Levenseinde met hulpverlener nu in wetsontwerp, zelfdoding zonder hulp gewoon via YouTube
Afgelopen week presenteerde de burgerinitiatiefgroep Uit Vrije Wil aan de vaste Kamercommissie voor Veiligheid een wetsvoorstel dat stervenshulp aan ouderen boven de 70 die klaar zijn met het leven mogelijk moet maken. Het voorstel werd sceptisch ontvangen. Op YouTube zijn intussen ook instructies te vinden hoe bejaarden veilig zelf hun leven kunnen beëindigen.
De christelijke partijen SGP, CDA en CU reageerden afwijzend dan wel met ‘grote zorg’. SP parlementariër Henk van Gerven, oud huisarts, gaf onomwonden aan dat dit thema zijn partij ’volledig splijt’. VVD en de PVV spraken zich niet of nauwelijks uit. D66 woordvoerder Pia Dijkstra bleek zich nog te moeten oriënteren op het thema. PvdA fractielid Jetta Klijnsma leek vooral te betreuren dat hoogbejaarden op enig moment hun levensvreugde geheel konden verliezen. Door haar aan geduid als het ‘joho moment’.
De professionele stervenshulp van de initiatiefgroep is bedoeld voor ouderen boven de 70, uit Nederland of de Europese unie die tenminste twee jaar in Nederland wonen. Zij moeten een weloverwogen, vrijwillig en duurzaam verzoek doen dat de hulpverlener middels twee ‘indringende’ gesprekken toetst. Ook een tweede stervenshelper moet het verzoek toetsen en met de oudere een gesprek voeren. Cruciaal in het proces is dat de hulpverlener geen eigen ethische afweging maakt of het verzoek wel terecht is. Het zelfbeschikkingsrecht van de bejaarde staat voorop. De hulpverlener moet vooral uitzoeken of er wel goed over is nagedacht en er geen druk van de omgeving is.
Deze groep komt niet in aanmerking voor euthanasie omdat er geen sprake is van ondraaglijk en uitzichtloos lijden aan een medisch classificeerbare aandoening. Maar om mensen die uit privé overwegingen hun leven willen beëindigen. De initiatiefgroep omschrijft hen als mensen die “worden geconfronteerd met een fysieke, sociale of emotionele ontluistering die hun gevoelens van eigenwaarde zo kan ondermijnen, dat zij invoelbaar gaan verlangen naar de dood. Zij zijn in hun beleving te oud geworden en willen verlost worden van hun leven.”
De hulpverlener is gediplomeerd en verbonden aan een stichting die toezicht houdt. Het recept voor de dodelijke medicijnen wordt verstrekt door een arts die is verbonden aan de stichting aan de hulpverlener. De arts heeft dus geen contact met de bejaarde. De hulpverlener haalt de middelen bij de apotheek, overhandigt ze aan de bejaarde en ”ziet erop toe – en blijft er dus zelf bij – dat de oudere de middelen zelf en op de juiste wijze inneemt. Hiermee wordt voorkomen dat de middelen in verkeerde handen komen.” Aldus de memorie van toelichting. (Als leeshulp zijn passages in het wetsvoorstel door de blogredactie met hi-lite gemarkeerd.) De stervenshulpverlener maakt een schriftelijk verslag van zijn bemoeienis en legt dat voor aan de regionale toetsingscommissie, die nu euthanasie controleert. De initiatiefgroep stelt voor deze vorm van gediplomeerde en getoetste hulp bij zelfdoding dan ook uit het wetboek van strafrecht te halen.
In zelfdoding door de bejaarde zonder professionele hulp ziet de initiatiefgroep niet veel. De ‘echte suicide’ wordt beschreven als een ‘een eenzaam, onzeker, onwaardig en gruwelijk avontuur (ook voor de naasten).’ Toch zijn er bij deze zogeheten ‘autonome route’ ook ontwikkelingen. Onlangs publiceerde de onderzoeker en psychiater Boudewijn Chabot, auteur van een handboek voor zelfeuthanasie, op zijn website een handleiding voor een nieuwe manier om waardig te sterven door eigen toedoen. En wel door een zak gevuld met helium over je hoofd te trekken. Helium is vrij verkrijgbaar, reukloos en onschadelijk voor de omgeving. Zie daarvoor bijvoorbeeld dit filmpje waarin Betty, een vriendelijke oudere dame, uitlegt hoe je zo’n zak kunt maken. Met een gezellig muziekje en het advies eerst even naar de kapper te gaan, want zo’n zak ‘does mess your hair up, if you want to look nice‘.
[youtube]http://www.youtube.com/watch?v=f4VrKvGKvYw[/youtube]
Op dit weblog is eerder hier aandacht besteedt aan het vrijwillig levenseinde. De website www.eenwaardiglevenseinde.nl van Chabot bevat ook veel informatie over het zelf verkrijgen van dodelijke medicatie en levensbeeindiging door te stoppen met eten en drinken.
Update, 14 maart. De Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde zegt deze methode ‘absoluut niet’ te onderschrijven. De informatie die op de site van Chabot hierover wordt gegeven beoordeelt de NVVE als niet deugdelijk. “Omdat het technisch een ingewikkelde methode is, zal hulp meestal nodig zijn bij het plaatsen en aansluiten van de cilinder en het gereedmaken van de plastic zak” aldus voorlichter Walburg de Jong. Dat soort hulp is strafbaar, zo zou zijn gebleken uit de zaak Muns. Daarin had een hulpverlener een boodschappenlijstje gemaakt “en ervoor gezorgd dat alle benodigdheden klaarstonden.” Daarnaast zou de hulpverlener een een jampotje hebben opengedraaid en drank hebben aangereikt. Dit leverde voldoende bewijs voor strafbare hulp bij zelfdoding op. Dat de kans op vervolging klein is voor familieleden die hulp geven uit barmhartigheid, op verzoek van de patiënt noemt de NVVE “ronduit misleidend”. Ook vindt de NVVE de methode zo ingewikkeld dat het risico dat er iets mis gaat ‘aanzienlijk’ is.
Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.
