Belangrijk: Voor het goed functioneren van nrc.nl maken wij gebruik van cookies (meer informatie).
Hiervoor hebben wij wel eerst je toestemming nodig. Klik op de groene knop als je hiermee akkoord gaat.

'Nederlands bedrijfsleven sterk betrokken bij corruptiepraktijken in het buitenland'

geldNederland scoort wereldwijd nog steeds hoog in de top 10 van landen met de minste corruptie. Met een zevende plaats op de Corruption Perceptions Index van Transparancy International hoort Nederland tot de lijst ‘fatsoenlijke landen’ en moet het in Europa alleen landen als Denemarken, Finland en Zweden op die lijst voor laten gaan.
Maar oud-bestuurder van de Wereldbank en voorzitter van de Nederlandse afdeling van Transparency International, Paul Arlman, tempert het enthousiasme over die hoge plek in de top-10.  Want die plek komt weliswaar overeen met het beeld dat de meeste mensen hebben over corruptie in Nederland, maar klopt dat wel? Arlman noemt als voorbeeld corruptiepraktijken van het Nederlandse bedrijfsleven in het buitenland, waar jaarlijks mogelijk miljarden euro’s mee gemoeid zijn. Niemand kent er de werkelijke omvang van.

Maar sinds kort kan daar wel een voorzichtige schatting van gemaakt worden. Vertrouwelijk onderzoek van PricewaterhouseCoopers naar dergelijke omkooppraktijken in het Engelse bedrijfsleven wees uit dat daar direct of indirect vier procent van het Bruto Nationaal Product mee gemoeid is. Arlman geeft het Nederlandse bedrijfsleven het voordeel van de twijfel: stel dat Nederlandse ondernemers twee keer eerlijker zijn dan hun Engelse collega’s, en het in Nederland dus om twee procent van het BNP zou gaan, dan gaat het nog om een bedrag van 10 miljard euro.

Maar PwC betwijfelt of het Nederlandse bedrijfsleven minder corrupt is dan elders. Nederlandse bedrijven zijn  immers actief in opkomende, corruptiegevoelige markten als India, Rusland, China en Afrikaanse landen, aldus Darren Tapp, van PwC eerder deze maand op een door TI georganiseerd symposium over corruptie.

Omkoping van buitenlandse ambtenaren is sinds 2001 ook in Nederland strafbaar.  Het Openbaar Ministerie krijgt sindsdien signalen over omkopingspraktijken in het buitenland, maar kent de omvang ervan niet. Een strafzaak, inclusief veroordeling hebben die signalen nog niet opgeleverd. Wel heeft  OM heeft een aantal bedrijven transacties opgelegd, die ook betaald zijn.

Volgens Arlman is het OM nauwelijks in staat om te vervolgen als gevolg van gebrek aan mankracht en expertise en weten ze daar dus ook nauwelijks wat er werkelijk gebeurt in de wereld van het internationale bedrijfsleven. En dat daar veel mis is, blijkt volgens Arlman niet alleen uit de PwC-rapport, maar ook uit de recente affaires rond de omkoping van Nederlandse topfunctionarissen bij de aankoop van pepperspray of de schorsing van twee FIFA-bestuurders op verdenking van omkoping bij de toewijzing van het komende WK-voetbaltoernooi. „Ik gun voetballievend Nederland en België dat WK-voetbaltoernooi in 2018. Maar ik vraag me af of Nederland voldoende weerbaar is om dergelijke omkooppraktijken te voorkomen.”

Wat denkt u? Maakt het Nederlandse internationale bedrijfsleven zich even schuldig aan omkoping in het buitenland als concurrenten?

Reageren? Nuanceren en argumenteren verplicht. Volledige naamsvermelding.

Geplaatst in:
Europees recht
Strafrecht
Vennootschapsrecht
Lees meer over:
fraude

8 reacties op ''Nederlands bedrijfsleven sterk betrokken bij corruptiepraktijken in het buitenland''

Max Molenaar

Controleer Nederlandse beleidsmakers op corruptie
Nederlandse justitie heeft onvoldoende capaciteit en macht om omkoping in buitenland door Nederlandse bedrijven aan te pakken. Wel kan Nederlands justitie op dat gebied proberen om samen te werken met buitenlandse overheden, mits die niet corrupt zijn.

Nederlandse politici en ambtenaren moeten op onregelmatige tijden worden worden benaderd door een under-cover agent met aanbieden van steekpenningen. Dat geldt ook voor wethouders en gemeenteraadsleden. Op die manier kunnen onbetrouwbare beleidsmakers worden betrapt en veroordeeld. Leg dergelijke procedures vast met verborgen videocamera.

Daarbij moet sprake sprake zijn van lichte mate van uitlokking, omdat we op beleidsmakers moeten kunnen vertrouwen daartegen bestand te zijn.

Verplicht beleidsmakers om persoonlijke financiële problemen tijdig te melden aan hun superieuren, omdat die hen gevoelig kunnen maken voor omkoping.

R. Pal

1. NL STAAT hoog op de LIJST van minst corrupte landen. 7 is bijv niet hoog op een top 10.
2. Goedkoop onderzoek. We testen iets voor de UK en dan is het ook vtp op NL. Dit is meer: de buurman links rijdt 1x per week te hard dus dan zal de buurman rechts het ook wel doen.
3. Als bijna alle landen in het buitenland steekpenningen betalen, betekent dit niet dat NL niet op de juiste plaats staat. Het betekent alleen dat er wel wat te verbeteren valt mn ook internationaal.
4. Waarom is het betalen van steekpenningen in door en door corrupte landen slecht? Anders doe je er hoogst waarschijnlijk geen zaken. Ongeveer 3/4 van de landen is behoorlijk corrupt is mijn ervaring als je die dus door anti-corruptie beleid uitsluit (feitelijk) dan zal het goed met de NLse export gaan.
Anderen blijven het wel doen.
5. Mi zal de corruptie internationaal in NL wat lager dan in de UK liggen maar dat komt meer is mijn idee door de sectoren die in de UK sterker vertegenwoordigd zijn (bijv. wapenindustrie, luchtvaart).
6. Voetbal is een behoorlijk ‘zieke’ sector, omdat als voorbeeld te geven is niet sterk.

Niek Heering

Prima bericht want zeer alerte dus goede journalistiek! Nu in Costa Rica las ik de TI-index van 2009 van dit land twee dagen geleden, en bediscussieerde die zelfs vanavond met Costa Ricanen. Ik gaf hun direkt het nieuwe rapport door. Bedankt!

k de hoog

Natuurlijk. Nederland is ook zeer corrupt alleen het heeft al tijden een systeem wat niet meer in puur geld wordt uitgedrukt. Neem de helpdesk-actie van Youp. Elke Nederlander die niet genoeg geld heeft om een ander te betalen die het voor ze verzorgd of die rotzooi af te kopen weet precies waar Youp het over heeft en dat het niet alleen T-Mobile betreft, maar alle grote bedrijven in Nederland. Niet al te lang geleden waren et 6 consumentenprogramma’s in dit kleine landje en allemaal dezelfde lijstjes. Grote ondernemingen op ex-staatsmarkten, allemaal administratief de boel aan het besodemieteren, allemaal dezelfde verandering in product en prijzen op hetzelfde moment, allemaal een helpdesk die de boot afhoudt en je kunt nog uren doorgaan.

Het bewijs zit het hem in het feit dat in Nederland veel reclame gemaakt wordt met de zogenaamd beste helpdesk. Even nadenken, dus het feit dat je die helpdesk zo vaak nodig hebt is kennelijk al een kwaliteit. Omgekeerde wereld, ik wil een product kopen en nooit in aanraking komen met die helpdesk.

Waar zijn de toezichthouders, waar is de politiek. Die zijn nergens te vinden. Een bekend figuur krijgt er genoeg van en opeens is het bijna wereldnieuws.

Zelfde met de taxi branche in Amsterdam, met de bouwfraude enzovoorts. Iedereen had er al mee te maken gehad en wist er al van, maar bestuur/politiek/toezichthouders wisten van niets. Die komen altijd pas aankachelen als de bom al ontploft is. Tot die tijd wordt er wat af gemasseerd en onder het tapijt geveegd. De beloning is niet een zak met geld, maar een positie in het netwerk. Een netwerk dat straks veel geld oplevert. “Don’t rock the boat, denk aan je toekomst” cultuur. Daar is Nederland Superster in en wanneer het gewoon nog in geld gaat, dan heeft de Nederlander er geen enkele probleem mee zolang het in het buitenland is.

Max Molenaar

Vrije markteconomie faalt
@3 K. de Hoog

Ik ben het helemaal met je eens.

Jitso Keizer

Waar wordt corruptie aan afgemeten? Gelovigen hebben het Tweede Gebod met “gelijke bejegening”. Daarop is normaliter ook de wet gestoeld, doch je zal ze de kost geven die eigenbelang boven wet stellen. Er is ook de “raad”: “gij zult niet al te zeer rechtvaardig zijn om u niet in verbijstering te brengen” ofwel valt te verklaren dat aanvankelijk onoirbaar geachte practijken van concurrenten gemeengoed worden om evenwichtigheid te herstellen. Als dus het in de fout gaan van de ander(en) niet bestraft wordt.
Technisch ontbreekt vaak voldoende duidelijkheid, want de NL agent die bonnen moet schrijven om de kassa van het ministerie te spekken (zit tegen afpersing aan) krijgt voldoende salaris, terwijl zijn Indonesische collega geacht wordt als een soort middenstander te verdienen aan publiek dat de dienst van correctie behoeft.
In ons land wordt art 3 der Grondwet (iedere burger is in overheidsdienst benoembaar) niet gerespecteerd, zoals blijkt bij de de facto buitensluiting van 95% der bevolking, geen lid van een politieke partij zijnde, bij burgemeestersbenoemingen. Evenzeer wordt art 1 der Verklaring van de rechten van de mens -ieder wordt geboren vrij en gelijk in rechten-, bevestigd in het Verdrag op Burgerrechten, aan de kant geschoven door wat je daarom een bananenjustitie kunt noemen. Die uit is op begunstiging van de bovenlaag waartoe de rechters zelf behoren en overeenkomstig handelt. Hoe grondig corrupt het bovenaan de maatschappelijke ladder kan toegaan toont de Lockheedaffaire. Met ondermeer sabotage van goede rechtsgang door Trix Amsberg, thans staatshoofd, maar niet wet en Verdrag handhavend zoals de taak is.
Recent kreeg Wouter Bos een baantje van vier ton en wie zoekt uit of daarbij meegespeeld heeft dat hij eerder Zalm, geen uitblinker maar die op kosten van gewone mensen de belasting op vermogen zodanig verlaagde dat welgestelden letterlijk slapende rijker werden, aan driekwart miljoen per jaar hielp?
Kortom hoort Nederland danig hoog genoteerd te worden op een lijst van corrupte samenlevingen.
Dat speelt vast mee bij de afwegingen die exporteurs maken. Zolang niet voldaan wordt aan art 3 der Grondwet, het houden van open, eerlijke sollicitatieprocedures voor alle funkties, dient men te beseffen dat behalve splinters in andermans ogen ook de balk in het eigen gezichtsveld verwijderd moet worden.

Cybelle Hawke

Als je ECHT het probleem van corruptie wilt aanpakken zul je niet degene moeten straffen die steekpenningen aanneemt, maar degene die steekpenningen aanbiedt.

Maar ik denk dat dit erg hoog gegrepen is, aangezien je dan heel precies in de zo zorgzaam en secuur gekoesterde heilige huisjes van de machthebbenden komt te roeren.

Zij zijn namelijk gebaat bij een maatschappij waar buiten alles om, hun eigen belangen zo bijelkaar kunnen worden gefietst, dat het niet alleen volledig legaal lijkt maar ook na onderzoek zo uitwijst.

Geen kwestie van tekort aan mankracht dus. Gewoon een tekort aan wenselijkheid.

Niek Heering

1. 25 jaar geleden kende ik in Oost-Afrika de -Nederlandse- vertegenwoordiger van een grote Duitse firma. Hij deed zaken met ministeries daar; de ambtenaren vroegen om smeergeld bij de aankoop van zijn produkten; hij mocht van zijn werkgever tot 25 % van de aankoopsom gaan.
2. In land daar deed ik een wetenschappelijk onderzoekje; voor kleine statistische informatie vroeg een ambtenaar mij geld – wat ik hem gaf.
3. Een Nederlandse zakenman te zelfder plekke, die er al jaren woont, vertelde me dat hij zonder smeergeld te betalen geen werk heeft, zoals hij al snel met weerzin merkte. Hij kan dan zijn produkten niet in- of uitvoeren, en krijgt moeilijkheden bij het aanvragen van een verblijfsvergunning.