.

Maak boetes inkomensafhankelijk en verdubbel ze verder bij elke herhaling.

Boetes moeten hoog zijn, omdat ze volgens mij vermoedelijk een afschrikwekkende werking hebben op wangedrag en omdat de burgers die zich wél sociaal gedragen dan minder geld kwijt zijn via belasting aan de politie. Politie en justitie moeten zoveel mogelijk worden gefinancierd via zeer hoge boetes, ook voor misdrijven. Boetes zijn de meest rechtvaardige vorm van belasting, namelijk volgens het principe van ‘de vervuiler betaalt’.

Geef ook zeer hoge boetes voor langdurig ernstig pesten van collega’s in bedrijven en voor langdurig pesten van leraren en leerlingen op school door leerlingen.

Alle confrontaties tussen politieagenten en burgers moeten met video worden opgenomen en na enige tijd worden gewist. Daardoor kan worden voorkomen dat politieagenten onnodige escalaties met burgers uitlokken.

Verbied verheerlijking van verbaal geweld op radio en tv, ook in humoristische en andere amusementsprogramma’s. Want zij hebben een belangrijke voorbeeldfunctie.

Politici moeten het goede voorbeeld geven en zich onthouden van kwetsende spot en andere vormen van geestelijk geweld.

Geestelijk geweld, ook in de vorm van kwetsend cynisme, is niet zelden een onderdeel van intimidatie en systematisch pestgedrag. Soms leidt dat tot lichamelijk geweld en/of psychische schade voor het slachtoffer. De overheid zou zich meer moeten verdiepen in (buitenlandse) bullying research.

Peter van den Hurk

Een goed en duidelijk verhaal.
Respect verdient iedereen, ook de agent.

Harm Dost

Nou ga ik al in de auto zitten om vooral geen ruzie te krijgen,
moet ik nou ook nog het raampje dicht draaien?

Bart Mak

Goed plan. Een agent die zijn autoriteit (..) misbruikt om een volwassene uitgebreid met zichtbaar plezier kleinerend als kleuter de les te lezen (vooral als je haast hebt) is ook gewoon een klootzak of zeikerd en mag daar best aan herinnerd worden. Ook een agent krijgt wat hij verdient. Overigens lopen en rijden er zat agenten rond (het merendeel) die wel professioneel zijn en volwassen mensen als zodanig behandelen en geen problemen hebben.
Wat natuurlijk wel een factor is, is dat iemand die aangehouden wordt terwijl hij zich van geen kwaad bewust is en zich vervolgens realiseert dat hij of zij deze keer in de prijzen valt om het bonnenquotum te spekken toch wel geërgerd moet zijn omdat er geen sprake is van een veiligheid of crimineel probleem maar van politiek waar hij niet om gevraagd heeft.

E de Voogt

Helder betoog en meteen in wetsvoorstel uitwerken.

Inderdaad volstrekt de verhouding zoek in dit land; schandalig lage boetes voor diefstal en mishandeling en dan € 650,- voor een geïrriteerde reactie naar een agent? Werkelijk totale onzin.

@John Frusciante: briljant maar werkt wellicht niet in de praktijk
@Bert Mak: groot gelijk

W.A. van Buren

De overheid ondergraaft het gezag van de politie zelf door deze allerlei repressieve taken te laten verrichten die niet stroken met het rechtvaardigheidsgevoel van de burger. De meest onbenullige dingen zijn verboden om de meest futiele redenen en alle verboden worden met excessieve boetes gehandhaafd.

Ik noem zaken als een telefoontje in de auto, in hoge nood tegen een boom plassen, het niet op zak hebben van een paspoort als je de vuilnis buitenzet, het uitlaten van de hond zonder een ´opruimmiddel´ of – nog veel erger – met het beest een strandwandeling maken na 15 april(!). Een sigaret roken op het perron, een barbecue houden op het strand (Hoe strafwaardig zijn deze gedragingen nou helemaal?!) De boetes moeten vervolgens door de politie (en een allegaartje aan toezichthouders, BOA’s en wat dies meer zij) uitgeschreven worden omdat ze al begroot zijn.

Er is zoveel verboden dat zelfs de meest oppassende burger met regelmaat in overtreding is. De politie wordt zo tot vijand, niet alleen van criminelen maar van hele aardige nette mensen. Vervolgens wordt niet het signaal opgepakt dat de burger afgeeft door iets ongenuanceerds te roepen; namelijk dat hij enige vrijheid in zijn doen en laten wenst, maar wordt wederom met blinde (alweer financiële) repressie opgetreden.

Geef de politie zijn gezag terug door deze weer bondgenoot te maken van de burger. Ik roep niet ‘pannenkoek’ tegen een agent als ik zelf ook weet en vindt dat ik fout zit (tenzij ik een Amsterdammer ben natuurlijk, want die doen dat nou eenmaal).

Suzanne van den Akker

@3 Ron Batten
Ik vind dat wel terecht. Met diefstal breng je geen mensenlevens in gevaar, zodra je dat wel doet (overval oid) gaat de straf ook enorm omhoog. Met door rood rijden of je handen niet aan het stuur hebben vergroot je het risico op ongelukken en dus breng je mensenlevens in gevaar.

w.j. v/d straat

Politie is nu eenmaal één van de uitvoeringsinstanties, waarbij overheidsinvloed het snelste merkbaar is. Daarbij geldt: ‘Wie slecht doet, slecht ontmoet’, onder het huidige regime.

Voorts zijn de opleidingseisen – en met name het vak ‘sociale vaardigheden’ voor agenten in spé veel te laag in deze gecompliceerde samenleving. Wie voor een oordeel afhankelijk is van procedures en niet van gezond verstand, is [x]ongeschikt, al geldt dat echter helaas veel functies, de laatste jaren.

Reinier Bakels

Het hele idee achter een “keiharde” aanpak van belediging van een agent is fout: dat is bedoeld om te zorgen dat de burger weer respect krijgt voor oom agent! Respect onder dwang? Laat me niet lachen! We moeten gewoon bang zijn voor agenten.

En als er toch zwaarder gestraft moet worden voor belediging van een agent, dan moet er ook zwaarder worden gestraft worden voor belediging door een agent. De stiekeme bonnenquota die er nog steeds zijn kunnen een agent te gemakkelijk verleiden een burger zo te treiteren dat hij als vanzelf “klootzak” sist. Het voordeel van misdrijven tegen de politie is dat er een ophelderingspercentage van 100% gehaald kan worden, wat ook goed is voor de statistieken.

Hoge straffen voor belediging en andere misdrijven tegen de politie hebben een raar spiegelbeeld: Oud vrouwtje in elkaar geslagen? Vinden we niet zo belangrijk, want geen agent.

Het strafrecht was ooit ultimum remedium. Het is idioot om het strafrecht in te zetten louter als iemand een verwensing uitspreekt tegen de politie. In het hedendaagse taalgebruik is het woord “klootzak” trouwens echt geen belediging meer. Was het dat ooit trouwens? Het typische van een belediging is dat je een kwetsende mededeling doet. Het woord “klootzak” is echter puur een uiting van misnoegen. Oom agent krijgt geen rotgevoel omdat hij denkt dat hij echt een klootzak is als hij iemand verbaliseert. Het strafrecht dient nota bene voor “leedtoevoeging” d.m.v. straf, dus wie een agent geen “klootzak” vindt is een masochist.

Muskens

Als je geen respect verdient en het ook niet hebt, acht ik het merkwaardig door repressief gedrag te menen dat je het daardoor krijgt. Het tegendeel zal en is het geval ( zijn ).

PaulKirchhoff

Misschien kan ook eens gekeken worden naar de oorzaak van dat verbaal geweld tegen politiemensen.
Vergelijk het optreden van Nederlandse politiemensen eens met dat van hun collega’s in Duitsland.
Dan valt op dat met een Duitse politie ambtenaar een gewoon gesprek mogelijk is, het lijken wel mensen.
Een Nederlandse politie ambtenmaar kent maar een antwoord bij verweer:
“Legt u dat maar uit aan de rechter wanneer u het er niet mee eens bent.”
Discussie gesloten want de agent moet nog een paar “geeltjes” schrijven om aan zijn verplichte quotum te komen.

Veel agressie wordt zonder entge twijfel uitgelokt door het optreden van politie mensen.
Steek de hand eens in eigen boezem.

Muskens

Als ik een masochistische bui heb, pleeg ik wel eens te kijken naar zo’n programma op TV dat handelt over “wegpiraten “.
Ik heb nog geen beeld gezien en mijn bloeddruk stijgt al naar 240/180 door het meer dan irritante belerende commentaar van presentator de Haas van het programma.
Vervolgens krijgen we het beeld te zien van een boer op een tractor met een aanhangwagen die met 15 km per uur verzuimd heeft een netje over zijn aanhangwagen te spannen waarin een schep ligt.
De boer wordt “uitgenodigd”om de “filmbeelden” te bekijken die oom agent heeft gemaakt en waarop je kunt zien dat de schep in de aanhangwagen beweegt tijdens het rijden. Levensgevaarlijk oordeelt het agentje en deelt onvoorwaardelijk een prent van E 150,- uit aan de verbouwereerde boer.
Op dat moment plof ik bijna. Vervolgens komt een hoofdofficier verkeerszaken, Spee heet de man, meen ik, een toelichting geven op dit allergevaarlijkst feit.
Vlug de buis uit.
Respect?

Ge Boterman

Volgens mij is het de agent (mens) die bij de gebezigde woorden uitmaakt of hij al dan niet beledigd is.
Ook al werk je bijv in Den Haag, waar heel vaak de term van een ernstige ziekte wordt gebruikt, dan nog is het de agent die bepaald of hij ak dan niet beledigd is. Je zal het maar in je directe omgeving hebben meegemaakt.
Kortom: Volgens mij is het maatwerk en de agent zal in zijn pv moeten aangeven wat voor een effect het had op zijn handelen.

carl bergmann

In het gedeelte van de V.S. waar ik woon is het helemaal niet strafbaar om een agent uit te schelden. Maar je doet het beter bij daglicht en wat getuigen bij. De amerikaanse cops hebben de neiging veel sneller en veel verder buiten het boekje te gaan dan de nederlandse.
650 euro boete is natuurlijk absurd, zeker vergeleken met een mishandeling vor 340.-.

Paul Kirchhoff

Veel onplezierige reacties van het publiek richting politiemensen vinden hun oorprong in de absurde tarieven die zijn vastgelegd voor onbenullige overtredingen.

Het voorbeeld van Muskens waarin een boer snel even 150 euro wordt afgetroggeld spreekt boekdelen.

Lastiger wordt het voor de dames en heren in blauw waaneer hun opdracht flink op te treden tegen vermeend niet goed gezekerde lading ter plaatse wordt bestreden door een transporteur die al tientallen jaren zonder enig incident goederen vervoerd.

De korte theoretische opleiding van politiemensen om dit soort zaken goed te kunnen beoordelen wreekt zich.
“Geef me die boete maar dan kan ik tenminste verder met mijn werk”

Niet bepaald een zinvolle actie waarbij alleen het argument schatkist vullen overeind blijft.
Met dit soort optreden dwing je niet alleen geen respect af als politieambtenaar, je zet de deur wagenwijd open naar reacties die als beledigend worden ervaren.

Alex Le Heux

Wacht eens even…

650 euro voor het mompelen van ‘klootzak’ of iets dergelijks en 340 voor mishandeling?

Het is dus goedkoper om de betreffende diender een klap in het gezicht te geven als een en ander je niet zint?

Goed om te weten!

Martin van de Wardt-Olde Riekerink

Nee Alex,

Bij een Agent krijg je een driedubbele boete van 340 Euro, iets meer dan duizend dus.

Maar meer on topic: als ik zelf gehinderd wordt in mijn werkzaamheden als bijvoorbeeld uitsmijter van een discotheek, veroorzaakt door verbaal geweld, krijgt de dader dan ook een boete? Nog niet erg vaak gehoord in elk geval.

Door politieagenten te bevorderen tot een speciaal ras (varkens waren het toch, bij Orwell?) zal uiteindelijk precies het tegendeel gebeuren van het beoogde.

En onze intelligentsia laten zich kennen als de spreekwoordelijke kikkers in een kookpan.